Radny może żądać dokumentów przetargowych z kilku lat wstecz

Zgodnie z zasadą wynikająca z art. 8 ust. 1 ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 907) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego jest jawne. Jedynym ograniczeniem zasady jawności wynikającym z ustawy PZP jest zakaz udostępniania informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Ograniczenie to obowiązuje w przypadku gdy wykonawca nie później niż w terminie składania ofert zastrzegł, że nie mogą one być udostępnione.

Jawność dokumentów

W konsekwencji każdy zainteresowany może wystąpić do zamawiającego z wnioskiem o udostępnienie jawnych dokumentów związanych z udzielaniem zamówienia publicznego. W przypadku gdy dokumenty związane z procedurą zakończonego (udzielonego lub unieważnionego nawet kilka lat wstecz) zamówienia publicznego nie są dostępne na stronie internetowej zamawiającego, możliwe jest np. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112 poz. 1198 z późn. zm.) skierowanie do zamawiającego wniosku o ich przekazanie zainteresowanemu w formie wskazanej we wniosku. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonej we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonej we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanej w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

Biorąc to pod uwagę brak jest formalno - prawnych podstaw aby odmówić dostępu zainteresowanym, w tym również radnym będącym np. członkami komisji rewizyjnej, dostępu do zarchiwizowanych akt postępowań o udzielenie zamówienia publicznego.

Warto jednocześnie zauważyć, że obowiązek przekazywania wnioskowanych dokumentów jest wyłączony w przypadku gdy dokumenty te są udostępnione np. na BIP-ie urzędu.

Wynika to z wyroku NSA z 10 października 2012 r. sygn. akt. I OSK 1499/12 gdzie ustalono, iż dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja fizycznie istnieje, nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, a zainteresowany nie ma innego trybu dostępu do niej.

Podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że informacja dotycząca dat publikacji, numerów i pozycji, pod którymi zamieszczono w ogólnie dostępnym publikatorze akty prawa miejscowego funkcjonuje w obiegu publicznym, nie pozbawia jej przymiotu informacji publicznej. W takiej sytuacji nie ma jedynie podstaw do realizowania wniosku o jej udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (wyrok z 20 kwietnia 2012 r. sygn. akt: II SAB/Wa 483/11).

Wyroki te potwierdzają przyjęcie wykładni systemowej, zgodnie z którą jeżeli wnioskodawca ma zapewniony dostęp do żądanej informacji publicznej poprzez jej pobranie ze strony internetowej podmiotu, który ją wytworzył, to podmiot ten nie ma obowiązku przekazania tej informacji wnioskodawcy np. w formie papierowej, a jedynie zobowiązany jest poinformować tego wnioskodawcę o miejscu opublikowania żądanej informacji publicznej, z którego możliwe jest jej pobranie.

Dostęp do informacji

Radny nie ma żadnych dodatkowych uprawnień w dostępie do informacji publicznej. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie zawierają uprzywilejowania dla radnych w dostępie do informacji publicznej. Ustawodawca przewidział jednakowo szeroki dostęp do informacji związanych z przetargiem publicznym tak dla jego uczestników jak i innych zainteresowanych (w tym również radnych samorządu terytorialnego).

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem z faktu, że informacja nie została utrwalona na nośniku elektronicznym, a tym samym nie jest na tym nośniku przechowywana, nie wynika, że w tej formie nie może być ona udostępniona. Czym innym jest bowiem forma przechowywania informacji, a czym innym sposób i forma jej udostępniania (wyrok WSA w Warszawie z 10 maja 2011 r. sygn. akt: II SAB/Wa 19/11).

Na gruncie obowiązujących przepisów w sytuacji gdy urząd nie dysponuje formą papierową dokumentów związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego (np. przedmiary do zrealizowanych robót budowlanych) nie wynika prawo odmowy dostępu w formie określonej we wniosku.

Uprawnienia wnioskodawcy

Wskazać należy, że w orzeczeniu z 10 maja 2011 r. sygn. akt: II SAB/Wa 19/11 WSA w Warszawie uznał, że skoro ustawodawca przyznał wnioskodawcy uprawnienie do wskazania formy, w jakiej ma nastąpić udostępnienie informacji, a także określenie zakresu, w jakim ma nastąpić udostępnienie, to organ winien to usprawnienie respektować. W przeciwnym razie naraża się na zarzut bezczynności.

Analogiczny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 grudnia 2010 r. sygn. akt: I OSK 1622/10. W ocenie sądu w przypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie wydania kserokopii dokumentu, do realizacji tego prawa nie wystarczy ani poinformowanie wnioskodawcy o treści dokumentu, ani zezwolenie na zapoznanie się z jego treścią w określonym miejscu i czasie. Dopiero wydanie żądanych kserokopii jest realizacją tego rodzaju wniosku.

Skoro ustawodawca przyznał wnioskodawcy uprawnienie do wskazania formy, w jakiej ma nastąpić udostępnienie informacji, a także określenie zakresu, w jakim ma nastąpić udostępnienie, to organ winien to usprawnienie respektować. W przeciwnym razie naraża się na zarzut bezczynności

Marek Okniński