Najpierw należy rozpatrzyć wniosek strony o zwolnienie od kosztów

Przed ustaleniem wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego, które muszą ponieść strony tego postępowania, powinien być rozstrzygnięty wniosek o zwolnienie od kosztów.

Burmistrz na wniosek jednego z właścicieli nieruchomości 26 sierpnia 2012 r. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe, mające na celu ustalenie przebiegu granic pomiędzy działkami i utrwalenie punktów granicznych trwałymi znakami. Następnie burmistrz wystąpił do czterech firm z zapytaniem ofertowym o warunki przeprowadzenia rozgraniczenia. Na to zapytanie odpowiedział tylko jeden wykonawca, który określił cenę usługi na 2800 zł. Rozgraniczenie zakończono operatem pomiarowym. Ponadto burmistrz wydał decyzję w przedmiocie rozgraniczenia. Strony postępowania zostały obciążone kosztami w wysokości po 1400 zł na każdą z nich. Na powyższe postanowienie strony złożyły zażalenie, nie zgadzając się na obciążenie ich kosztami postępowania.

Samorządowe kolegium odwoławcze uchyliło zaskarżone postanowienie w całości, ustaliło koszty postępowania na kwotę 2800 zł oraz zobowiązało strony do uiszczenia kosztów postępowania w kwocie po 1400 zł w terminie do 15 listopada 2012 r.

Rozstrzygnięcie to zaskarżone zostało do krakowskiego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd uchylił postanowienie I i II instancji.

W ocenie sądu w postępowaniu został naruszony art. 267 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.), który stanowi, że w razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania organ administracji publicznej może ją zwolnić z tego w całości lub w części. W aktach znajduje się pismo jednej ze stron zawierające wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania. Taki wniosek strony powinien być rozpatrzony przed wydaniem postanowienia wymienionego w art. 264 k.p.a. Logiczne jest bowiem, że przed ustaleniem wysokości kosztów postępowania, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia powinna być rozstrzygnięta kwestia zwolnienia od kosztów. Tymczasem w kontrolowanym postępowaniu wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania nie został w ogóle rozpatrzony przez organ I instancji. Postanowienie w sprawie zwolnienia od kosztów jest jednym z postanowień w sprawie kosztów postępowania, o których mówi art. 264 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 262 par. 2 k.p.a. na postanowienia w sprawie kosztów służy zażalenie. Zatem, zdaniem sądu, w kontrolowanym postępowaniu miało miejsce naruszenie art. 267 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ postanowienia organów obu instancji zostały wydane bez rozpatrzenia wniosku o zwolnienie od kosztów.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 4 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1614/12

Podsumowanie

Stronę obciążają te koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie, a które nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących to postępowanie.