Biegły musi ocenić stan zdrowia konkretnego ubezpieczonego

Sąd nie ma prawa skorzystania z opinii biegłych sądowych wystawionych w innych sprawach nawet wówczas, jeśli sytuacja ubezpieczonych była podobna.

W 2010 roku zainteresowany złożył wniosek do ZUS o wypłatę zwiększonego jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadków przy pracy. Zakład emerytalny jednak odmówił przyznania mu takiego świadczenia. Sprawa trafiła do sądu I instancji, który przyznał rację organowi rentowemu. Ubezpieczony złożył apelację od niekorzystnego dla siebie wyroku.

W czasie rozpatrywania tej sprawy pojawiły się jednak wątpliwości dotyczące jego stanu zdrowia. Okazało się bowiem, że w wyniku wypadku przy pracy, w czasie którego uległ on poważnym obrażeniom, wystąpiły objawy choroby psychicznej. Zainteresowany przedstawił opinię biegłego sądowego, który nie wykluczył, że wypadek mógł być jej przyczyną.

Sąd nie dopuścił jednak dodatkowej opinii biegłego lekarza psychiatry oraz psychologa. Ocenił stan zdrowia zainteresowanego na podstawie dokumentów wystawionych na potrzeby innych spraw sądowych. Ubezpieczony nie zgodził się z takim postępowaniem. Po odrzuceniu apelacji złożył kasację do Sądu Najwyższego (SN).

SN uznał, że skarga kasacyjna jest uzasadniona. Uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia sądowi apelacyjnemu. Sędziowie wskazali, że w czasie rozpatrywania apelacji zostały naruszone normy zawarte w art. 278 par. 1 oraz 286 ustawy z 17 listopada 1964 r. - kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Wynika to z niedopuszczenia w czasie rozprawy dowodu z opinii biegłego psychologa oraz biegłego lekarza psychiatry. Wadliwość przeprowadzonego postępowania dowodowego polegała na tym, że zarówno sąd I, jak i II instancji wykorzystał ocenę zdrowia z innej sprawy do stwierdzenia, czy zainteresowany faktycznie jest chory w wyniku wypadku przy pracy.

SN zwrócił uwagę, że w przypadkach wymagających specjalnych wiadomości sąd może wezwać jednego lub kilku biegłych w celu zapytania ich o ocenę konkretnej sytuacji. Sytuacja taka już była przedmiotem oceny SN, który wydał w tej sprawie wyrok 9 listopada 2011 r. (Sygn. II CNP 23/11, Lex nr 1110965).

Sędziowie zwrócili uwagę, że sąd apelacyjny nie mógł dopuścić informacji przygotowanej przez biegłego w innej sprawie i na tej podstawie oceniać merytorycznie stanu zdrowia zainteresowanego.

Jednocześnie w tym postępowaniu należało dopuścić opinię innego biegłego, który powinien ocenić wpływ wypadku na stan psychiczny ubezpieczonego. To bowiem może mieć istotny wpływ na możliwość zwiększenia wysokości jednorazowego zasiłku.

DGP ostrzega

● W wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd po wysłuchaniu wniosków stron może wezwać jednego lub kilku biegłych w celu zasięgnięcia ich opinii.

● Sąd oznaczy, czy opinia ma być przedstawiona ustnie czy na piśmie.

● Dopuszczenie dowodu z biegłych może nastąpić na posiedzeniu niejawnym po wysłuchaniu wniosków stron co do liczby biegłych i ich wyboru.

● Osoba wyznaczona na biegłego może nie przyjąć tego obowiązku z przyczyn, jakie uprawniają świadka do odmowy zeznań, a ponadto z powodu przeszkody, która uniemożliwia jej wydanie opinii.

● Aż do ukończenia czynności biegłego strona może żądać jego wyłączenia z przyczyn, z jakich można żądać wyłączenia sędziego. Gdy strona zgłasza wniosek o wyłączenie biegłego po rozpoczęciu przez niego czynności, obowiązana jest uprawdopodobnić, że przyczyna wyłączenia powstała później lub że przedtem nie była jej znana.

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl

Wyrok Sądu Najwyższego z 10 października 2012 r. Sygn. akt I UK 210/12