Pozew zbiorowy przeciw firmie nie jest sytuacją bez wyjścia

Każdy przedsiębiorca, nawet świadczący usługi bardzo wysokiej jakości, powinien liczyć się z potencjalnymi roszczeniami. Może natomiast zrobić wiele, by w razie zaistnienia takiej sytuacji, nie znaleźć się na straconej pozycji.

Trzeba przede wszystkim starać się uniknąć sytuacji, w której przedsiębiorca zapozna się ze stanem faktycznym sprawy skierowanej przeciwko niemu w postępowaniu grupowym dopiero z chwilą wszczęcia takiego procesu (tj. otrzymania odpisu pozwu). Szczególnie zatem istotne będą procedury zapewniające szybkie wykrycie naruszeń, ocenę ich rozmiarów, a także możliwości usunięcia skutków, nim poszkodowany zgłosi swoje roszczenia.

Zebranie dokładnych informacji na tym etapie nieść będzie wiele korzyści. Z jednej strony informacje takie dostarczą przedsiębiorcy argumentów w ewentualnych negocjacjach, mogących prowadzić do ugody z poszkodowanym. Z drugiej strony, nawet jeśli nie uda się zapobiec procesowi, zebrane informacje pozwolą ustalić, jaką treść nadać korespondencji przedprocesowej mogącej mieć wpływ na wynik sprawy, a także stwierdzić, jaka strategia procesowa będzie najkorzystniejsza.

Ocena ryzyka płynącego ze stwierdzonych nieprawidłowości stanie się możliwa z udziałem zaangażowanej już na tym etapie kancelarii prawnej.

Podobnie jak w innym postępowaniu cywilnym, skuteczną obronę przed wytoczonym powództwem może stanowić skorzystanie z tzw. zarzutów formalnych. Ustawa z dnia 17 grudnia 2009 r. o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym stwarza w tym względzie szereg dodatkowych możliwości. Zalecanym działaniem będzie przeprowadzenie dokładnej analizy pozwu pod kątem dopuszczalności prowadzenia sprawy w postępowaniu grupowym.

Prowadzenie postępowania będzie niedopuszczalne, jeśli dochodzone w sprawie roszczenia nie będą roszczeniami jednego rodzaju opartymi na tej samej lub takiej samej podstawie faktycznej, członkami grupy będzie mniej niż dziesięć osób, sprawa nie będzie dotyczyć roszczeń o ochronę konsumentów, z tytułu odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny lub z tytułu czynów niedozwolonych albo dotyczyć będzie wyłącznie ochrony dóbr osobistych.

Innym warunkiem dopuszczalności prowadzenia sprawy będzie to, czy wysokość roszczenia pieniężnego każdego członka grupy została zgodnie z ustawą ujednolicona. Sąd rozstrzygnie o dopuszczalności postępowania grupowego na rozprawie i odrzuci pozew, jeżeli sprawa nie będzie podlegała rozpoznaniu w tym postępowaniu.

Jeśli sąd nie podzieli stanowiska pozwanego co do niedopuszczalności prowadzenia sprawy w postępowaniu grupowym, pozwany ma możliwość złożenia zażalenia na postanowienie sądu.

Innym sposobem obrony może być złożenie przez pozwanego (najpóźniej przy pierwszej czynności procesowej) uzasadnionego żądania zabezpieczenia kosztów procesu. Sąd może zobowiązać powoda do złożenia kaucji na zabezpieczenie kosztów procesu, oznaczając termin złożenia kaucji, nie krótszy niż miesiąc, oraz jej wysokość, mając na względzie prawdopodobną sumę kosztów, które poniesie pozwany. Kaucja nie może być wyższa niż 20 proc. wartości przedmiotu sporu.

Jeśli sąd nie uwzględni wniosku o zabezpieczenie kosztów procesu, pozwany może wnieść na postanowienie sądu zażalenie. W razie, gdy wyżej wspomniane lub inne zarzuty formalne okażą się na tym etapie nieuzasadnione, pozwanemu pozostanie wdanie się w spór co do istoty i kwestionowanie zasadności roszczeń, w czym z całą pewnością pomoże dobry prawnik procesowy. O ile pozwany nie dostrzeże sensu kontynuowania sporu, w każdym stadium postępowania sąd może skierować strony do mediacji, która może doprowadzić do ugody.

MICHAŁ PRĘTNICKI

aplikant radcowski

JANUSZ MAZUREK

radca prawny, partner SSW Spaczyński, Szczepaniak i Wspólnicy

ustawa z dnia 17 grudnia 2009 r. o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym (Dz.U. z 2010 r. nr 7, poz 44).