Sąd może w wyjątkowych okolicznościach zmienić warunki kontraktu
Prowadzę firmę zajmującą się prefabrykacją i dostawą rur dla różnych gałęzi przemysłu. Na początku roku podpisałem z moim kontrahentem umowę dostawy rur obowiązującą przez 24 miesiące. Umowa nie zawiera żadnych postanowień dotyczących waloryzacji wynagrodzenia. Jednak ze względu na inflację i wzrost cen materiałów nie osiągam żadnego zysku, a kontrakt przynosi mi wręcz straty. Czy muszę dotrwać do końca niekorzystnej umowy, czy też istnieje jakakolwiek możliwość zmiany wysokości wynagrodzenia wynikającego z podpisanych ustaleń?
W przypadku opisanym przez czytelnika najlepiej byłoby, gdyby umowa zawierała klauzulę waloryzacyjną umożliwiającą automatyczny wzrost wynagrodzenia. Wydaje się jednak, że takiej nie ma. Pozostaje jeszcze możliwość żądania zmiany wynagrodzenia na drodze sądowej. Istnieją dwie potencjalne podstawy prawne: tzw. mała i duża klauzula rebus sic stantibus (łac. skoro sprawy przybrały taki obrót). Mała klauzula, uregulowana w art. 3581 par. 3 kodeksu cywilnego (dalej: k.c.), odnosząca się wyłącznie do spadku wartości pieniądza, nie będzie miała dla czytelnika zastosowania. Nie może się bowiem powoływać na nią osoba prowadząca przedsiębiorstwo, jeśli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem firmy. A wydaje się, że właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w opisanej sprawie.
Nadzwyczajne okoliczności
W takiej sytuacji czytelnikowi pozostaje skorzystanie z dużej klauzuli rebus sic stantibus, którą reguluje art. 3571 k.c. Umożliwia on zmianę wynagrodzenia wynikającego z umowy (a nawet jej rozwiązanie) przez sąd, jeżeli doszło do nadzwyczajnej zmiany stosunków, z powodu których spełnienie świadczenia byłoby związane z nadmiernymi trudnościami lub groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.