Roszczenia dochodzone w postępowaniu uproszczonym

Postępowanie uproszczone jest procesowym postępowaniem odrębnym w sprawach należących do właściwości rzeczowej sądów rejonowych. Zgodnie z art. 505¹ kodeksu postepowania cywilnego znajduje ono zastosowanie w sprawach:

● o roszczenia wynikające z umów, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza dziesięciu tysięcy złotych, a w sprawach o roszczenia wynikające z rękojmi, gwarancji jakości lub z niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową sprzedaży konsumenckiej, jeżeli wartość przedmiotu umowy nie przekracza tej kwoty,

● zapłatę czynszu najmu lokali mieszkalnych i opłat obciążających najemcę oraz opłat z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej bez względu na wartość przedmiotu sporu.

Postępowanie uproszczone może mieć zastosowanie również w sprawach z zakresu prawa pracy i w sprawach gospodarczych, a także w postępowaniu nakazowym i upominawczym (także elektronicznym). W sprawach o roszczenia wynikające z umów nie jest istotne, czy źródłem roszczenia jest umowa nazwana, figurująca w katalogu umów przewidzianych przez kodeks cywilny lub inne ustawy, czy też umowa nienazwana, ukształtowana przez strony w ramach swobody umów wynikającej z art. 353¹ k.c. W tym zakresie sprawa o odszkodowanie z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania umownego podlega rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym (chyba że wartość przedmiotu sporu przekracza 10 tys. zł) - jak stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z 24 lutego 2010 r. [sygn. akt III CZP 123/2009].

W uzasadnieniu uchwały z 20 listopada 2003 r. [sygn. akt III CZP 77/03] SN wyjaśnił, że warunkiem kwalifikacji danego roszczenia na gruncie art. 505¹ pkt 1 k.p.c. jest istnienie normatywnego stosunku wynikania pomiędzy roszczeniem a umową. W ujęciu procesowym przez wyrażenie "roszczenie wynikające z umowy" należy rozumieć stan, w którym umowa jest bezpośrednio normatywnym podłożem uprawnienia. Nie chodzi przy tym wyłącznie o roszczenie wynikające z treści określonej umowy, lecz także o roszczenia wynikające z przepisów dotyczących tej czynności prawnej.

Należy przy tym zauważyć, że roszczenia określone w powyższym przepisie nie zostały ograniczone do świadczeń pieniężnych.

W doktrynie przyjmuje się, że roszczenia, o jakich mowa w art. 505¹ pkt 1 k.p.c., mogą dotyczyć wszelkich zachowań pozwanego, a więc świadczenia polegającego na daniu (np. zapłacie) lub czynieniu (np. wydaniu rzeczy, złożeniu oświadczenia woli) albo zaniechaniu, wyrażającym się nieczynieniem, zaprzestaniem lub znoszeniem. W wyjątkowych wypadkach mogą to być także roszczenia o ustalenie istnienia bądź nieistnienia stosunku umownego lub jego ukształtowanie.

W wypadku gdy kupujący dochodzi na podstawie rękojmi za wady lub gwarancji jakości wydania w miejsce rzeczy sprzedanej rzeczy wolnej od wad, wartość przedmiotu sporu - w świetle stanowiska judykatury - wyraża się nie w kwocie równej wartości rzeczy wolnej od wad, lecz w różnicy między wartością tej rzeczy a wartością sprzedanej rzeczy wadliwej (postanowienie SN z 8 października 1976 r., sygn. akt I CZ 69/76).

Warto zwrócić uwagę, iż sprawy wymienione w art. 505¹ pkt 2 k.p.c. mieszczą się w zakresie pkt 1 tego przepisu. Sprawy te zostały jednak wyodrębnione, gdyż ustawodawca skierował je do postępowania uproszczonego bez względu na wartość przedmiotu sporu określoną w art. 505¹ pkt 1 k.p.c. (10 tys. zł). Należy w tym zakresie jednak uwzględniać ograniczenia wartości przedmiotu sporu związane z właściwością sądu rejonowego, gdyż sąd okręgowy nie prowadzi postępowania uproszczonego.

Trzeba przy tym pamiętać, że sprawy te dotyczą tylko lokali mieszkalnych, w związku z czym roszczenia o zapłatę czynszu (opłat) należnych z tytułu najmu lokali użytkowych są rozpoznawane w postępowaniu uproszczonym tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu sporu nie przekracza kwoty 10 tys. zł.

@RY1@i02/2011/099/i02.2011.099.210.008b.001.jpg@RY2@

Agnieszka Janki, prawnik w Casus Zarzycka & Wspólnicy Kancelaria Prawna Sp.k.

Agnieszka Janki

prawnik w Casus Zarzycka & Wspólnicy Kancelaria Prawna Sp.k.

Ustawa z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 ze zm.).