Nie mogło być zgody na przybicie

Rozpoznając zażalenie, sąd okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, czy w takiej sytuacji zawieszenie postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela stanowi przeszkodę w wydaniu postanowienia o udzieleniu przybicia.

SN odniósł się do kwestii, czy po zamknięciu przetargu, a przed wydaniem postanowienia o przybiciu wierzyciel może złożyć skutecznie wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Uznał, że wierzyciel jest dysponentem postępowania egzekucyjnego i może decydować o zawieszeniu lub zakończeniu tego postępowania przez jego umorzenie. Jego uprawnienie do żądania zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie jest więc niczym ograniczone i może z nim wystąpić na każdym etapie egzekucji. Momentem granicznym do uwzględnienia jego żądania jest wydanie postanowienia o udzieleniu przybicia.

Dlatego zawieszenie postępowania egzekucyjnego na jego wniosek jest obligatoryjne i nie podlega kontroli ze strony organu egzekucyjnego. Organ musi postępowanie zawiesić nawet wówczas, gdy uważa, że nie jest to celowe i może przyczynić się do bezskuteczności egzekucji. Natomiast odmowa zawieszenia mogłaby zostać potraktowana jako działanie bezprawne.

W okresie zawieszenia postępowania organ nie może podjąć żadnych czynności egzekucyjnych w stosunku do dłużnika i w stosunku do wierzyciela, nawet gdy wynikają z pozostających w mocy czynności egzekucyjnych.

Po uprawomocnieniu się postanowienia o przybiciu w sposób pewny zostaje określony nabywca nieruchomości, który uzyskuje prawo do przysądzenia własności po wykonaniu warunków licytacyjnych, tzn. po złożeniu na rachunek depozytowy sądu ceny nabycia z potrąceniem rękojmi złożonej w gotówce.

Zdaniem SN przybicie stanowi także stwierdzenie, że przetarg został przeprowadzony zgodnie z prawem. Natomiast nie sposób udzielić przybicia wówczas, gdy zostało już orzeczone umorzenie lub zawieszenie postępowania. Dlatego dopóki nie zostanie wydane postanowienie o przybiciu, licytant, który zaoferował najwyższą cenę, nie ma pewności, że uzyska status nabywcy.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl

@RY1@i02/2011/044/i02.2011.044.183.015a.001.jpg@RY2@

Stanisław Rachelski | radca prawny z kancelarii Rachelski i Wspólnicy

Sąd Najwyższy wskazał, jakie skutki procesowe może wywołać wniosek wierzyciela o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, złożony po zamknięciu przetargu, w którym wyłoniono zwycięzcę, czyli potencjalnego nabywcę nieruchomości należącej do dłużnika. Ponadto Sąd Najwyższy wyraźnie określił etap postępowania w sprawie dotyczącej egzekucji z nieruchomości, w którym taki wniosek wierzyciela jest jeszcze skuteczny. Jak wynika z tezy uchwały, skutki złożenia wniosku mogą okazać się niekorzystne dla zwycięzcy licytacji. Nawet jeżeli przetarg zostanie zamknięty, a w jego toku wyłoniony zwycięzca, to nie może on liczyć na szybkie wydanie postanowienia o przybiciu, które stanowi procesową gwarancję przeniesienia własności nieruchomości na zwycięskiego licytanta. Stanąć temu na przeszkodzie może wcześniejsze złożenie wniosku wierzyciela o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Sąd uznał, że takie uprawnienie wynika z konieczności realizacji zasady dyspozycyjności w procesie cywilnym i jej szczególnego znaczenia w procesie egzekucyjnym.