Jak się bronić przed SLAPP, gdy pracownik ujawnił nieprawidłowości
Jestem aktywistą zatrudnionym na umowę o pracę w małej organizacji pozarządowej zajmującej się ochroną dobrostanu zwierząt. Ostatnio wykryłem i udokumentowałem wiele nieprawidłowości w traktowaniu zwierząt na fermach zwierząt hodowlanych, co również poskutkowało wszczęciem kontroli w tych miejscach. Artykuł na ten temat został opublikowany w naszej lokalnej gazecie. Po publikacji zarówno ja, mój pracodawca, jak i wydawca lokalnej gazety otrzymaliśmy od dużej kancelarii prawnej reprezentującej właściciela ferm pozwy o naruszenie dóbr osobistych z żądaniem zapłaty po 30 000 zł. Słyszałem, że takie pozwy to tzw. SLAPP. Czy tak jest w moim przypadku? Jak ja i mój pracodawca mamy się bronić przed tego typu działaniami?
SLAPP (Strategic Lawsuit Against Public Participation) to strategiczne powództwa zmierzające do stłumienia debaty publicznej. Są to nieuzasadnione procesy (najczęściej o naruszenie dóbr osobistych czy zniesławienie) wytaczane nie tylko przez korporacje i organy państwowe, lecz także przez wpływowe podmioty lub grupy lobbystyczne. Procesy te są wytaczane ujawniającym nieprawidłowości, np. dziennikarzom lub aktywistom, z powodu korzystania przez nich ze swoich praw politycznych, z wolności słowa i informacji w sprawach o znaczeniu społecznym. Prawdziwym celem takiego procesu nie jest ochrona dóbr osobistych czy wygrana, tylko nadużycie postępowania sądowego poprzez zainicjowanie długotrwałego (powód często celowo przedłuża postępowanie), kosztownego i stresującego dla pozwanego procesu sądowego, wytoczonego jedynie w celu zastraszenia pozwanego i wywołania tzw. efektu mrożącego tak, by inne osoby nie nagłaśniały tego typu spraw. Prawdziwym celem SLAPP jest bowiem niedopuszczenie do tego, by opinia publiczna dowiadywała się o wykrywanych nieprawidłowościach. Taki pozew może otrzymać nie tylko osoba, która w ramach swojej pracy wykryła jakąś nieprawidłowość, lecz także jej pracodawca.
Podstawa pozwów
Istnieje kilka cech charakterystycznych pomagających zakwalifikować wytaczane postępowania sądowe jako SLAPP. Są to m.in.: brak równowagi sił, gdzie strona wnosząca pozew ma silniejszą pozycję finansową lub polityczną niż pozwany; pozew odnosi się do działań podejmowanych przez pozwanych w ramach spraw o znaczeniu społecznym czy politycznym, dla wywołania efektu mrożącego pozywa się równolegle kilka podmiotów (np. aktywistę, zatrudniającą go organizację, wydawcę gazety); żąda się wysokich kwot odszkodowania czy zadośćuczynienia.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.