Wykorzystał fotografię bez zgody autora? Wypłaci zadośćuczynienie

Właściciel agencji reklamowej może żądać zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, która nastąpiła wskutek naruszenia jego praw autorskich. Zadośćuczynienie za krzywdę może być przyznane, gdy naruszenie było zawinione. Sąd orzekający w sprawie powinien zbadać, czy w danym stanie faktycznym zachodzą podstawy do jego zasądzenia, biorąc przede wszystkim pod uwagę, jaką ma ono pełnić funkcję. W każdym razie zadośćuczynienie musi być uzasadnione krzywdą moralną, a więc sąd powinien wskazać, na czym ona polega. Tak rozumiana krzywda jest elementem szerszego pojęcia "szkoda" jako ogólnego uszczerbku w dobrach prawem chronionych. Chodzi więc o doznanie szkody niemajątkowej, która przeciwstawia się szkodzie majątkowej, tj. uszczerbkowi dającemu wyrazić się w postaci konkretnej wartości ekonomicznej. Doznanie to jako "cierpienie", "naruszenie spokoju psychicznego" musi mieć ścisły związek z osobistą relacją, jaka zachodzi między twórcą a jego utworem.

Sąd ma obowiązek zasądzić odpowiednią kwotę pieniężną tytułem zadośćuczynienia tylko wtedy, gdy samo usunięcie skutków naruszenia będzie niewystarczające do zrekompensowania ujemnych przeżyć psychicznych wywołanych naruszeniem autorskich praw osobistych. Zadośćuczynienie nie może stanowić dla autora dodatkowego źródła dochodu z tytułu bezprawnego rozpowszechniania jego utworu (por. wyrok SN z 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt II PK 245/05, oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 22 lutego 2012 r., sygn. akt V ACa 155/2012; Lexis nr 3980177).

Istotny jest też wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 15 lipca 2013 r. (sygn. akt I ACa 387/13): orzeczenie to zapadło w podobnym stanie faktycznym, a żądane przez twórcę zadośćuczynienie zostało mu przyznane.

Poznański sąd apelacyjny wyjaśnił w uzasadnieniu, że art. 78 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych daje sądowi fakultatywną możliwość zasądzenia zadośćuczynienia. Podstawowym kryterium oceny dokonywanej przez sąd jest rozmiar i intensywność doznanej krzywdy, stopień negatywnych konsekwencji dla pokrzywdzonego wynikających z dokonanego naruszenia dobra osobistego, w tym także niewymiernych majątkowo. Jedną z istotnych przesłanek oceny jest również stopień zawinienia po stronie sprawcy naruszenia. Posiłkowym kryterium (ale niedecydującym o wysokości zadośćuczynienia) jest sytuacja majątkowa zobowiązanego. W pewnych przypadkach sąd może odstąpić od jego zasądzenia. Dotyczy to zwłaszcza wypadku, kiedy można na tle oceny całokształtu okoliczności uznać, że zastosowane już środki niemajątkowe ochrony dóbr osobistych (przeproszenie, złożenie oświadczenia, podjęcie innych działań zmierzających do usunięcia skutków naruszenia) są wystarczające z punktu widzenia ochrony interesów pokrzywdzonego.

@RY1@i02/2014/174/i02.2014.174.215000700.802.jpg@RY2@

Leszek Jaworski prawnik

Leszek Jaworski

prawnik

Podstawa prawna

Art. 78 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 90, poz. 631 ze zm.).