Kiedy i jaka działalność podlega koncesjonowaniu przez państwo

Kiedy można podjąć działalność gospodarczą

@RY1@i02/2012/101/i02.2012.101.18300150e.811.jpg@RY2@

Podstawowym obowiązkiem przedsiębiorcy jest uzyskanie wpisu do rejestru przedsiębiorców, a w odniesieniu do przedsiębiorców będących osobami fizycznymi - wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Prawie każdy przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Natomiast nie mogą tego uczynić przedsiębiorcy, w przypadku których podjęcie i wykonanie działalności gospodarczej jest uzależnione od obowiązku uzyskania przez nich koncesji albo zezwolenia.

Przedsiębiorca ma prawo również we wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej określić późniejszy dzień podjęcia działalności gospodarczej niż dzień złożenia wniosku. Natomiast spółka kapitałowa w organizacji może podjąć działalność gospodarczą przed uzyskaniem wpisu do rejestru przedsiębiorców. Ponadto przedsiębiorcy - osoby fizyczne podejmujące działalność gospodarczą wiążącą się z obowiązkiem uzyskania przez nich wpisu w rejestrze działalności regulowanej - mogą złożyć wniosek wraz z oświadczeniem również w urzędzie gminy, wskazując organ prowadzący rejestr działalności regulowanej.

Warto pamiętać, że sam wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie ma charakteru konstytutywnego, lecz deklaratywny, i to w zakresie całej jego treści, czyli z punktu widzenia prawa podatkowego czy ubezpieczeniowego znaczenie ma faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej (bez znaczenia więc jest samo zgłoszenie przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej, zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 listopada 2010 r., IV SA/Po 646/2010).

Podstawa prawna

Art. 14 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.).

Kiedy jest wymagane uzyskanie koncesji

@RY1@i02/2012/101/i02.2012.101.18300150e.812.jpg@RY2@

W Polsce uzyskania koncesji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie m.in. prowadzenia kasyna gry (ale też np. wytwarzania materiałów wybuchowych, broni i amunicji oraz wyrobów i technologii o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym i obrotu nimi; wytwarzania, przetwarzania, magazynowania paliw i energii i obrotu nimi; ochrony osób i mienia itp.).

Przedsiębiorca, który zamierza podjąć działalność gospodarczą wymagającą uzyskania koncesji, może ubiegać się o przyrzeczenie wydania koncesji, zwane promesą. W promesie uzależnia się udzielenie koncesji od spełnienia określonych warunków wykonywania działalności gospodarczej. W promesie ustala się okres jej ważności, z tym że nie może on być krótszy niż 6 miesięcy. Co istotne, w okresie ważności promesy nie można odmówić udzielenia koncesji na wykonywanie wskazanej działalności gospodarczej, chyba że uległy zmianie dane zawarte we wniosku o udzielenie promesy lub wnioskodawca nie spełnił wszystkich warunków określonych w promesie. Przedsiębiorca, któremu cofnięto koncesję, może wystąpić z wnioskiem o ponowne udzielenie koncesji w takim samym zakresie nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o cofnięciu koncesji.

Podstawa prawna

Art. 46, 60 i 61 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.).

Czy we wniosku trzeba uwzględnić biznesplan firmy

@RY1@i02/2012/101/i02.2012.101.18300150e.813.jpg@RY2@

Przedsiębiorca, aby móc prowadzić działalność regulowaną objętą koncesją, musi wcześniej wystąpić do właściwego organu o wydanie koncesji. Jeżeli przepisy odrębnych ustaw nie stanowią inaczej, z wnioskiem o udzielenie koncesji należy wystąpić do ministra właściwego ze względu na przedmiot działalności gospodarczej wymagającej uzyskania koncesji.

Wniosek o udzielenie koncesji powinien zawierać: firmę przedsiębiorcy (nazwę), oznaczenie jego siedziby i adresu albo miejsca zamieszkania i adresu oraz adresu głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej, numer w rejestrze przedsiębiorców lub w ewidencji działalności gospodarczej oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP) oraz określenie rodzaju i zakresu wykonywania działalności gospodarczej, na którą ma być udzielona koncesja. We wniosku należy podać także informacje oraz dołączyć dokumenty określone w przepisach regulujących działalność gospodarczą wymagającą uzyskania koncesji. Jeśli więc przykładowo przedsiębiorca chce podjąć działalność gospodarczą w zakresie usług ochrony osób i mienia, powinien sięgnąć do przepisów ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 145, poz. 1221). W ustawie tej jest bowiem szczegółowo określona procedura ubiegania się o uzyskanie koncesji.

Natomiast przed podjęciem decyzji w sprawie udzielenia koncesji organ koncesyjny może:

wwezwać wnioskodawcę do uzupełnienia brakującej dokumentacji poświadczającej, że spełnia on warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania określonej działalności gospodarczej, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, lub

wdokonać sprawdzenia faktów podanych we wniosku o udzielenie koncesji w celu stwierdzenia, czy przedsiębiorca spełnia warunki wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją oraz czy daje rękojmię prawidłowego wykonywania działalności objętej koncesją. Za udzielenie koncesji lub jej zmianę oraz za udzielenie promesy pobiera się opłatę skarbową.

Podstawa prawna

Art. 49, 50, 62 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.).

Czy organ koncesyjny może cofnąć koncesję

@RY1@i02/2012/101/i02.2012.101.18300150e.814.jpg@RY2@

Cofnięcie koncesji, co do zasady, następuje z urzędu. Powoduje ono, że koncesjonariusz zostaje pozbawiony prawa do wykonywania wskazanej działalności. Organ obligatoryjnie cofnie koncesję, w przypadku gdy: wydano prawomocne orzeczenie zakazujące przedsiębiorcy wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją; przedsiębiorca nie podjął w wyznaczonym terminie działalności objętej koncesją mimo wezwania organu koncesyjnego lub trwale zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją. Ponadto organ koncesyjny cofa koncesję albo zmienia jej zakres, w przypadku gdy przedsiębiorca: rażąco narusza warunki określone w koncesji lub inne warunki wykonywania koncesjonowanej działalności gospodarczej, określone przepisami prawa; w wyznaczonym terminie nie usunął stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z warunkami określonymi w koncesji lub z przepisami regulującymi działalność gospodarczą objętą koncesją.

Dodatkowo organ koncesyjny może cofnąć decyzję albo zmienić jej zakres ze względu na zagrożenie obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa obywateli, a także w razie ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy. Co istotne, w zależności od prowadzonej działalności regulowanej należy ponadto sprawdzić przesłanki cofnięcia koncesji w ustawie szczególnej właściwej dla danej działalności.

Przedsiębiorca, któremu cofnięto koncesję, może wystąpić z wnioskiem o ponowne udzielenie koncesji w takim samym zakresie nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o cofnięciu koncesji. Przedsiębiorca, któremu cofnięto koncesję, może oczywiście kontynuować inną działalność gospodarczą, niezwiązaną z koncesjonowaniem lub z potrzebą uzyskania zezwolenia.

Natomiast fakt, że ubiegającemu się o udzielenie koncesji w przeszłości ją cofnięto, nie powinien stanowić okoliczności zmniejszającej szansę przedsiębiorcy na uzyskanie koncesji. Organ koncesyjny powinien oceniać wniosek o jej udzielenie koncesji, biorąc pod uwagę aktualne w tym momencie okoliczności i dane o przedsiębiorcy. Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.) nie przewiduje instytucji wygaśnięcia koncesji z powodu zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. Dlatego też w takiej sytuacji należy cofnąć koncesję, ponieważ staje się ona bezprzedmiotowa (wyrok NSA z 12 listopada 1993 r., II SA 2000-2001/92, ONSA 1995, nr 1, poz. 13).

Podstawa prawna

Art. 58, 61 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.).

Czy obcokrajowcy mogą podejmować i wykonywać pracę

@RY1@i02/2012/101/i02.2012.101.18300150e.815.jpg@RY2@

Obcokrajowcy z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - czyli stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz obcokrajowcy z państw niebędących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, które mogą korzystać ze swobody przedsiębiorczości na podstawie umów zawartych przez te państwa ze Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, mogą podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na takich samych zasadach jak obywatele polscy. Dotyczy to również obywateli innych państw, którzy mają w Rzeczypospolitej Polskiej np.: zezwolenie na osiedlenie się, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, status uchodźcy, ochronę uzupełniającą, zgodę na pobyt tolerowany, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony i pozostają w związku małżeńskim zawartym z obywatelem polskim zamieszkałym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mają ważną Kartę Polaka lub, przykładowo, korzystają w Rzeczypospolitej Polskiej z ochrony czasowej.

Podstawa prawna

Art. 13 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.).

Ilona Sądel-Bendkowska

ilona.bendkowska@infor.pl