Czy sąd może wznowić postępowanie

Sąd w sprawie o przywrócenie do pracy postanowił odroczyć ogłoszenie wyroku o dwa tygodnie. Pracownik nieobecny na ostatniej rozprawie nie był dodatkowo poinformowany o terminie ogłoszenia wyroku. Po kilku miesiącach złożył skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że brak pouczenia pozbawił go możności działania i złożenia apelacji. Czy taka skarga może być uwzględniona?

Nie. Brak jest do tego podstaw. W podobnym stanie faktycznym Sąd Najwyższy uznał, że brak pouczenia o terminie ogłoszenia wyroku nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania z powołaniem się na pozbawienie możności działania strony (por. postanowienie SN z 15 września 2011 r., II CZ 53/11, LEX 1001289). Tylko stronie obecnej na ogłoszeniu orzeczenia, działającej bez zawodowego pełnomocnika, przewodniczący jest obowiązany udzielić wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środków zaskarżenia. W wypadku odroczenia ogłoszenia wyroku sąd nie ma obowiązku zawiadamiać stron nieobecnych na rozprawie o terminie ogłoszenia przez wezwanie (art. 149 par. 2 k.p.c.). Dotyczy to także sytuacji, gdy termin ogłoszenia został ponownie odroczony (uchwała SN z 25 czerwca 1968 r., III CZP 62/68, OSNCP 1969/3/41 oraz wyrok SN z 25 kwietnia 2008 r., II CSK 613/07, LEX 420867).

Art. 5 kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że w razie potrzeby, którą sąd uzna za uzasadnioną, może udzielić stronom i uczestnikom postępowania występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych. Z przepisu tego nie wynika jednak powinność sądu o charakterze ogólnego obowiązku udzielania w każdym wypadku pouczeń osobom stającym przed sądem - tylko dlatego, że występują bez zawodowego pełnomocnika. Udzielenie pouczenia musi być w danej sytuacji uzasadnione, zależy od oceny i uznania sądu. Z art. 5 k.p.c. nie da się zatem wyprowadzić obowiązku pouczenia o terminach zaskarżenia wyroku takiej strony, która nie stawiła się na rozprawie kończącej postępowanie i z tego powodu nie wiedziała o terminie ogłoszenia wyroku, a co za tym idzie o terminach do jego zaskarżenia.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 5 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).