Jak skutecznie zawrzeć umowę na zimowy wyjazd na narty

Wraz z nadejściem zimy wielu Polaków myśli o zimowym wypoczynku. Pierwsza okazja do dłuższej przerwy pojawi się już za kilkanaście dni w okresie świąteczno-noworocznym. To właśnie w tym czasie wielu rodaków zacznie szturmować górskie kurorty i stoki narciarskie. Równocześnie coraz więcej osób decyduje się na zorganizowaną formę zimowego wypoczynku i korzysta z ofert biur podróży. Te prześcigają się w urozmaicaniu ofert, zachęcając tym samym do zawarcia umowy z ich biurem. Aby wyjazd okazał się udany, warto dokładnie przed podpisaniem umowy zapoznać się z jej warunkami. Pozwoli to uniknąć wielu przykrych niespodzianek.

Przed podpisaniem kontraktu z organizatorem zimowego wypoczynku, np. wyspecjalizowanym biurem podróży, należy przede wszystkim dokładnie sprawdzić kondycję finansową organizatora imprezy. Pozwoli to uniknąć przykrych niespodzianek, gdyby się okazało, że biuro ogłosi swoją upadłość przed wycieczką lub w jej trakcie. Ostrzeżeniem przed taką sytuacją mogą być wakacyjne tarapaty biur podróży i związane z tym nieprzyjemności dla turystów. Trudna sytuacja finansowa biura podróży to także poważne problemy z wyjazdem na wycieczkę i odzyskaniem pieniędzy lub z powrotem do kraju.

Wiarygodność biura podróży konsumenci mogą sprawdzić przede wszystkim w Centralnej Ewidencji Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych, którą prowadzi Ministerstwo Sportu i Turystyki. Niestety nie zawiera ona danych o kondycji finansowej biura. Można w niej jedynie zweryfikować, czy biuro podróży działa legalnie i czy ma zabezpieczenie finansowe.

Innym sposobem weryfikacji rzetelności danego biura jest sprawdzenie, czy organizator wycieczki ma certyfikat Polskiej Izby Turystyki. Jednak i w tym przypadku sama przynależność do izby nie daje gwarancji, że biuro podróży ma płynność finansową. Jedynym pewnym sposobem umożliwiającym prześwietlenie kondycji finansowej biura jest sprawdzenie go w Krajowym Rejestrze Długów Biura Informacji Gospodarczej SA, ERIF Długów Biuro Informacji Gospodarczej SA, a także InfoMonitor Długów Biuro Informacji Gospodarczej SA. W takim jednak przypadku za sprawdzenie biura konsument musi zapłacić.

Poza weryfikacją kondycji finansowej organizatora zimowej wyprawy konsument powinien sprawdzić dokładnie zapisy przedkładanej mu do podpisania umowy. Przede wszystkim trzeba zwrócić szczególną uwagę na paragrafy regulujące zmianę ceny imprezy lub świadczonych usług, rezygnację z wycieczki, a także wyłączanie odpowiedzialności biura za nienależyte wykonanie umowy.

Umowa o świadczenie usług turystycznych powinna określać organizatora turystyki i numer jego wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP), a także imię i nazwisko oraz pełnioną funkcję osoby, która w jego imieniu umowę podpisała. Koniecznie musi się w niej znaleźć czas trwania imprezy turystycznej, jej program, obejmujący rodzaj, jakość i terminy oferowanych usług, w tym:

● rodzaj, charakter i kategorię środka transportu oraz datę, godzinę, miejsce wyjazdu i planowanego powrotu,

● położenie, rodzaj i kategorię obiektu hotelarskiego zgodnie z przepisami kraju pobytu lub opis wyposażenia obiektów niezaliczanych do rodzajów i kategorii,

● liczbę i rodzaj posiłków,

● program zwiedzania i inne usługi wliczone w cenę imprezy turystycznej;

Niezbędnym elementem umowy jest również cena, jaką będziemy musieli zapłaci za zimowe szaleństwa wraz z wyszczególnieniem wszelkich koniecznych należności, podatków i opłat, jeżeli nie są one zawarte w cenie. Nie może w niej również zabraknąć informacji o sposobie zapłaty, informacji na temat postępowania reklamacyjnego oraz podstaw prawnych umowy i konsekwencji prawnych wynikających z umowy.

Po podpisaniu umowy może się zdarzyć, że wystąpią nieprzewidziane okoliczności, na skutek których konieczna będzie zmiana tzw. istotnych warunków umowy, do których należą m.in. cena wycieczki czy miejsce zakwaterowania. Sytuacja taka może wystąpić wówczas, gdy pensjonat, w którym turysta miał zamieszkać, zostanie zamknięty lub nie będzie nadawał się do korzystania. Nawet jednak w takiej sytuacji biuro podróży nie może jednostronnie dokonać zmiany miejsca zamieszkania turysty. Musi ono powiadomić o tym zdarzeniu klienta, który może zadeklarować, czy akceptuje zmianę i zgadza się np. na podwyższenie ceny wycieczki, czy też chce odstąpić od umowy.

Należy również pamiętać, że jednostronna zmiana warunków umowy przez biuro podróży jest sprzeczna z prawem. Organizator turystyki ma obowiązek spełnienia świadczeń, do których się zobowiązał w oznaczonym czasie i na należytym poziomie. Jeśli konsument nie akceptuje nowych warunków, musi mieć prawo odstąpienia od umowy. Niektórzy przedsiębiorcy organizujący imprezy turystyczne wprost zapisują sobie w umowie prawo do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny w niej wskazanej, np. do zmiany rodzaju usług przedstawionych w katalogu.

Biuro podróży nie może wyłączyć swojej odpowiedzialności w takich sytuacjach tylko z tego powodu, że to inne osoby miały wykonać usługę. Jest to sprzeczne z art. 474 kodeksu cywilnego, gdyż organizator odpowiada również za osoby, którymi posługuje się w wykonaniu umowy lub którym wykonanie umowy powierza. Dla konsumenta jest więc bez znaczenia, czy biuro samo spełni wszystkie świadczenia umowne, czy skorzysta z pomocy innych osób.

Kolejnym ważnym elementem umowy są warunki płatności. Na pierwszy plan w tym przypadku wybija się cena. Jeżeli jest wyrażona w walucie obcej, musimy uzyskać dokładną informację, według kursu jakiego banku jest przeliczana na walutę polską i z jakiego dnia brany jest pod uwagę kurs, tj. wpłaty zaliczki czy wpłaty ostatecznej kwoty. Dodatkowo należy sprawdzić, czy zaproponowana cena obejmuje wszystkie usługi, czy tylko niektóre. W tym drugim przypadku koniecznie musimy ustalić, za jakie usługi będziemy płacić na miejscu, np. czy skipasy są bezpłatne, czy transport z górskiego pensjonatu na stoki i z powrotem do miejsca zakwaterowania jest wliczony w cenę, czy zimowe ognisko i kulig jako fakultatywne rozrywki są płatne ekstra na miejscu, czy jeszcze w kraju.

Ustawa o usługach turystycznych samodzielnie normuje zasady odpowiedzialności organizatora turystyki za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy. Organizator nie może zwolnić się od odpowiedzialności i odesłać klienta do osób, którymi się posługuje lub wyręcza. Zwalniają go od odpowiedzialności tylko następujące okoliczności:

● działanie (lub tzw. zaniechanie) klienta (np. klient spóźnił się na samolot),

● działania osób trzecich nieuczestniczących w wykonywaniu usług przewidzianych w umowie, jeżeli tych działań nie można było przewidzieć ani uniknąć (np. kradzież uczestnikowi wyjazdu zimowego snowboardu w przystokowym barze),

● siła wyższa (zdarzenie o charakterze zewnętrznym niedające się przewidzieć i uniknąć, np. śnieżyca).

Wyłączenie odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy we wskazanych przypadkach nie zwalnia jednak organizatora turystyki od obowiązku udzielenia w czasie trwania imprezy turystycznej pomocy poszkodowanemu klientowi.

Ustawa dopuszcza też ograniczenie odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie usług w czasie imprezy turystycznej do dwukrotności ceny imprezy turystycznej względem każdego klienta. Ograniczenie to nie może dotyczyć szkód na osobie.

Klient, który nie może skorzystać z wycieczki, a jednocześnie nie chce odstąpić od umowy, może przenieść na inną osobę wszystkie uprawnienia, jakie przysługują mu z tytułu wykupionej wycieczki. W praktyce oznacza to, że klient może odsprzedać lub podarować wycieczkę innej osobie. Nie trzeba na to zgody organizatora. Trzeba go jedynie poinformować o tym przed rozpoczęciem imprezy. Organizator może nie zgodzić się na zmianę uczestnika wycieczki jedynie wówczas, gdy nowa osoba nie spełnia wymagań, jakie musi spełnić każdy uczestnik wycieczki. Jeżeli zatem organizator wyprawy wymaga, by każdy miał specjalne umiejętności, gdyż np. wycieczka będzie polegała na wspinaniu się po górach, a nowy uczestnik takich umiejętności nie ma, to organizator może nie wydać zgody na zmianę uczestnika wycieczki. Jednocześnie za nieuiszczoną część ceny wycieczki oraz koszty poniesione przez organizatora turystyki w wyniku zmiany uczestnika imprezy klient i osoba przejmująca jego uprawnienia odpowiadają solidarnie.

Jeżeli konsument stwierdzi w trakcie zimowego wypoczynku, że umowa wykonywana jest wadliwie, powinien niezwłocznie zawiadomić o tym wykonawcę usługi oraz organizatora w sposób odpowiedni dla rodzaju świadczonej usługi. Najczęściej sposób ten przewidziany jest w umowie lub jej regulaminie. Równocześnie należy pamiętać, że umowa powinna jednoznacznie określać obowiązek klienta w tym zakresie, tj. termin i sposób zgłaszania reklamacji (pisemny, ustny). Jeżeli zaistniałe niedogodności nie zostaną usunięte, po zakończeniu imprezy konsument powinien złożyć reklamację do organizatora, ponieważ on jest odpowiedzialny za wykonanie umowy. W piśmie reklamacyjnym trzeba wskazać wady wyjazdu, załączyć dowody potwierdzające przedstawiane przez nas zarzuty (np. zdjęcia, zeznania świadków) i określić wysokość odszkodowania żądanego od biura podróży. Więc pomimo występujących niedogodności w trakcie wyjazdu nie można zapominać o należytym gromadzenia dowodów. Im więcej ich zgromadzimy, tym łatwiej będzie nam uzyskać odszkodowanie.

Dodatkowo należy podkreślić, że niezłożenie reklamacji w wyznaczonym przez biuro terminie nie pozbawia konsumenta możliwości dochodzenia roszczeń na drodze sądowej.

Niezależnie jednak od zgłoszonego zawiadomienia niezadowolony klient może złożyć organizatorowi turystyki reklamację zawierającą wskazanie uchybienia w sposobie wykonania umowy oraz określenie swojego żądania w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia zakończenia imprezy. W wypadku odmowy uwzględnienia reklamacji organizator turystyki jest zobowiązany do szczegółowego uzasadnienia na piśmie przyczyny odmowy. Jeżeli natomiast organizator naszego zimowego wypoczynku nie ustosunkuje się na piśmie do reklamacji w terminie 30 dni od dnia jej złożenia, a w razie reklamacji złożonej w trakcie trwania imprezy turystycznej w terminie 30 dni od dnia zakończenia imprezy turystycznej, uważa się, że uznał reklamację za uzasadnioną.

Łukasz Sobiech

lukasz.sobiech@infor.pl

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 223, poz. 2268 z późn. zm.).

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).