Aktualizacja opłat za użytkowanie wieczyste

Wysokość opłaty z tytułu użytkowania wieczystego gruntu może być aktualizowana, ale nie częściej niż raz w roku i pod warunkiem że wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie. Podstawą do aktualizacji opłat jest wycena nieruchomości dokonana przez rzeczoznawcę majątkowego.

Użytkownik wieczysty, który otrzyma wypowiedzenie dotychczasowej opłaty, może w ciągu 30 dni od jego otrzymania złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Wniosek ten składa się przeciwko właściwemu organowi, czyli staroście wykonującemu zadania z zakresu administracji rządowej (gdy nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa), oraz organowi wykonawczemu gminy, powiatu i województwa (gdy nieruchomość stanowi odpowiednio własność gminy, powiatu, województwa). Użytkownik wieczysty nie musi udowadniać, że nowa opłata jest za wysoka. Ciężar dowodu, że istnieją przesłanki do aktualizacji opłaty, spoczywa na właściwym organie.

Wniosek do kolegium składa się na piśmie w dwóch egzemplarzach. Mimo złożenia wniosku użytkownik musi wnieść opłatę za użytkowanie wieczyste, tyle że w dotychczasowej wysokości. Ale jeśli kolegium oddali wniosek - użytkownik wieczysty musi uiścić opłatę w zaproponowanej w wypowiedzeniu wysokości. Gdy natomiast na skutek prawomocnego orzeczenia kolegium (lub w wyniku zawarcia ugody) zostanie ustalona nowa wysokość opłaty rocznej, obowiązuje ona od 1 stycznia 2010 r.

Od orzeczenia kolegium odwołanie nie przysługuje. Strony, czyli właściwy organ lub użytkownik wieczysty, mogą wnieść jednak sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Wniosek, który złożył użytkownik wieczysty do kolegium, zastępuje pozew. Kolegium przekazuje właściwemu sądowi akta sprawy wraz ze sprzeciwem. Wniesienie sprzeciwu powoduje, że orzeczenie traci moc, nawet gdy sprzeciw odnosi się tylko do części orzeczenia (pod warunkiem jednak, że sprzeciw został złożony w terminie). Zasada ta nie ma zastosowania, jeżeli sprzeciw dotyczy wyłącznie kosztów postępowania; właściwy sąd rozstrzyga wówczas o kosztach postępowania postanowieniem na posiedzeniu niejawnym.

Osoby fizyczne - użytkownicy wieczyści gruntu o niższych dochodach, którzy nie zdążyli złożyć wniosku do kolegium w ciągu 30 dni od otrzymania wypowiedzenia, mogą jeszcze ubiegać się o 50-proc. bonifikatę. Mają do niej prawo osoby, których dochód miesięczny na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym rok, za który opłata ma być wnoszona (brak danych za 2009 rok). Dla orientacji w III kwartale 2009 r. wynosiło ono 3113 zł 86 gr. Gdyby przyjąć tę kwotę - dochód na członka rodziny użytkownika wieczystego starającego się o bonifikatę nie powinien przekroczyć 1557 zł. Poza tym nieruchomość oddana w użytkowanie wieczyste musi być przeznaczona lub wykorzystywana na cele mieszkaniowe (dom wielorodzinny, dom jednorodzinny).

Osoby, które spełniają powyższe wymogi i którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, korzystają z bonifikaty w formie ulgi w opłatach z tytułu udziału w kosztach eksploatacji budynków. Wysokość ulgi powinna odpowiadać wysokości bonifikaty od opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, udzielonej spółdzielni mieszkaniowej, proporcjonalnie do powierzchni lokali zajmowanych przez osoby uprawnione do bonifikaty.

redaktor Dziennika Gazeta Prawna

Ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.).