Jak zakwestionować ugodę sądową

Czytelnik zawarł ze swoim pracodawcą ugodę sądową dotyczącą roszczeń o niewypłacone mu ekwiwalenty za odzież roboczą i jej pranie. Po przemyśleniu sprawy doszedł jednak do wniosku, że pracodawca zastosował podstęp, aby skłonić go do zawarcia ugody.

- Czy bez wytaczania kolejnego powództwa mogę podważyć tę ugodę poprzez zaskarżenie postanowienia o umorzeniu postępowania - pyta pan Robert z Jarosławca.

Tak. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że badanie dopuszczalności uchylenia się od skutków oświadczenia woli zawartego w ugodzie sądowej może być dokonane także w postępowaniu, w którym to oświadczenie zostało złożone (por. postanowienie SN z 14 czerwca 2005 r., V CK 691/04, Lex 177225).

Względy ekonomii procesowej przemawiają bowiem za tym, aby w wypadku, gdy uchylenie się od skutków prawnych ugody nastąpiło przed prawomocnym zakończeniem dotychczasowego postępowania, jeszcze w tym postępowaniu można było wyjaśnić kwestię skuteczności bądź bezskuteczności ugody.

W zażaleniu na postanowienie umarzające postępowanie na skutek zawarcia ugody sądowej pracownik lub pracodawca mogą powołać się na materialnoprawne wady oświadczenia woli. Kwestia ta zostanie wówczas zbadana przez sąd rozpoznający zażalenie na postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania.

Należy jednak pamiętać, że samo złożenie oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych ugody nie jest wystarczające dla uwzględnienia zażalenia na postanowienie umarzające postępowanie. Strona musi bowiem wyraźnie podać przyczyny wadliwości swojego oświadczenia. Do sądu należy zaś ocena, czy przyczyny te są dostateczne do skutecznego uchylenia się od oświadczenia woli zawartego w ugodzie (por. postanowienie SN z 16 lutego 1968 r., II CZ 129/67, OSNC 1968/8-9/158).

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 394 par. 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).