Bez prawa do zażalenia, gdy sąd ustali wysokość wpisu od skargi

Na zarządzenie przewodniczącego w zakresie sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia oznaczonej w piśmie nie przysługuje zażalenie. Możliwości takiego zaskarżenia nie przewidują przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sprawa dotyczyła skargi podatnika na decyzję dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 11 marca 2013 r. dotyczącego zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 roku.

Przed rozpoznaniem skargi złożonej przez podatnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przewodniczący wydziału w tym sądzie zarządził sprawdzenie z urzędu, czy podatnik prawidłowo ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia. Taką procedurę dopuszcza art. 218 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Po przeprowadzonym dochodzeniu ustalił tę wartość na kwotę 613 666 zł i jednocześnie wysokość wpisu od skargi w kwocie 6137 zł.

Zastosowanie takiej procedury wynika też z tego, że zgodnie z art. 215 par. 1 p.p.s.a w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Przewodniczący może w razie wątpliwości sprawdzić wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczoną w piśmie i zarządzić w tym celu dochodzenie (art. 218 ustawy). Z kolei stosownie do art. 220 par. 1 p.p.s.a sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, co do zasady przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

W wydanym piśmie WSA pouczył podatnika o przysługującej mu możliwości zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podatnik uczynił to i zarzucił sądowi naruszenie art. 215 i art. 218 p.p.s.a. i domagał się zmiany zarządzenia oraz ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 36 051 zł.

NSA odrzucił zażalenie.

Według NSA żaden przepis p.p.s.a. nie przewiduje wprost możliwości zaskarżenia zarządzenia, o którym mowa w art. 218 ustawy, tj. związanego ze sprawdzeniem wartości przedmiotu zaskarżenia. Zdaniem sądu WSA błędnie pouczył podatnika o przysługującej mu drodze odwoławczej.

W ocenie NSA sporne zarządzenie przewodniczącego WSA nie dotyczy też kosztów sądowych w rozumieniu art. 227 par. 1 p.p.s.a. NSA przyznał, że wysokość wymaganej opłaty sądowej, a tym samym pośrednio przyjętą przez przewodniczącego wartość przedmiotu zaskarżenia strona może kwestionować, składając zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi lub innego pisma wszczynającego postępowanie. Jednak w ocenie NSA trudno uznać, aby intencją prawodawcy było swoiste mnożenie środków zaskarżenia, których celem jest podważenie ustaleń przewodniczącego w zakresie wartości przedmiotu zaskarżenia. Rozwiązanie takie byłoby niezgodne z ekonomią procesową, znajdującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym swój wyraz w postaci ogólnej zasady szybkości postępowania.

W tej sprawie zarządzenie przewodniczącego nie stanowiło wezwania do uiszczenia wpisu od skargi.

z 20 sierpnia 2013 r. (sygn. akt I FZ 353/13 ), prawomocne.

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2013/169/i02.2013.169.071000300.804.jpg@RY2@

Aleksandra Kozłowska doradca podatkowy, menedżer DPPA Tax Klimkiewicz

W omawianym postanowieniu NSA (sygn. I FZ 353/13) stwierdził, że przepisy ustawy nie przewidują wprost możliwości zaskarżenia zarządzenia, o którym mowa w art. 218 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie NSA uznał, że zarządzenie wydane przez WSA nie ma charakteru zarządzenia merytorycznego w przedmiocie kosztów (o którym mowa w art. 227 par. 1 tej ustawy), nie może być zatem uznane za wezwanie do uiszczenia wpisu, w szczególności ze względu na brak istotnych elementów, w tym terminu i rygoru opłacenia wpisu.

Analizowane postanowienie wywiera daleko idące skutki dla skarżącego. W szczególności należy przyjąć, iż mimo że jego zażalenie na zarządzenie nie zostało uwzględnione, nie będzie on zobowiązany do uiszczenia opłaty sądowej, z której wysokością się nie zgadza. Zarządzenie WSA powinno być traktowane jako stricte informacyjne, bowiem sprawdzenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie wiąże się bezpośrednio po jego stronie z jakimikolwiek materialnymi obowiązkami w zakresie kosztów sądowych. Dopiero gdy WSA wezwie skarżącego do uiszczenia wpisu na właściwej podstawie, tj. art. 227 ustawy, takie pismo wywoła obowiązek uiszczenia wpisu pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Należy jednak pamiętać, iż w takim przypadku - o ile strona nie będzie składała środka odwoławczego co do istoty sprawy - będzie jej przysługiwało zażalenie.

Oprac. Przemysław Molik