Dla biegłych kij i marchewka

Stołeczni sędziowie mają zgłaszać każdy przypadek nieprawidłowości związanych z pracą biegłych sądowych. Powinni też jednak dawać więcej czasu na przygotowanie opinii.

Warszawski sąd okręgowy zamierza usprawnić współpracę z biegłymi. Pisaliśmy już o kontrowersyjnym pomyśle wyznaczania rozpraw w godzinach popołudniowych, tak by eksperci nie mieli problemów z przybyciem na nie. Inne propozycje?

Przede wszystkim zaleca się, aby sędziowie wyznaczali dłuższe terminy na sporządzenie opinii - zwłaszcza tym biegłym, którzy stale je wykonują na rzecz danego sądu. Jak wskazuje Maria Dudziuk, wiceprezes SO w Warszawie, zbyt krótkie terminy nie tylko nie przyczyniają się do przyspieszenia postępowań, ale wydłużają procedury. Chodzi o to, że ekspert musi wysłać pismo z prośbą o dodatkowy czas, a z kolei sekretariaty sądów są zobligowane do wysyłania ponagleń o zwrot akt. Jeśli więc okres na przedstawienie ekspertyzy od razu będzie dłuższy, np. dwumiesięczny, to nie wpłynie to na rzeczywisty termin jej sporządzenia, ale ograniczy biurokrację.

Zdaniem Michała Szwasta z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka lepsze byłoby inne rozwiązanie. Sędzia zamiast automatyczne wyznaczać dłuższy termin, mógłby się kontaktować z biegłym przed wydaniem postanowienia o dopuszczeniu dowodu z jego opinii i na tej podstawie wyznaczać termin.

Prezes SO zaleca też, aby ekspertyzy uzupełniające były prezentowane pisemnie.

- Wzywanie biegłych, by jedynie podtrzymali ustnie opinię złożoną już do akt bądź odpowiedzieli na kilka pytań, należy uznać za nieracjonalne - czytamy w piśmie prezes Dudziuk. Argumentuje ona, że ewentualne zarzuty do pisemnej opinii i tak zazwyczaj są zawarte w pismach procesowych, a wątpliwości sądu czy dodatkowe pytania mogą być przedstawione np. w zleceniu sporządzenia dodatkowej opinii. Nie oznacza to jednak zakazu korzystania z instytucji ustnego wyjaśnienia opinii, o którym mowa w art. 286 kodeksu postępowania cywilnego.

- Z jednej strony pisemne uzupełnianie opinii wpływa dodatnio na szybkość postępowania oraz zwalnia zajętych pracą biegłych z konieczności stawiennictwa w sądzie. Z drugiej jednak dużą wartością jest osobista obecność eksperta przed sądem - zauważa Michał Szwast. - Pozwala to na ocenę metodologii przeprowadzonych badań, rzetelności biegłego, profesjonalizmu oraz znajomości zasad sztuki właściwych dla jego specjalności. A w skrajnych przypadkach - czy dany biegły rzeczywiście sporządził opinię osobiście - zauważa prawnik.

Sędziowie zostali zobligowani do każdorazowego zawiadamiania o wszelkich trudnościach, uchybieniach, odmowach sporządzenia opinii czy też innych nieprawidłowościach. - Chodzi o zdiagnozowanie sytuacji w zakresie szeroko rozumianej współpracy na linii sąd-biegły - tłumaczy sędzia Katarzyna Kisiel, rzecznik Sądu Okręgowego w Warszawie. - Chodzi o znalezienie powodów uchybień i ewentualnie podjęcie działań, które pozwolą ich uniknąć w przyszłości - precyzuje.

@RY1@i02/2015/069/i02.2015.069.18300090a.802.jpg@RY2@

Zwolnienie z pełnienia funkcji biegłego może nastąpić w wypadku

Piotr Szymaniak

piotr.szymaniak@infor.pl