Kiedy prawo pierwokupu ogranicza obrót nieruchomościami

Prawo pierwokupu służy zapewnieniu określonej osobie pierwszeństwa kupna rzeczy, w tym nieruchomości, przed innymi potencjalnymi kupującymi. Pierwokup jest uregulowany w przepisach kodeksu cywilnego (art. 596 - 602 k.c.), które stosuje się w zakresie, w jakim prawo to nie jest unormowane w przepisach szczególnych. Takich szczególnych regulacji jest wiele, zwłaszcza w zakresie obrotu działkami rolnymi. W praktyce najczęściej zastosowanie mają jednak przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, która określa przypadki, gdy sprzedaż nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego może nastąpić tylko po tym jak wójt, burmistrz albo prezydent miasta nie wykona prawa pierwokupu (może to zrobić w terminie miesiąca od dnia otrzymania zawiadomienia o treści umowy sprzedaży). Jest to niezwykle ważny warunek, gdyż umowa sprzedaży, zawarta z pominięciem uprawnionego do pierwokupu na podstawie ustawy Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, współwłaściciela albo dzierżawcy jest nieważna. Natomiast niewykonanie przez uprawnionego prawa pierwokupu w ustawowym terminie jest traktowane jako dorozumiane zrzeczenie się tego prawa. Strony warunkowej umowy sprzedaży mogą więc wówczas zawrzeć umowę bezwarunkową, która wywoła skutki rozporządzające.

Ustawa o gospodarce nieruchomościami (u.o.g.n.) zastrzega dla gminy prawo pierwokupu niezabudowanej nieruchomości sprzedawanej przez osobę, która nabyła uprzednio tę nieruchomość od Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Chodzi tu nie tylko o sytuację, gdy sprzedawca kupił ziemię bezpośrednio od gminy, ale także, gdy nabył ją na własność, będąc użytkownikiem wieczystym (np. w ramach przekształcenia użytkowania wieczystego we własność). Nie będzie on jednak musiał zawierać umowy sprzedaży pod warunkiem, że gmina nie wykona prawa pierwokupu (tzw. warunkowej umowy sprzedaży), gdy ziemię nabył w drodze dziedziczenia lub przez zasiedzenie. Jednak gdy sprzedawane jest prawo użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej gminie zawsze będzie przysługiwał pierwokup. Forma nabycia tego prawa przez zbywcę nie ma wówczas znaczenia. Konieczne będzie zaoferowanie sprzedawanej ziemi najpierw gminie. Powyższe zasady nie mają jednak zastosowania do nieruchomości przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planów miejscowych do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne (co ustala się na podstawie zapisów w ewidencji gruntów).

Gmina ma możliwość skorzystania z prawa pierwokupu także gdy sprzedawana jest własność lub użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne albo takiej, dla której została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Tu sytuacja jest dość prosta, gdyż możliwość skorzystania z tego prawa przez gminę uzależniona jest od jego ujawnienia w księdze wieczystej. Jeśli tak jest, to pierwokup przysługuje w odniesieniu do każdej nieruchomości lub użytkowania wieczystego, niezależnie od przeznaczenia, zabudowy i sposobu korzystania. Warto pamiętać, że o przeznaczeniu nieruchomości decyduje wyłącznie plan miejscowy. Jeśli jednak nieruchomość położona jest na obszarze, dla którego nie ustalono takiego planu, określenie sposobu zagospodarowania następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (przy czym w odniesieniu do lokalizacji inwestycji celu publicznego wydaje się decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego). Co istotne - jeśli na obszarze przeznaczonym na cele publiczne położona jest tylko część nieruchomości, a sprzedaż dotyczy całości - pierwokup nie przysługuje.

Nawet jeśli któraś z powyższych cech nieruchomości wskazuje na istnienie pierwokupu gminy, nie zawsze konieczne będzie zawarcie warunkowej umowy sprzedaży. Przepisy u.o.g.n. wskazują szereg okoliczności, których wystąpienie umożliwia swobodne dysponowanie nieruchomościami. Po pierwsze gmina nie skorzysta z prawa pierwokupu jeśli sprzedaż nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego następuje na rzecz osób bliskich dla sprzedawcy. Chodzi tu o jego zstępnych (dzieci, wnuki), wstępnych (rodziców, dziadków), rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione (adoptowane) oraz osobę, która pozostaje ze zbywcą faktycznie we wspólnym pożyciu (konkubent). Po drugie pierwokup gminy nie znajdzie zastosowania przy sprzedaży nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego między osobami prawnymi tego samego kościoła lub związku wyznaniowego (np. sprzedaż między parafiami). Po trzecie właściciel nieruchomości lub użytkownik wieczysty będzie miał swobodę w dysponowaniu ziemią, jeśli prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione na jego rzecz jako odszkodowanie lub rekompensata za utratę własności nieruchomości (np. jest to nieruchomość zamienna za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne lub przyznana w ramach odszkodowania za wywłaszczenie). Po czwarte prawo pierwokupu nie przysługuje, jeżeli prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione w wyniku zamiany własności nieruchomości. Chodzi tu jednak tylko o zamianę własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości na własność innej nieruchomości. Po piąte pierwokupu gminy nie ma przy sprzedaży nieruchomości na cele budowy dróg krajowych, na cele realizacji inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego lub na cele inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych. I wreszcie po szóste pierwokup gminy jest wyłączony w sytuacjach przewidzianych w ustawie o partnerstwie publiczno-prywatnym, a więc gdy przysługuje partnerowi prywatnemu lub ostatniemu partnerowi prywatnemu.

Nieruchomości zabytkowe stały się na przestrzeni ostatnich kilku lat cenionym dobrem inwestycyjnym. Nabywcy budowli zabytkowych muszą mieć jednak świadomość, że posiadanie nieruchomości zabytkowej wiąże się z ograniczeniami w ich obrocie. Gdy sprzedawana jest nieruchomość wpisana do rejestru zabytków (lub prawo użytkowania wieczystego takiej nieruchomości) gminie przysługuje ustawowe prawo pierwokupu. Jednak również w tym przypadku uprawnienie gminy jest uzależnione od tego, czy zostało wpisane do księgi wieczystej. Warto pamiętać, że zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 18 grudnia 2002 roku (I CKN 1268/00) wpisanie nieruchomości do rejestru zabytków historycznego założenia urbanistycznego (np. dzielnice staromiejskie) nie oznacza, że wszystkie budowle na tym terenie są zabytkami. Aby pierwokup przysługiwał, do rejestru zabytków musi być wpisana konkretna nieruchomość (np. dana kamienica). Szczególne uprawnienia w nabywaniu zabytkowych nieruchomości mają muzea rejestrowane, czyli takie, które zostały wpisane do Państwowego Rejestru Muzeów, prowadzonego przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego. Przy nabywaniu zabytków przysługuje im bowiem prawo pierwszeństwa zakupu od podmiotów prowadzących działalność polegającą na oferowaniu do sprzedaży zabytków - w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia przez muzeum zamiaru zakupu oraz prawo pierwokupu bezpośrednio na aukcjach, po cenie wylicytowanej. Z kolei ustawa o samorządzie województwa stanowi, że w przypadku zbycia przez województwo lub inną wojewódzką osobę prawną przedmiotów (także nieruchomości) posiadających szczególną wartość naukową, historyczną, kulturalną lub przyrodniczą Skarbowi Państwa przysługuje prawo pierwokupu lub wykupu wykonywane na zasadach określonych w kodeksie cywilnym. Zgodnie natomiast z kodeksem cywilnym podmiot uprawniony może skorzystać z prawa pierwokupu w ciągu jednego miesiąca od otrzymania zawiadomienia o sprzedaży nieruchomości (w przypadku rzeczy ruchomych termin ten wynosi jeden tydzień).

Ograniczenia w zbywaniu nieruchomościami dotyczą także działek rolnych. Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa zastrzega pierwokup na rzecz Lasów Państwowych. Zgodnie z jej przepisami w przypadku zamiaru zbycia gruntu przez osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku, które przez okres co najmniej 5 lat były pracownikami państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, którym Agencja Nieruchomości Rolnych (ANR) nieodpłatnie przekazała nieruchomości rolne o powierzchni do 2 hektarów na cele związane z zalesianiem, prawo pierwokupu tej nieruchomości, na zasadach określonych w przepisach o gospodarce nieruchomościami przysługuje Lasom Państwowym. Ponadto Agencji przysługuje prawo pierwokupu na rzecz Skarbu Państwa przy odsprzedaży nieruchomości rolnych przez nabywcę w okresie 5 lat od nabycia tej nieruchomości od ANR. Z kolei zgodnie z Prawem Spółdzielczym w razie odpłatnego przeniesienia własności wkładu gruntowego, rolniczej spółdzielni produkcyjnej przysługuje prawo pierwokupu. Nie dotyczy to jednak wypadku przeniesienia własności wkładu na rzecz innego członka tej samej spółdzielni.

Z kolei zgodnie z kodeksem cywilnym w razie sprzedaży przez współwłaściciela nieruchomości rolnej udziału we współwłasności (lub części tego udziału) pozostałym współwłaścicielom przysługuje prawo pierwokupu, jeżeli prowadzą gospodarstwo rolne na gruncie wspólnym. Ponadto ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego przewiduje, że w przypadku sprzedaży nieruchomości rolnej przez osobę fizyczną lub osobę prawną inną niż Agencja Nieruchomości Rolnych, prawo pierwokupu, pod pewnymi warunkami, przysługuje jej dzierżawcy. Po pierwsze umowa dzierżawy musiała zostać zawarta w formie pisemnej i mieć datę pewną. Po drugie dzierżawa musiała być wykonywana co najmniej 3 lata, licząc od daty pewnej. Po trzecie nabywana nieruchomość musi wchodzić w skład gospodarstwa rodzinnego dzierżawcy lub być dzierżawiona przez spółdzielnie produkcji rolnej.

Jeśli nie ma dzierżawcy, który spełnia powyższe warunki, albo nie wykona on swojego uprawnienia, prawo pierwokupu przysługuje ANR działającej na rzecz Skarbu Państwa. Od 8 lipca 2010 roku prawo agencji ograniczone jest jednak tylko do nieruchomości rolnych o powierzchni nie mniejszej niż 5 hektarów. W pozostałych przypadkach właściciel ma swobodę dysponowania ziemią.

Posiadacze spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, nabytego np. w wyniku dziedziczenia, mogą chcieć zbyć przysługującą im ułamkową część tego prawa. Nie można wówczas zapomnieć, że prawo o spółdzielniach mieszkaniowych przyznaje pozostałym współuprawnionym z tytułu własnościowego prawa do lokalu prawo pierwokupu. Umowa zbycia ułamkowej części własnościowego prawa do lokalu zawarta bezwarunkowo albo bez zawiadomienia uprawnionych o zbyciu lub z podaniem im do wiadomości istotnych postanowień umowy niezgodnie z rzeczywistością jest nieważna.

Kolejny przypadek ustawowego prawa pierwokupu wprowadza ustawa o lasach. Zgodnie z nią gminie właściwej ze względu na miejsce położenia nieruchomości przysługuje prawo pierwokupu w przypadku sprzedaży położonych w granicach administracyjnych miasta lasów, gruntów i innych nieruchomości stanowiących własność Skarbu Pańska i znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta może wykonać to uprawnienie w imieniu gminy w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania zawiadomienia o treści umowy sprzedaży. Należy jednak pamiętać, że pierwokup dotyczy jedynie tych nieruchomości, które mieszczą się w zawartej w ustawie definicji lasu. Zgodnie z nią las jest to grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony, który jest przeznaczony do produkcji leśnej, bądź stanowi rezerwat przyrody lub wchodzi w skład parku narodowego albo jest wpisany do rejestru zabytków. Lasem jest także grunt związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.

Nieruchomości, które nie spełniają powyższych wymogów, nie można zakwalifikować jako las, a tym samym nie obejmuje ich ustawowe prawo pierwokupu gminy. Trzeba jednak pamiętać, że nieruchomości położone w granicach parku narodowego objęte będą innym ustawowym pierwokupem. Zgodnie z ustawą o ochronie przyrody pierwokup takich działek przysługuje parkowi narodowemu, który swoje uprawnienie wykonuje na rzecz Skarbu Państwa.

Także właściciele nieruchomości znajdujących się przy portach i przystaniach morskich muszą się mieć na baczności, sprzedając swoje działki. Zgodnie z ustawą o portach i przystaniach morskich podmiot zarządzający portem lub przystanią morską ma prawo pierwokupu przy sprzedaży nieruchomości położonych w granicach portów lub przystani morskich. W przypadku nieskorzystania z tego uprawnienia - przysługuje ono Skarbowi Państwa. Prawo pierwokupu wykonuje się przez złożenie oświadczenia w formie aktu notarialnego w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania od notariusza wypisu aktu notarialnego. Termin 6 miesięcy dotyczy jednak łącznie obu uprawnionych podmiotów (zarządcy i Skarbu Państwa). Ustawa przewiduje pierwokup również w sytuacji, gdy podmiot zarządzający portem lub przystanią morską nie został w ogóle powołany. W takim przypadku pierwokup przysługuje gminie właściwej ze względu na położenie nieruchomości. Gmina wykonuje to prawo przez złożenie oświadczenia w formie aktu notarialnego w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania od notariusza wypisu aktu notarialnego. Dokonanie sprzedaży z naruszeniem powyższych zasad powoduje nieważność umowy.

Ograniczenia w zbywaniu dotyczą również nieruchomości położonych w specjalnych strefach ekonomicznych (SSE). Strefa taką jest wyodrębniona, niezamieszkała część terytorium Polski, na której terenie może być prowadzona działalność gospodarcza na zasadach określonych ustawą o SSE. Zgodnie z tą regulacją zarządzającemu strefą służy prawo pierwokupu w zakresie prawa własności i użytkowania wieczystego położonych na obszarze strefy nieruchomości. Zarządzającym może być spółka akcyjna lub spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której Skarb Państwa albo samorząd województwa posiada większość głosów, które mogą być oddane na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników.

Kolejny przypadek ustawowego pierwokupu znajdziemy w ustawie o partnerstwie publiczno-prywatnym. Przewiduje ona, że partnerowi prywatnemu przysługuje prawo pierwokupu nieruchomości będącej wkładem własnym partnera publicznego, a sprzedawanej przez niego lub przez spółkę związaną przez partnerów: prywatnego i publicznego. Takie prawo pierwokupu może być wykonane w ciągu dwóch miesięcy od dnia zawiadomienia partnera prywatnego o treści umowy zawartej z osobą trzecią, chyba że umowa o partnerstwie publiczno-prywatnym przewiduje dłuższy termin. Pierwokup może przysługiwać także ostatniemu partnerowi prywatnemu przez rok od zakończenia czasu trwania umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym. Jednak wtedy uprawnienia nie przysługują w dwóch przypadkach. Po pierwsze, jeśli w prawomocnym orzeczeniu sądu stwierdzono odpowiedzialność partnera za nienależyte wykonanie zobowiązania z umowy o partnerstwie publicznoprywatnym. Po drugie ostatniemu partnerowi prywatnemu pierwokup nie będzie przysługiwał, jeśli podmiot publiczny zawarł umowę o partnerstwie publiczno-prywatnym z nowym partnerem prywatnym. Wymieniony wyżej termin roczny liczony od zakończenia czasu trwania umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym nie biegnie, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na czas postępowania sądowego w przedmiocie odpowiedzialności za nienależyte wykonanie przez partnera prywatnego zobowiązania z umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym lub postępowania w sprawie wyboru nowego partnera prywatnego.

Gminie przysługuje prawo pierwokupu także w razie sprzedaży nieruchomości stanowiącej wspólnotę gruntową. Zgodnie z ustawą o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wspólnotami gruntowymi są nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne:

● nadane w wyniku uwłaszczenia włościan i mieszczan - rolników na wspólną własność, we wspólne posiadanie lub do wspólnego użytkowania ogółowi, pewnej grupie lub niektórym mieszkańcom jednej albo kilku wsi,

● wydzielone tytułem wynagrodzenia za zniesione służebności, wynikające z urządzenia ziemskiego włościan i mieszczan-rolników, na wspólną własność, we wspólne posiadanie lub do wspólnego użytkowania gminie, miejscowości albo ogółowi uprawnionych do wykonywania służebności,

● powstałe w wyniku podziału pomiędzy zespoły mieszkańców poszczególnych wsi gruntów, które nadane zostały przy uwłaszczeniu włościan i mieszczan-rolników mieszkańcom kilku wsi na wspólną własność, we wspólne posiadanie lub do wspólnego użytkowania,

● użytkowane wspólnie przez mieszkańców dawnych okolic i zaścianków oraz należące do wspólnot urbarialnych i spółek szałaśniczych,

● otrzymane przez grupę mieszkańców jednej lub kilku wsi na wspólną własność i do wspólnego użytkowania w drodze przywilejów i darowizn bądź nabyte w takim celu,

● zapisane w księgach wieczystych (gruntowych) jako własność gminy (gromady), jeżeli w księgach tych istnieje wpis o uprawnieniu określonych grup mieszkańców gminy (gromady) do wieczystego użytkowania i pobierania pożytków z tych nieruchomości,

● stanowiące dobro gromadzkie (gminne) będące we wspólnym użytkowaniu na terenach województw rzeszowskiego, krakowskiego oraz powiatu cieszyńskiego województwa katowickiego.

Pierwokupu gminy jednak nie będzie w razie sprzedaży udziału we wspólnocie gruntowej.

● niezabudowanej nieruchomości nabytej uprzednio przez sprzedawcę od Skarbu Państwa albo jednostek samorządu terytorialnego,

● prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej, niezależnie od formy nabycia tego prawa przez zbywcę,

● nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne albo nieruchomości, dla której została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego,

● nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub prawa użytkowania wieczystego takiej nieruchomości,

● położonych w granicach administracyjnych miasta lasów, gruntów i innych nieruchomości stanowiących własność Skarbu Pańska i znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych,

● nieruchomości położonych w granicach portów lub przystani morskich, gdy podmiot zarządzający portem lub przystanią morską nie został w ogóle powołany,

● nieruchomości stanowiącej wspólnotę gruntową.

● sprzedaż nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego następuje na rzecz osób bliskich dla sprzedawcy,

● następuje sprzedaż nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego między osobami prawnymi tego samego kościoła lub związku wyznaniowego,

● prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione na rzecz właściciela jako odszkodowanie lub rekompensata za utratę własności nieruchomości,

● prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione w wyniku zamiany własności nieruchomości,

● sprzedaż nieruchomości następuje na cele:

- budowy dróg krajowych,

- realizacji inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego,

- inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych,

● przysługuje partnerowi prywatnemu lub ostatniemu partnerowi prywatnemu.

● Obowiązki właściciela nieruchomości objętej prawem pierwokupu

- zawarcie warunkowej umowy sprzedaży z kupującym

- zawiadomienie podmiotu uprawnionego do skorzystania z prawa pierwokupu o treści umowy sprzedaży zawartej z osobą trzecią

- zawarcie umowy przeniesienia własności nieruchomości

● Jak skorzystać z uprawnienia

- zawiadomić właściciela nieruchomości o chęci skorzystania z prawa pierwokupu

- zgłosić się do notariusza, który sporządzał warunkowa umowę sprzedaży (pomiędzy właścicielem nieruchomości i osobą trzecia)

- złożyć oświadczenie (w formie aktu notarialnego) o skorzystaniu z prawa pierwokupu

● W jakim terminie wykonać prawo pierwokupu

- nieruchomości - w ciągu miesiąca od otrzymania zawiadomienia o sprzedaży

- innych rzeczy - w ciągu tygodnia od otrzymania zawiadomienia o sprzedaży

Pani S. dwa lata temu nabyła od gminy działkę, na której zamierzała wybudować dom. Ponieważ jej sytuacja majątkowa pogorszyła się, chce sprzedać nieruchomość. Czy musi zaoferować ją najpierw gminie?

Tak. Ustawa o gospodarce nieruchomościami zastrzega dla gminy prawo pierwokupu niezabudowanej nieruchomości sprzedawanej przez osobę, która nabyła uprzednio tę nieruchomość od jednostki samorządu terytorialnego. Sprzedając taką działkę, trzeba więc zawrzeć umowy sprzedaży, pod warunkiem że gmina nie wykona prawa pierwokupu (tzw. warunkową umowę sprzedaży). Jeśli wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie wykona prawa pierwokupu w terminie miesiąca od dnia otrzymania zawiadomienia o treści umowy sprzedaży, własność powyższej nieruchomości można przenieść na osobę, z którą uprzednio zawarto umowę warunkową.

W 2007 roku pan X został wieczystym użytkownikiem niezabudowanej nieruchomości. Prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione na jego rzecz jako nieruchomość zamienna za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne. Czy może on swobodnie zbyć taką ziemię?

Tak. Pomimo że przy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej gminie przysługuje pierwokupu, nie zawsze konieczne jest zawarcie warunkowej umowy sprzedaży. Użytkownik wieczysty ma swobodę w dysponowaniu ziemią, jeśli prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione na jego rzecz jako odszkodowanie lub rekompensata za utratę własności nieruchomości. Sytuacja taka występuje, m.in. gdy prawo takie zostało ustanowione jako nieruchomość zamienną za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne lub gdy została przyznana w ramach odszkodowania za wywłaszczenie.

W ubiegłym roku pan K. nabył wraz z kuzynką w drodze dziedziczenia, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, które przysługiwało ich babci. Chce sprzedać przysługującą mu część (1/2) koledze. Czy musi zaoferować swój udział wcześniej kuzynce?

Zgodnie z przepisami ustawy prawo o spółdzielniach mieszkaniowych pozostałym współuprawnionym z tytułu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu przysługuje prawo pierwokupu. Umowa zbycia ułamkowej części własnościowego prawa do lokalu zawarta bezwarunkowo albo bez zawiadomienia uprawnionych o zbyciu lub z podaniem im do wiadomości istotnych postanowień umowy niezgodnie z rzeczywistością byłaby więc nieważna.

Daria Stojak

daria.stojak@infor.pl

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.).

Ustawa z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. Dz.U. nr 2007 r. poz. 23, poz. 1700 ze zm.).

Ustawa z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. nr 64, poz. 592 ze zm.).

Ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 102, poz. 651).

Ustawa z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U z 2003 r., nr 119, poz. 1116).

Ustawa z 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz.U. z 2011 roku, nr 12, poz. 59).

Ustawa z 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich (t.j. Dz.U z 2010 r., nr 33, poz. 179).

Ustawa z 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. nr 28, poz. 169 ze zm.).

Ustawa z 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (t.j. Dz.U. z 2003 roku, nr 188, poz. 1848 ze zm.).

Ustawa z 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz.U. z 1997 r. nr 5, poz. 24 ze zm.).

Ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2009, nr 151, poz. 1220).

Ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1590 ze zm.).

Ustawa z 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (t.j. Dz.U. z 2007 r., nr 42, poz. 274 ze zm.).

Ustawa z 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz.U. z 2009 r., nr 19, poz. 100).