W jakich przypadkach możliwe jest wniesienie skargi kasacyjnej

Czytelnik domagał się przed sądem przyznania emerytury, której odmówił mu organ rentowy. Po przegraniu sprawy przed sądem pierwszej instancji żądanie czytelnika uwzględnił sąd apelacyjny. Sąd przyznał jednak czytelnikowi emeryturę od niewłaściwej daty.

- Żądanie zostało zatem, co do zasady, uwzględnione. Teraz chodzi mi tylko o wyrównanie emerytur za kilka miesięcy, przy czym są one łącznie warte mniej niż 10 000 zł. Czy w tej sytuacji mam prawo do kasacji - pyta pan Robert z Warszawy.

Tak. Czytelnik może wnieść skargę kasacyjną.

Zgodnie z art. 398² par. 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednak taka skarga przysługuje niezależnie do wartości przedmiotu zaskarżenie w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

Uwzględnienie odwołania od decyzji oraz przyznanie emerytury przez sąd nie oznacza, że na tym etapie sprawa przestaje być sprawą o przyznanie emerytury (również gdy rozstrzyga o tym dopiero sąd drugiej instancji).

Niezgodność orzeczenia z prawem materialnym obejmuje także datę przyznania emerytury. Pomimo, że sprawa o przyznanie emerytury jest również sprawą o prawo majątkowe, w której ustala się wartość przedmiotu sporu i zaskarżenia, to wartość ta nie przesądza o dopuszczalności skargi kasacyjnej. Znaczenie ma w tym przypadku tylko przedmiot sprawy. Ten zaś jest jeden dla całego postępowania, począwszy od decyzji odmawiającej przyznania emerytury i odwołania rozpatrywanego przez sądy powszechne aż do postępowania kasacyjnego, skoro w sprawie o przyznanie emerytury skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Jeżeli więc od samego początku sprawa wynikająca z odwołania dotyczy prawa do emerytury, to jej przedmiot nie zmienia się, gdy sąd pierwszej albo drugiej instancji przyznał emeryturę, a pozwany nie kwestionował samej zasady, lecz tylko datę przyznania emerytury (por. postanowienie SN z 18 stycznia 2010 r. II UZ 47/09, LEX 583829). Sprawa pierwotnie kasacyjna nie może w toku instancji stać się warunkowo kasacyjną ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. Ma ona charakter kasacyjny nawet wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 398² par. 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).