Przesłuchanie na odległość niekiedy możliwe, ale zarejestrować trzeba dźwięk i obraz

W odpowiedzi na pismo w sprawie możliwości zastosowania urządzeń technicznych do przeprowadzenia przesłuchania na odległość świadka w postępowaniu dyscyplinarnym Departament Prawny Kancelarii Prezesa Rady Ministrów przedstawia następujące stanowisko.

Przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 9 kwietnia 2009 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w służbie cywilnej (Dz. U. Nr 60, poz. 493) nie regulują wprost kwestii przesłuchania świadka za pomocą urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie tej czynności na odległość. Niemniej jednak wskazać należy na par. 21 ust. 2 rozporządzenia, który umożliwia przesłuchanie świadka przez wyznaczonego członka składu orzekającego, gdy ten nie może stawić się na rozprawie z powodu przeszkody zbyt trudnej do usunięcia. Rozporządzenie nie określa natomiast, w jakiej formie takie przesłuchanie powinno się odbyć. Domyślnie można przyjąć, że właściwe w takim przypadku jest udanie się przez wyznaczonego członka składu orzekającego do miejsca przebywania świadka. Jak się wydaje, nie jest również wykluczone, aby przedmiotowe przesłuchanie odbyło się chociażby w formie telekonferencji.

Nie należy zapominać o istotnej różnicy pomiędzy przesłuchaniem na odległość odbywanym w trybie par. 21 ust. 2 rozporządzenia a ewentualnie przeprowadzanym na rozprawie. W przypadku przesłuchania na rozprawie konieczne byłoby zachowanie pozostałych regulacji dotyczących rozprawy dyscyplinarnej, tj. zawiadamiania świadków, usprawiedliwiania nieobecności, odraczania rozprawy etc. W przypadku przesłuchania, o którym mowa w par. 21 ust. 2 rozporządzenia, mogłoby się ono odbyć w dowolnym czasie przed rozprawą (należy pamiętać o umożliwieniu uczestnictwa zainteresowanym stronom), a na rozprawie następowałoby jedynie odczytanie tak odebranych zeznań przez wyznaczonego członka składu orzekającego.

Ponadto wskazać należy na par. 22 ust. 1 rozporządzenia, który nakazuje komisji dyscyplinarnej wyczerpująco zebrać i wszechstronnie rozpatrzyć materiał dowodowy. W przypadku gdyby orzeczenie zapadło bez rozpatrzenia dowodu w postaci zeznań jednego ze świadków powołanych przez stronę, mogłoby to stanowić podstawę zarzutu odwoławczego oraz de facto powodowałoby ograniczenie prawa obwinionego do obrony.

Wobec braku precyzyjnych uregulowań tego zagadnienia mamy zatem do czynienia z sytuacją, w której to przewodniczący składu orzekającego musi w każdym konkretnym przypadku rozważyć i ocenić konieczność sięgnięcia po dowód w postaci zeznań świadka odebranych przy użyciu urządzeń technicznych. Pamiętać należy jednocześnie, że takie działanie lub zaniechanie przewodniczącego składu orzekającego będzie, w przypadku złożenia odwołania, każdorazowo indywidualnie oceniane przez Wyższą Komisję Dyscyplinarną.

Zdaniem Departamentu Prawnego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów nałożony na komisję dyscyplinarną obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy przed wydaniem orzeczenia oraz konieczność zapewnienia obwinionemu pełnego prawa do obrony przemawiają za zastosowaniem wykładni celowościowej obowiązujących przepisów, co umożliwi, w wyjątkowych przypadkach, zastosowanie urządzeń technicznych do przesłuchania świadka na odległość.

Otwarta pozostaje natomiast kwestia prawidłowej identyfikacji świadka w przypadku przesłuchania za pomocą urządzeń transmitujących obraz i dźwięk. Jako nieprawidłowe należy uznać przesłuchanie świadka za pomocą urządzenia przekazującego tylko dźwięk - brak obrazu uniemożliwia prawidłową jego identyfikację.

@RY1@i02/2013/215/i02.2013.215.088000500.802.jpg@RY2@

Opinię przygotowali i zredagowali:

Dobrosław Dowiat-Urbański

 Zastępca Dyrektora

Michał Frączkiewicz

Radca Prezesa Rady Ministrów

Opinię zredagował:

Michał Graczyk

 Radca Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów