Udostępnianie publicznie dostępnych informacji o środowisku konieczne, ale z modyfikacjami

Dostęp do informacji o środowisku stanowi niekwestionowane, konstytucyjnie gwarantowane (art. 74 ust. 3 Konstytucji RP) prawo każdego obywatela, podlegające ograniczeniom jedynie w ściśle określonych sytuacjach. Niestety nie wszystkie przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: u.u.i.o.ś.) jednoznacznie precyzują wszystkie uprawnienia wnioskodawców i skorelowane z nimi zobowiązania organów administracji publicznej. W związku z tym pojawiają się liczne wątpliwości na tle stosowania tychże regulacji. Jedna z nich dotyczy właśnie opisanej sytuacji, w której wnioskodawca domaga się udostępnienia informacji o środowisku, która jest już publicznie dostępna (np. na stronie Biuletynu Informacji Publicznej lub na portalu Otwarte dane).

Co mówią przepisy

Zgodnie z art. 12 ust. 1 u.u.i.o.ś. informacje o środowisku i jego ochronie, z wyłączeniem informacji udostępnionej w bazie danych o ocenach oddziaływania na środowisko prowadzonej przez generalnego dyrektora ochrony środowiska, udostępniane są „na pisemny wniosek o udostępnienie informacji”. Jednocześnie w ustępie drugim przywołanego przepisu ustawodawca przewidział, że bez pisemnego wniosku udostępnia się m.in. „informację niewymagającą wyszukiwania”. Niestety nie zdefiniowano przy tym ani terminu „wyszukiwanie”, ani nie wskazano przesłanek do ustalenia, kiedy informacja takiego wyszukiwania nie wymaga. Konstrukcja z art. 12 ust. 1 u.u.i.o.ś. przypomina tym samym konstrukcję znaną z art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w której ustawodawca przewidział, że „informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek”. Ten ostatni przepis doczekał się już bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych. Zgodnie z dominującą linią orzecznictwa udostępnienie informacji publicznej w publikatorach wskazanych w ww. przepisie wyłącza obowiązek ponownego jej udostępnienia na wniosek zainteresowanego (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 5155/21, LEX nr 3380128). Sądy podkreślają przy tym, że przepisu tego nie powinno się interpretować rozszerzająco, a tym samym np. „zamieszczenie (...) żądanych przez wnioskodawcę informacji na zwykłej stronie internetowej podmiotu zobowiązanego nie zwalnia go z obowiązku udzielenia informacji publicznej na wniosek” (tak wyrok NSA z 22 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 560/17, LEX nr 2642530).