Czy sąd ponownie rozpozna sprawę

Czytelnik wniósł przeciwko swemu pracownikowi pozew o odszkodowanie z tytułu naruszenia zakazu konkurencji. Powództwo zostało oddalone z braku dowodów potwierdzających zasadność roszczenia powoda. Czytelnik na tej samej podstawie faktycznej wniósł drugi pozew, w którym zażądał wyższej kwoty oraz przedstawił kilka nowych dowodów i argumentację na niesłuszność pierwszego wyroku. Czy sąd może rozpoznać taką sprawę?

Nie. Żądanie, które pracodawca zawarł w drugim pozwie, zostało już prawomocnie rozstrzygnięte. Postępowanie w tej samej sprawie nie może toczyć się powtórnie.

Zgodnie z art. 199 par. 1 pkt. 2 kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona, sąd odrzuci pozew. Odrzucenie pozwu może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.

Ponownego procesu nie umożliwia zgłoszenie w nowej sprawie żądania większego niż poprzednio ani zgłoszenie nowych dowodów. Ta druga okoliczność przy wypełnieniu innych przesłanek może być co najwyżej podstawą do wznowienia postępowania. Natomiast to, że czytelnik nie akceptuje treści rozstrzygnięcia, nie uchyla powagi rzeczy osądzonej pierwszego wydanego w sprawie orzeczenia.

Sentencja wyroku, w której sąd oddala powództwo, przesądza o tym, że sąd uznał roszczenie powoda za niezasadne. Rozstrzygnął o nim zatem w sposób merytoryczny. Jeżeli sąd oddalił powództwo, gdyż powód nie udowodnił swojego żądania, to nie jest dopuszczalne wszczęcie ponownego procesu, w którym powód zgłosi inne wnioski dowodowe. Zasada ta obowiązuje nawet wtedy, gdy powód w poprzednim procesie nie mógł zgłosić określonego wniosku dowodowego.

Powaga rzeczy osądzonej zachodzi w przypadkach, gdy zapadło już prawomocne rozstrzygnięcie dotyczące tego samego przedmiotu postępowania, które toczyło się między tymi samymi stronami. Jest to taka przesłanka procesowa, która powoduje obligatoryjne odrzucenie pozwu. Stwierdzając, że pozew podlega odrzuceniu, sąd nie ma w ogóle uprawnień do badania merytorycznych zarzutów powoda, niezależnie od ich słuszności.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 199 par. 1 pkt. 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).