Kiedy e-sprzedawca odpowie za wady towaru

Za taki czyn odpowiada w takim przypadku m.in. sprzedawca oferujący towar w internecie. Niestety, część handlujących nie wie, na jak poważne konsekwencje naraża się, uczestnicząc w tym procederze. Podmioty, których prawa do znaku towarowego zostały w taki sposób naruszone, mogą nie tylko wszcząć przeciwko nim postępowanie cywilne, w którym będą dochodzić odszkodowań i zwrotu bezpodstawnie uzyskanych korzyści. Za handel podróbkami grozi także odpowiedzialność karna. Zgodnie z art. 305 prawa własności przemysłowej podmiot uprawniony do znaku towarowego może złożyć zawiadomienie na policję lub do prokuratury - przeciwko nieuczciwemu sprzedawcy zostanie wszczęte postępowanie karne (może zostać skazany przez sąd nawet na pięć lat pozbawienia wolności).

Osoby, które kupowały podrobione towary, jeszcze do niedawna były posądzane o popełnianie przestępstwa paserstwa i zdarzały się próby pociągania ich do odpowiedzialności karnej. W obronie kupujących stanął jednak Sąd Najwyższy. W uchwale z 30 czerwca 2008 r. (sygn. akt I KZP 8/08) stwierdził, że zachowanie niepolegające na wprowadzeniu do obrotu podrobionych towarów w rozumieniu art. 305 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej nie stanowi przestępstwa paserstwa (wobec niewypełnienia znamienia rzeczy uzyskanej za pomocą czynu zabronionego).

Art. 305 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 z późn. zm.).

Internauta, który otrzymał wadliwy towar, może odstąpić od zawartej umowy albo żądać obniżenia ceny. Informację o zerwaniu umowy można przekazać w dowolny sposób, np. telefonicznie czy e-mailem. Najbezpieczniejszą formą jest jednak wysłanie odstąpienia listem poleconym. Kupujący nie może odstąpić od umowy, jeżeli sprzedawca niezwłocznie wymieni rzecz wadliwą na rzecz wolną od wad albo niezwłocznie wady usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona przez sprzedawcę lub naprawiana, chyba że wady są nieistotne.

Jeżeli kupujący odstępuje od umowy z powodu wady rzeczy sprzedanej, strony powinny sobie nawzajem zwrócić otrzymane świadczenia według przepisów o odstąpieniu od umowy wzajemnej. W przypadku żądania obniżenia ceny z powodu wady rzeczy sprzedanej obniżenie powinno nastąpić w takim stosunku, w jakim wartość rzeczy wolnej od wad pozostaje do jej wartości obliczonej z uwzględnieniem istniejących wad. W razie zwrócenia wadliwej rzeczy z powodu jej wad sprzedawca ma obowiązek zwrócić nie tylko pieniądze zapłacone za towar, ale też poniesione przez kupującego koszty przesyłki.

Art. 560 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

W praktyce często może się zdarzyć, że zrealizowane przez sprzedawcę zamówienie - z powodu błędu lub zaniedbania firmy kurierskiej lub poczty - zostanie uszkodzone. Dlatego gdy pojawi się kurier z towarem, należy sprawdzić, czy dotarł on bez żadnych uszkodzeń i czy rzeczywiście odpowiada zamówieniu. Paczkę należy otworzyć w obecności kuriera dopiero po tym, gdy nabywca za nią zapłaci i pokwituje jej odbiór. Gdy po sprawdzeniu towaru okaże się, że jest on wadliwy, trzeba poprosić kuriera o spisanie protokołu. Nie może on nam tego odmówić, a taki dokument będzie podstawą do późniejszej reklamacji. Jeżeli tego nie zrobimy, sprzedawca może nie uznać skargi i powstałe szkody będą usuwane na nasz koszt (nie będziemy po prostu w stanie udowodnić, że to nie my zniszczyliśmy towar). W tym przypadku to firma kurierska ponosi odpowiedzialność za utratę, ubytek lub uszkodzenie przesyłki powstałe w czasie od przyjęcia przesyłki do przewozu aż do jej wydania. Niezależnie od tego towar musi być sprawdzony zawsze przy odbiorze.

Art. 65 ust. 1 ustawy z 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz.U. z 2000 r. nr 50, poz. 601 z późn. zm.).

Sprzedawca odpowiada za wady towaru z tytułu rękojmi. Chodzi tutaj o sytuacje, gdy towar ma wady zmniejszające wartość rzeczy, np. przez niższą od ustalonej w umowie jakość, zmniejszające użyteczność rzeczy, np. lodówka odbiega od norm technicznych ustalonych dla tego rodzaju sprzętu, gdy rzecz nie ma właściwości, o których istnieniu zapewniał sprzedawca lub gdy rzecz wydano w stanie niekompletnym. Sprzedawca ponosi odpowiedzialność z tytułu rękojmi, gdy rzecz przez niego sprzedana dotknięta jest wadą, a w chwili zawarcia umowy konsument o niej nie wiedział. Osoby prywatne, które oferują towary w internecie, odpowiadają również za ich wady prawne. Chodzi przede wszystkim o sytuacje, gdy sprzedawana rzecz nie jest własnością jej zbywcy.

Art. 556 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Aby skorzystać z uprawnień z tytułu rękojmi, internauta musi powiadomić sprzedawcę o wadzie w ciągu miesiąca od jej wykrycia. Do zachowania terminów zawiadomienia o wadach rzeczy sprzedanej wystarczy wysłanie przed upływem terminu listu poleconego. Nie utraci jednak swoich uprawnień mimo niedotrzymania wskazanego terminu, jeśli sprzedawca wadę podstępnie zataił albo zapewnił kupującego, że wady nie istnieją. Uprawnień z tytułu rękojmi kupujący mogą dochodzić w ciągu roku od dnia otrzymania towaru.

W przypadku gdy internauta kupi przedmiot od sprzedawcy zamieszkującego w innej miejscowości i odstępuje od umowy albo żąda dostarczenia rzeczy wolnej od wad zamiast rzeczy wadliwej, nie może on odesłać rzeczy bez uprzedniego porozumienia się z nim. Jeżeli jednak sprzedawca będzie zwlekał z odpowiedzią odnośnie do terminu, kiedy zwrot ma zostać zrealizowany, kupujący może odesłać rzecz na koszt i ryzyko sprzedawcy.

Art. 563 par. 1 i 567 par. 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Dziesięciodniowy termin na odstąpienie od umowy zawartej przez internet przysługuje tylko wobec sprzedawcy, który jest przedsiębiorcą. W praktyce sprzedającymi na aukcjach internetowych bywają zarówno osoby prowadzące własne firmy, jak i osoby prywatne, które chcą się pozbyć niepotrzebnych rzeczy. Przedsiębiorca sprzedający na aukcji odpowiada za towar tak samo jak w przypadku zwykłej sprzedaży internetowej. Od zawartej z nim umowy można więc odstąpić w ciągu dziesięciu dni od dostarczenia przesyłki, ale tylko wtedy, gdy cena towaru nie była licytowana. Sprzedawca nieprowadzący działalności gospodarczej odpowiada względem klienta za wady towaru z tytułu rękojmi.

Art. 1 i 2 ustawy z 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. nr 22, poz. 271 z późn. zm.).

Adam Makosz

adam.makosz@infor.pl