Kiedy trzeba zwrócić środki z pracowniczej kasy
W zakładzie pracy działa kasa zapomogowo-pożyczkowa, z której można było ze zgromadzonych funduszy, czyli drobnych potrąceń z wypłaty, wziąć bezprocentową pożyczkę. Jakiś czas temu kasa przestała funkcjonować. Po jakim czasie pracownik może żądać wypłacenia zgromadzonych pieniędzy? Pracodawca nie chce ich wypłacić, ponieważ nie minęły jeszcze 3 miesiące od momentu złożenia wniosku o wypisanie się z kasy. Czy pracownik może zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy albo sądu pracy?
Zasady zwrotu wkładów byłym członkom pracowniczej kasy zapomogowo-pożyczkowej (PKZP) reguluje jej statut bądź regulamin. Jeśli zatem nie upłynął jeszcze termin przewidziany w tych przepisach, PKZP może zwrócić zgromadzone przez pracownika środki, ale jeszcze nie musi tego robić. Obowiązek zwrotu powstanie dopiero z chwilą upływu wskazanego tam terminu. W praktyce rzeczywiście zwykle są to trzy miesiące od złożenia wniosku o skreślenie z listy członków. Proszę pamiętać, że z wniesionych wkładów zostanie potrącona kwota ewentualnej zaciągniętej pożyczki.
W razie niedochowania przez PKZP terminu roszczenie o wypłatę wkładów czytelnik powinien skierować przeciwko samej PKZP, a nie pracodawcy. Pracodawca nie zarządza PKZP ani nie nadzoruje jej działań. Nie ma również wpływu na jej powstanie i likwidację. Zakres aktywności pracodawcy względem PKZP jest ograniczony i sprowadza się w zasadzie do ułatwiania prowadzenia przez nią działalności, np. poprzez zapewnienie pomieszczeń, miejsca odpowiedniego do przechowywania pieniędzy czy ich transportu z banku. Pracodawca ma też obowiązek świadczyć PKZP pomoc w zakresie informowania jej członków o stanie ich wkładów i zadłużeń. Czytelnik może spróbować wykorzystać tę drogę do ustalenia stanu swych środków.
Ewentualne powództwo o zwrot wkładu również powinno być skierowane przeciwko PKZP, a nie pracodawcy. PKZP ma bowiem zdolność sądową, czyli może pozywać i być pozywaną. Właściwym do rozpoznania sprawy o zwrot wkładu wydaje się być jednak sąd cywilny, nie sąd pracy. Sąd pracy rozpoznaje bowiem co do zasady spory związane ze stosunkiem pracy. Co prawda, roszczenie pracownika nie powstałoby, gdyby stosunek pracy nie istniał (nie mógłby on zostać członkiem PKZP). Jednak istotą stosunku pracy jest to, że istnieje on pomiędzy pracownikiem a pracodawcą. PKZP nie ma natomiast tego statusu, chociaż działa niejako przy pracodawcy. Relację pomiędzy pracownikiem-członkiem PKZP a PKZP z tytułu wniesienia wkładu uznać należy za najbardziej zbliżoną do umowy rachunku bankowego.
Dodatkowo pracownik może zwrócić się do działających u pracodawcy związków zawodowych, aby w ramach przysługującej im kompetencji nadzoru społecznego zweryfikowały prawidłowość postępowania PKZP. Może również rozważyć zawiadomienie w tej sprawie prokuratury w celu zbadania, czy w sprawie nie doszło do popełnienia przestępstwa. Natomiast Państwowa Inspekcja Pracy nie będzie władna przeprowadzić kontroli w PKZP.
Skoro PKZP przestała funkcjonować, to niewykluczone, że została podjęta uchwała o jej likwidacji. Taka uchwała inicjuje postępowanie mające na celu zakończenie spraw bieżących, spłatę zobowiązań oraz ściągnięcie wierzytelności. Likwidacja powinna być zakończona w ciągu sześciu miesięcy od dnia podjęcia uchwały. Zatem najpóźniej w tym czasie wszystkie zobowiązania PKZP w stosunku do jej członków powinny zostać uregulowane. Ewentualna nadwyżka środków powinna zostać zagospodarowana zgodnie ze statutem danej PKZP. Może on przewidywać np. proporcjonalny rozdział tych środków pomiędzy członków kasy.
@RY1@i02/2014/191/i02.2014.191.21700090b.803.jpg@RY2@
Katarzyna Dulewiczradca prawny, CMS
Katarzyna Dulewicz
radca prawny, CMS
@RY1@i02/2014/191/i02.2014.191.21700090b.804.jpg@RY2@
Anna Skuza radca prawny, CMS
Anna Skuza
radca prawny, CMS
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu