Kiedy jest możliwe podważenie ugody

Czytelnik zawarł ze swoim pracownikiem ugodę sądową dotyczącą spłaty zaległych wynagrodzeń. Zobowiązał się uregulować je w terminie trzech miesięcy z ustawowymi odsetkami. Po rozmowie z księgową stwierdził jednak, że przecenił swoje możliwości płatnicze. Chciałby więc wycofać się z tej ugody.

- Czy jest to dopuszczalne - pyta pan Cezary z Żyrardowa.

Nie. Odmienna ocena możliwości wywiązania się z ugody dokonana przez jedną z jej stron nie stanowi o istnieniu wady oświadczenia woli, które uzasadniałaby unicestwienie ugody. Zgodnie z art. 918 par. 1 kodeksu cywilnego uchylenie się od skutków prawnych ugody - co jest celem pracodawcy - zawartej pod wpływem błędu jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy błąd dotyczy stanu faktycznego, który według treści ugody obie strony uważały za niewątpliwy, a spór albo niepewność nie powstałyby, gdyby w chwili zawarcia ugody strony wiedziały o prawdziwym stanie rzeczy.

Podstawą do uchylenia postanowienia sądu o umorzeniu postępowania nie może być więc stan faktyczny (dotyczący możliwości finansowych) znany pozwanemu pracodawcy w chwili zawierania ugody, ale odmiennie oceniony przez niego już po jej zawarciu.

Zawierając ugodę, pracodawca posiadał bowiem pełną wiedzę na temat swoich możliwości płatniczych. Sytuacja ta nie może być zatem w ogóle rozpatrywana w kontekście błędu, który uzasadniałby możliwość odwołania przez niego swego oświadczenia woli.

W tej sytuacji pracodawca nie ma nie tylko możliwości odwołania oświadczenia woli złożonego w ugodzie w zażaleniu na postanowienie o umorzeniu postępowania, ale także w odrębnym procesie.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 918 par. 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Art. 300 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).