RADA gminy nie może uchwalać prawa z mocą wsteczną

Ustanowienie stawek opłaty targowej na dwa dni przed końcem roku narusza zasady konstytucyjne. Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi 29 grudnia 2011 r. Rada miasta podjęła uchwałę w sprawie stawek opłaty targowej oraz jej poboru w drodze inkasa. Określiła, że wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2012 r.

Prokurator rejonowy złożył jednak skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zarzucił, że rada gminy nadała jej wsteczną moc obowiązywania, do czego nie miała kompetencji i co było niezgodne z konstytucją. Zdaniem prokuratora uchwała jest nieważna.

Rada gminy tłumaczyła jednak, że jej projekt został przygotowany na sesję rady miasta, która została wyznaczona na 29 grudnia 2011 r. i w tym dniu uchwała została przyjęta.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał rację prokuratorowi. WSA wskazał, że zgodnie z art. 19 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 z późn. zm.) rada gminy może zarządzić pobór opłat lokalnych w formie inkasa. Jest to więc jej uprawnienie, a nie obowiązek. Z kolei z art. 91 ustawy o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.) wynika, że uchwały lub zarządzenia organu gminy, które są sprzeczne z prawem, uznaje się za nieważne. W przypadku jednak, gdy naruszenie jest nieistotne, organ nadzoru nie stwierdza nieważności takiego aktu, a jedynie ogranicza się do wskazania, że nieprawidłowo go wydano.

Sąd stwierdził również, że zgodnie z art. 88 ust. 1 konstytucji warunkiem wejścia w życie aktów prawnych jest ich ogłoszenie. W omawianym przypadku uchwała została ogłoszona później (po 1 stycznia), niż weszła w życie (1 stycznia). Podatnicy nie mieli więc możliwości zapoznania się z wysokością stawek opłaty targowej, a powinni móc zyskać taką informację z co najmniej 14-dniowym wyprzedzeniem. Tłumaczenia rady gminy nie mają więc znaczenia, podobnie jak i to, że stawki opłaty targowej przyjęte w uchwale były takie same, jak w roku poprzednim.

Zdaniem sądu rada gminy naruszyła konstytucyjną zasadę niedziałania prawa wstecz oraz art. 5 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, który dopuszcza jedynie w wyjątkowych przypadkach wejście przepisów z mocą wsteczną. W efekcie stwierdził, że wspomniana uchwała jest nieważna. Wyrok jest nieprawomocny.

Uchwała nie może być ogłoszona po wejściu w życie

Łukasz Zalewski

 lukasz.zalewski@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok WSA w Łodzi z 10 października 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 650/13. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia