Jakie uprawnienia przysługują biegłemu

Przed sądem toczy się postępowanie o zapłatę odszkodowania za spowodowanie niedoboru przez czytelnika. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego na okoliczność wysokości tego niedoboru. W opinii biegły wyliczył jego wielkość i jednocześnie dokonał analizy przepisów prawa w celu wykazania, że czytelnik nie jest odpowiedzialny za spowodowanie niedoboru.

- Czy sąd ma obowiązek uwzględnienia także tej części opinii, co spowoduje oddalenie powództwa - pyta pan Marek z Gdyni.

Nie. Biegły nie miał prawa dokonywać wykładni przepisów prawa, gdyż nie należy to do jego kompetencji.

Sąd musi zwrócić się do biegłego, jeśli dojdzie do przekonania, że okoliczność mająca istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy może zostać wyjaśniona tylko w wyniku wykorzystania wiedzy osób mających specjalne wiadomości. W takim przypadku dowód z opinii biegłego - z uwagi na element wiadomości specjalnych - jest dowodem tego rodzaju, że nie może być zastąpiony inną czynnością dowodową ani wnioskowaniem na podstawie innych ustalonych faktów.

Oceny prawnej zgłoszonych roszczeń dokonuje jednak sąd. Zadaniem biegłego nie jest rozstrzyganie zagadnień prawnych, a jedynie naświetlenie wyjaśnianych okoliczności z punktu widzenia wiadomości specjalnych, przy uwzględnieniu zebranego i udostępnionego mu materiału sprawy. Jeżeli biegły, z przekroczeniem granic swoich kompetencji, obok wypowiedzi wymagających wiadomości specjalnych zamieści w opinii sugestie co do sposobu rozstrzygnięcia kwestii prawnych, sąd powinien je pominąć.

Nie oznacza to jednak, że tylko z tej przyczyny opinia również w zakresie mieszczącym się w kompetencjach biegłego staje się nieprzydatna, gdyż - jak każdy środek dowodowy - podlega ocenie sądu orzekającego (por. wyrok SN z 3 lutego 2010 r., II PK 192/09, LEX 584735). Sąd może zatem zasądzić od czytelnika sumę wynikającą z ustalenia biegłego co do wielkości niedoboru - mimo, że w pozostałej części opinii biegły twierdził, że czytelnik nie jest odpowiedzialny za jego spowodowanie.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 278 par. 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).