Czy zdjęcia mogą być dowodami w sądzie

Sąsiedzi wytoczyli sprawę sądową czytelnikowi o zasiedzenie części jego działki. Twierdzą, że od lat była ona przez nich ogrodzona, co jest nieprawdą, bo płot powstał kilkanaście lat temu. Sąsiedzi powołali dwóch świadków. Jedynym sposobem wykazania, że świadkowie się mylą, są stare rodzinne fotografie. Widać na nich, że płot biegnie w zupełnie innym miejscu, niż twierdzą sąsiedzi i świadkowie. Czytelnik pyta, czy może zgłosić fotografie jako dowody w sądzie albo ewentualnie żądać, aby dokonano wizji lokalnej.

Przepisy kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) o stwierdzeniu zasiedzenia nie zawierają szczególnych regulacji dotyczących dowodów, a więc stosuje się ogólne zasady postępowania dowodowego. Co istotne, sąd tylko wyjątkowo dopuszcza z urzędu jakieś dowody, inicjatywę w tej mierze muszą wykazywać same strony. Tak wynika z art. 232 k.p.c. Jedną z podstawowych zasad dowodzenia w sprawach cywilnych jest rozkład ciężaru dowodu (art. 6 kodeksu cywilnego). Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z niego wywodzi skutki prawne.

Zgodnie z art. 308 par. 1 k.p.c. sąd może dopuścić dowody z filmu, telewizji, fotokopii, fotografii, planów, rysunków, płyt lub taśm dźwiękowych i innych przyrządów utrwalających albo przenoszących obrazy i dźwięki. Stare fotografie mogą więc być zgłoszone jako dowód w sprawie, że ogrodzenie kiedyś nie istniało, było w innym miejscu albo był to w ogóle zupełnie inny płot. Jako uzupełnienie starych zdjęć można też zgłosić dowód z fotografii obrazujących obecny stan działki, aby sąd miał porównanie. Możliwe jest też zgłoszenie wniosku dowodowego, aby sąd przeprowadził oględziny nieruchomości w terenie. Przeprowadzenie wizji lokalnej zależy w praktyce od woli sądu, bo oględziny są obowiązkowe jedynie w sprawach o ustanowienie drogi koniecznej. Tak wynika z art. 626 par. 2 k.p.c.

Warto jednak pamiętać, że nie ma hierarchii dowodów, co nie oznacza, że dowód ze zdjęcia jest zasadniczo mocniejszy od dowodu z zeznań świadków. Dowody podlegają bowiem swobodnej (co nie znaczy, że dowolnej) ocenie sędziego. To sędziowie decydują o sile przekonywania poszczególnych dowodów, w czym ma pomagać doświadczenie życiowe oraz logiczne myślenie.

Michał Kosiarski

michal.kosiarski@infor.pl

Ustawa z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).