Wyszukiwał lokale, ale nie odpowie za straty

Nie, żądanie nie jest uzasadnione. Umowa o świadczenie usług jest bowiem zobowiązaniem starannego działania, a nie rezultatu. Oznacza to, że w razie nieosiągnięcia jej celu, ale jednoczesnego dołożenia wszelkich starań w tym kierunku (przy zachowaniu należytej staranności), zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania. Tym samym odpowiedzialność kontraktowa przyjmującego zlecenie powstanie wtedy, gdy przy jego wykonaniu nie zachował wymaganej staranności, niezależnie od tego, czy oczekiwany przez dającego zlecenie rezultat nastąpił, czy nie. W odniesieniu do przyjmującego zlecenie prowadzącego w tym zakresie działalność gospodarczą lub zawodową, a więc profesjonalnie trudniącego się dokonywaniem czynności danego rodzaju, należytą staranność ocenia się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.

W powyższej sytuacji nie można z negatywnego wyniku prowadzonej przez kontrahenta działalności gospodarczej wysnuć wniosku o niedołożeniu przez spółkę należytej staranności w wykonywaniu zobowiązania, skutkującej jej odpowiedzialnością cywilną. Przyjęcie takiego rozumowania byłoby przerzuceniem na nią ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ponadto przedmiotem umowy nie było utworzenie przez spółkę sklepów, gdyż decyzja w kwestii wyboru konkretnej oferty i utworzenia w wybranym lokalu sklepu leżała w gestii kontrahenta.

W przypadku sporu sądowego kontrahent będzie musiał udowodnić zaistnienie trzech okoliczności: że spółka nie wykonała zobowiązania lub wykonała je nienależycie, że poniósł szkodę majątkową oraz to, że pomiędzy tymi okolicznościami istnieje związek przyczynowy. Ponadto musi także udowodnić, że zobowiązanie - i to o określonej treści - w ogóle istniało. Orzecznictwo sądowe stoi na stanowisku, że ciężar udowodnienia istnienia związku przyczynowego między nienależytym wykonaniem zobowiązania przez zobowiązanego a powstałą szkodą w postaci utraconych korzyści spoczywa na wierzycielu jako na osobie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne (wyrok Sądu Najwyższego z 26 listopada 2004 r., sygn. akt I CK 281/04, Lex nr 146366). Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności faktycznych sprawy, należy podkreślić, że kontrahent będzie musiał wykazać, iż straty w działalności sklepów pozostają w adekwatnym związku przyczynowym z nienależytym wykonaniem przez spółkę swojego zobowiązania (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 14 września 2012 r., sygn. akt I ACa 572/12, www.orzeczenia.ms.gov.pl).

Leszek Jaworski

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 6, 355, 471 i 750 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121).