Jednoosobowy przedsiębiorca powinien sprawdzić, czy jego dane wpisane do ewidencji są prawidłowe

Od 1 lipca 2011 r. wnioski o zarejestrowanie przedsiębiorcy - osoby fizycznej składa się w formie elektronicznej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Co ma zrobić osoba, która nie ma komputera? W jaki sposób może zarejestrować działalność?

Osoba, która nie ma komputera może złożyć wniosek do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) w dowolnej gminie w Polsce. Musi w tym celu wypełnić papierowy formularz (CEIDG-1) i opatrzyć go własnoręcznym podpisem. Może też wysłać formularz do gminy listem poleconym, ale wówczas podpis na formularzu musi potwierdzić notariusz. Taki wniosek urzędnik gminy przekształca w formę elektroniczną, wpisuje przedsiębiorcę do systemu CEIDG i swoim podpisem elektronicznym gwarantuje, że przedsiębiorca zarejestrował się prawidłowo.

Czy przyszli przedsiębiorcy chętniej wybierają pośrednictwo gminy, czy wolą sami się rejestrować?

Zdecydowana większość przedsiębiorców, która zarejestrowała się w CEIDG, korzystała przy tym z pośrednictwa gminy. Samodzielnie, za pośrednictwem internetu zarejestrowało się już kilka tysięcy osób. Myślę, że liczba osób kontaktujących się z CEIDG za pośrednictwem własnego komputera będzie wzrastać, szczególnie teraz, gdy dane z gminnych ewidencji zostały przeniesione do CEIDG. Dzięki temu przedsiębiorcy sami mogą dokonywać zmian treści wpisu (np. dotyczących zmiany swojego nazwiska, siedziby, nazwiska pełnomocnika).

Zachęcam przedsiębiorców do sprawdzenia swoich danych w CEIDG. W przekazanych przez gminy do CEIDG danych o przedsiębiorcach jest sporo błędów. Zdarza się na przykład, że urzędnik źle przepisał dane albo gmina wpisała do ewidencji dwa razy tego samego przedsiębiorcę. Są też błędy w numerach NIP. W nazwie firmy obecnie musi być nazwisko i imię przedsiębiorcy. Wprawdzie dawniej nie egzekwowano takiego obowiązku, ale z dokumentacji wynika, kto firmę prowadził. Dlatego przy migracji, tam gdzie figurowała w dokumentacji nazwa firmy bez imienia i nazwiska przedsiębiorcy, urzędnik mógł je dopisać. Trzeba zweryfikować, czy te dane są prawidłowe. Nieprawidłowości mogły powstać nie tylko przy przenoszeniu danych. Zdarzało się, że gminy przed wysłaniem danych do CEIDG wzywały przedsiębiorców do aktualizacji danych lub ich uzupełnienia, ale oni nie reagowali.

Czy to oznacza, że nikt z urzędu nie bada, czy wpisy do CEIDG zawierają prawdziwe informacje?

Za prawdziwość danych odpowiadają przedsiębiorcy ze stosownymi konsekwencjami cywilno-prawnymi wynikającymi z art. 33 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z tym przepisem domniemuje się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Gdy osoba wpisana do CEIDG dowie się o tym, że jej dane nie są prawdziwe, powinna je niezwłocznie zaktualizować lub wystąpić z wnioskiem o ich sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie. Gdy tego nie zrobi, nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze, zarzutem, że wpisane dane nie są prawdziwe. Jeżeli ktoś poniesie z tego powodu stratę, może dochodzić odszkodowania od przedsiębiorcy na podstawie przepisów kodeksu cywilnego (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.). Za nieprawidłowe dane w CEIDG zarówno Ministerstwo Gospodarki, jak i Skarb Państwa nie ponoszą odpowiedzialności. Nie oznacza to jednak, że Ministerstwo Gospodarki nic nie robi w tej sprawie. Z urzędu porównujemy dane wpisane do CEIDG z danymi ujętymi w innych ewidencjach, a nawet uzupełniamy w ewidencji dane, które tam można z urzędu wpisać, np. numer NIP.

Jakie informacje o przedsiębiorcy może uzyskać w CEIDG jego kontrahent?

Takie informacje określa art. 37 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Są to m.in. dane o: firmie przedsiębiorcy, numerach REGON i NIP, o obywatelstwie, adresie prowadzenia działalności, adresie poczty elektronicznej i stronie internetowej, dacie rozpoczęcia działalności, określeniu przedmiotów jej wykonywania (zgodnie z PKD), numerach NIP i REGON spółek cywilnych, gdy przedsiębiorca zawarł takie umowy. Są tam również podane dane dotyczące pełnomocnika upoważnionego do prowadzenia spraw przedsiębiorcy wraz ze wskazaniem zakresu tych spraw, informacje o zawieszeniu i wznowieniu prowadzenia działalności gospodarczej, o ograniczeniu albo utracie zdolności do czynności prawnych oraz ustanowieniu kurateli lub opieki. Ewidencja zawiera też dane o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej lub określonego zawodu, jeśli zakaz taki został wobec przedsiębiorcy orzeczony, a także informacje o otrzymaniu koncesji, licencji lub zezwolenia.

Czy kontrahent uzyska informacje o zadłużeniach i ustroju majątkowym małżeńskim?

O zadłużeniach nie, ale o ustroju majątkowym małżeńskim tak. W CEIDG są podane informacje o prowadzonym postępowaniu upadłościowym i naprawczym. Natomiast nie podaje się wysokości zadłużeń.

Czy rodzina zmarłego przedsiębiorcy ma obowiązek wyrejestrować go z CEIDG? Jeśli tak, to w jaki sposób powinna to uczynić?

Rodzina zmarłego przedsiębiorcy nie ma obowiązku wyrejestrować go z CEIDG i nie ma takiej możliwości. Może jednak o jego śmierci poinformować ministra gospodarki, który zainicjuje wszczęcie postępowanie w tej sprawie. Gdy jednak rodzina nie przekaże informacji o śmierci przedsiębiorcy, nie naraża się na żadne sankcje, nawet gdy na przykład wdowa była tzw. osobą współpracującą w firmie, albo odziedziczyła majątek przedsiębiorstwa. Rodzina nie dziedziczy bowiem firmy lecz tylko majątek, więc gdy chce nadal ją prowadzić, musi zarejestrować w CEIDG swoją działalność gospodarczą.

Czy gminy nie przekazują ministrowi informacji o śmierci przedsiębiorcy?

Ministerstwo Gospodarki prowadzi wiele spraw o wykreślenie zmarłych przedsiębiorców z CEIDG na podstawie informacji przekazanych przez gminy. Wprawdzie gminy nie mają obowiązku po zarejestrowaniu zgonu, informować o tym ministerstwa, ale praktyka wykazuje, że zawiadamiają o tym Ministerstwo Gospodarki. Wiele z nich przygotowało nawet w tym celu specjalne formularze. Podają tam numer aktu zgonu, a niektóre nawet dołączają do formularza poświadczoną kopię tego aktu.

W jaki sposób minister dopełnia formalności związanych z wyrejestrowaniem zmarłego przedsiębiorcy?

Jeśli minister otrzyma informację o śmierci przedsiębiorcy, najpierw wszczyna postępowanie wyjaśniające, zwraca się z pytaniem do urzędu stanu cywilnego, czy taki zgon nastąpił, prosi o przysłanie poświadczonej za zgodność kopii aktu zgonu. Po wydaniu decyzji i jej uprawomocnieniu się minister wykreśla wpis z CEIDG. Data zgonu będzie datą trwałego zaprzestania wykonywania działalności. W ewidencji znajdzie się wówczas informacja o tym, że przedsiębiorca został wykreślony z powodu trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. W CEIDG nie podaje się jednak powodu trwałego zaprzestania tej działalności. Aby zapoznać się z informacjami o przedsiębiorcy, który był kiedyś wpisany do CEIDG, należy kliknąć w odpowiednią zakładkę i uzyskać dostęp do tzw. historii wpisu. Tam pokazują się wszystkie zmiany wpisu dotyczące konkretnej osoby (np. wykreślenia, zmiana adresu, nazwiska itd.).

Kto informuje ZUS i urząd skarbowy o śmierci przedsiębiorcy?

Minister gospodarki z urzędu powiadamia: ZUS, GUS, urząd skarbowy, czyli te organy, do których z urzędu zgłaszał przedsiębiorcę. Postępuje się tak automatycznie, ponieważ każda zmiana wpisu jest tam przekazywana. Taki obowiązek wynika wprost z przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (art. 36).

Czy przedsiębiorcy, którzy zakończyli działalność gospodarczą przed 1 lipca 2011 r., muszą kierować do CEIDG wnioski o wydanie zaświadczenia o tym, że prowadzili działalność?

Nie. Jeśli zakończyli działalność przed 1 lipca 2011 r. - o wydanie zaświadczenia muszą zgłosić się do gminy, w której ewidencji figurowali. Jeśli natomiast nadal prowadzą działalność, wszystkie dane na ten temat mogą uzyskać tylko w CEIDG. Przedsiębiorca nie uzyska jednak takich danych z CEIDG w formie papierowej. Instytucje publiczne nie mogą bowiem żądać od niego takich zaświadczeń w formie papierowej - same mogą uzyskać potrzebne dane drogą elektroniczną. Gdy natomiast takich informacji zażąda kontrahent przedsiębiorcy, ten ostatni będzie mógł mu przedstawić wydruk z internetu lub podać swoje dane, które umożliwią sprawdzenie przedsiębiorcy w CEIDG.

@RY1@i02/2012/021/i02.2012.021.215000300.803.jpg@RY2@

wojciech górski

Jerzy Molak, zastępca dyrektora departamentu administrowania obrotem w Ministerstwie Gospodarki

WAŻNE

Nadal można zarejestrować działalność gospodarczą za pośrednictwem gminy. Nie prowadzi jednak ona obecnie ewidencji przedsiębiorców, gdyż przeniesiono ją do CEIDG

Rozmawiała Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

Podstawa prawna

Ustawa z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 z późn. zm.).

Ustawa z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. nr 232, poz. 1378).