Jakie są skutki przeniesienia wierzytelności

Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść przysługującą mu wierzytelność na inną osobę. Taka czynność nie jest jednak możliwa, jeżeli byłoby to niezgodne z prawem, zastrzeżeniem umownym albo właściwością danego zobowiązania. W przypadku zawarcia umowy sprzedaży, zamiany lub innej, która zobowiązuje do przeniesienia wierzytelności, do osiągnięcia tego celu nie są potrzebne dodatkowe czynności prawne. Wyjątek stanowią sytuacje, w których strony inaczej postanowiły albo istnieją przepisy szczególne. Należy zachować szczególne zasady, jeżeli przelew następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy do tego zobowiązującej bądź też z zapisu, bezpodstawnego wzbogacenia lub innego zdarzenia. W takiej sytuacji jego ważność zależy od istnienia zobowiązania.

Zbywca może spełnić świadczenie do rąk poprzedniego wierzyciela. Taka spłata odniesie skutek względem nabywcy, o ile zbywca nie zawiadomił dłużnika o przelewie. Powyższa zasada nie będzie miała zastosowania, jeżeli w chwili spełnienia świadczenia wiedział on o tym z innych źródeł. Przy dokonaniu przelewu szczególne zasady obowiązują co do możliwości podnoszenia zarzutów. Dłużnikowi przysługuje takie prawo przeciwko nabywcy wierzytelności. Zachowuje on w stosunku do nowego wierzyciela wszystkie zarzuty, które miał przeciwko zbywcy w chwili powzięcia wiadomości o przelewie. Dłużnik może potrącić wierzytelność, która mu przysługuje względem zbywcy, nawet jeżeli możliwość jej dochodzenia nastąpiła dopiero po uzyskaniu przez niego informacji o przelewie.

Zbywca ponosi względem nabywcy odpowiedzialność za to, że wierzytelność mu przysługuje. Za wypłacalność dłużnika w chwili przelewu odpowiada tylko wtedy, gdy takie zobowiązanie przyjął. Skuteczne względem nabywcy jest zastrzeżenie, zgodnie z którym przelew nie może nastąpić bez zgody dłużnika. Ma ono jednak zastosowanie, gdy wierzytelność jest stwierdzona pismem zawierającym wzmiankę o zastrzeżeniu, chyba że nabywca w chwili przelewu o nim wiedział. Jeżeli dłużnik został pisemnie zawiadomiony przez zbywcę o przelewie, ale wiedział o jej nieważności, to nie powinien spłacać długu do rąk nabywcy. Gdy mimo swej wiedzy tego dokonał, poprzedni wierzyciel może powołać się w stosunku do swojego dłużnika na powyższe okoliczności.

Wierzyciel może zostać spłacony przez inną niż dłużnik osobę. W niektórych sytuacjach konsekwencją spłaty wierzytelności jest jej przejście na dokonującego zapłaty aż do wysokości uiszczonej kwoty. Takie skutki powstają, gdy spłacający dług był za niego odpowiedzialny osobiście albo pewnymi przedmiotami majątkowymi. Nabywcą wierzytelności staje się osoba posiadająca prawo, przed którym spłacona wierzytelność ma pierwszeństwo zaspokojenia. Spłata cudzego długu prowadzi do wstąpienia w miejsce wierzyciela, jeżeli osoba działała za pisemną zgodą dłużnika.

agnieszka.bobowska@infor.pl

Art. 509-518 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).