Wszczęcie postępowania w sprawie powołania na komornika tylko po asesurze

Kandydat na komornika powinien spełniać wszystkie wymogi do powołania na to stanowisko, a więc również legitymować się pracą w charakterze asesora komorniczego przez co najmniej 2 lata na dzień złożenia wniosku do właściwego prezesa sądu apelacyjnego.

Wojewódzki sąd administracyjny oddalił skargę na decyzję ministra sprawiedliwości złożoną przez kandydata, któremu odmówiono powołania na stanowisko komornika sądowego.

Sąd wskazał, że spośród dwóch kandydatów: K. i S., powołanie właśnie S. oraz odmowa powołania K. była uzasadniona. Wynika to z art. 10 ust. 1 i art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. z 2006 r. nr 167, poz. 1191 ze zm.) a także z art. 61 par. 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Kandydaci spełnili wymogi formalne, ale to S. dawała pełniejszą gwarancję należytego wykonywania obowiązków funkcjonariusza publicznego.

W ocenie WSA momentem przesadzającym o wszczęciu postępowania administracyjnego w tej sprawie była data wpływu wniosku do ministra. Okres pracy na stanowisku asesora należało więc liczyć do momentu wpływu tego wniosku. Kandydatura S. została wyżej oceniona, skoro ukończyła studia prawnicze i zdała egzamin komorniczy z lepszym wynikiem. K. wniósł skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok. Istota przedstawionych zarzutów sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii dotyczącej momentu wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie powołania kandydata na stanowisko komornika sądowego.

Przyjęte w art. 61 par. 1 k.p.a. rozwiązanie nie oznacza dowolności organu administracji publicznej we wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie strony. Przepis musi być w związku z prawem materialnym, które nie tylko wyznacza rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji administracyjnej, ale i normuje inicjatywę co do powstania treści stosunku materialnoprawnego.

W ocenie NSA WSA pominął art. 11 ust. 2 zd. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Zgodnie znim minister sprawiedliwości informuje w drodze obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski, o wolnym stanowisku komornika oraz wskazuje rewir, w którym ma nastąpić powołanie, i prezesa sądu apelacyjnego, do którego w terminie jednego miesiąca od daty wskazanej w obwieszczeniu należy składać wnioski.

Organem właściwym do przyjmowania tych wniosków jest odpowiedni prezes sądu apelacyjnego, a nie minister sprawiedliwości. Dopiero w późniejszym terminie, ale niezwłocznie, po upływie terminu od daty wskazanej w obwieszczeniu, prezes sądu apelacyjnego przesyła ministrowi wnioski o powołanie na stanowisko komornika (art. 11 ust. 3 ustawy).

W związku z tym wymogi umożliwiające powołanie określonej osoby na stanowisko komornika muszą być spełnione w dacie złożenia wniosku do prezesa właściwego sądu, a nie do ministra.

Błędnie zatem WSA przyjął, że datą przesądzającą o wszczęciu postępowania administracyjnego i spełnieniu wymogów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 6 do 11 ustawy, jest data wpływu wniosku z załącznikami do ministra. Miało to istotne znaczenie, gdyż ocenę spełnienia przez S. wymogów należało przeprowadzić na dzień wpływu wniosku do prezesa sądu. Organy ponownie powinny ustalić, czy w momencie wszczęcia postępowania w sprawie powołania na stanowisko komornika S. legitymowała się dwuletnim stażem na stanowisku asesora komorniczego.

z 22 października 2013 r., sygn. akt II GSK 929/12

DGP przypomina

Ważne orzeczenie

● W przypadku istnienia jednego wolnego stanowiska komornika mamy do czynienia z jedną sprawą administracyjną w znaczeniu materialnym, której przedmiotem jest obsadzenie tego stanowiska. Uczestnikami postępowania w sprawie są wszystkie osoby, które złożyły stosowne wnioski, a ich procesowa pozycja jest równorzędna (wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1895/12).

● Żądanie przez ministra sprawiedliwości zaświadczenia o odbyciu aplikacji jest nieuzasadnione (wyrok WSA w Warszawie z 8 lutego 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1652/11).

Szczepan Borowski

asystent sędziego NSA

KOMENTARZ EKSPERTA

Zachowanie odpowiedniej procedury

@RY1@i02/2013/245/i02.2013.245.02300070h.804.jpg@RY2@

dr Tomasz Niedziński, radca prawny, wspólnik w Kancelarii Prawniczej Tomasz Niedziński i Wspólnicy

NSA zajął się kwestią dotyczącą momentu wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 par. 1 k.p.a. w sprawie powołania danego kandydata na stanowisko komornika sądowego. W postępowaniu administracyjnym w sprawie indywidualnej można wyodrębnić stadium wszczęcia postępowania, które obejmuje ustalenie dopuszczalności drogi postępowania administracyjnego oraz czynności inicjujące tok postępowania. Ustalenie sposobu wszczęcia postępowania w określonej sprawie rozstrzyganej decyzją administracyjną wymaga odwołania się do przepisów prawa materialnego. W ocenie NSA takim przepisem jest art. 11 ust 2 zd. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Na kanwie tego wyroku nasuwa się uwaga, że także minister popełnił błąd. przyjmując sprawy do rozstrzygnięcia i wydając decyzję. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do skrupulatnego badania swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej w każdym stadium prowadzonego postępowania w sprawie indywidualnej. Zgodnie z art. 69 par. 1 k.p.a., jeżeli wskutek oceny wniesionego podania pod kątem przepisów o właściwości organ administracji uzna się niewłaściwym w sprawie, ciąży na nim obowiązek przekazania podania do organu właściwego. Ustawa o komornikach została uchwalona w 1997 r. i obowiązuje od 15 lat, w związku z tym nie powinna stwarzać trudności dla służb ministerstwa.