W rozstrzygnięciu sprawy pomoże wybór odpowiedniej procedury

Rozprawą kieruje wyznaczony do jej przeprowadzenia pracownik tego organu administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie (zakładać można, że kierować nią może także sam organ), lub - w przypadku organów kolegialnych - przewodniczący albo wyznaczony członek organu kolegialnego. Tak wynika z art. 93 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej: k.p.a.).

Kodeks w raczej lakoniczny sposób reguluje kwestie obowiązków osoby kierującej rozprawą i przebiegu rozprawy. Wskazuje tylko na uprawnienia kierującego w zakresie: uchylenia pytań zadawanych świadkom, biegłym i stronom, wydalenia osób z miejsca rozprawy za niewłaściwe zachowanie. Podpowiada też, kiedy kierujący powinien odroczyć rozprawę.

Za słuszne należy więc uznać rozwiązanie postulowane przez część doktryny (m.in. przez B. Adamiaka, zob. B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeksu postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2000), by stosować w tym względzie pewne procedury właściwe dla postępowania sądowego, a określone np. w ustawie z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 89, poz. 555 z późn. zm.).

Tym samym przebieg rozprawy administracyjnej może przebiegać w sposób następujący:

Polega na poinformowaniu wezwanych o przystąpieniu do rozprawy ze wskazaniem przedmiotu i stron rozprawy. Wywołania sprawy najczęściej dokonuje protokolant. Po wywołaniu sprawy zainteresowani udają się do pomieszczenia, w którym odbędzie się rozprawa.

Dokonywane jest przez kierującego rozprawą. Polega na poinformowaniu zebranych o przystąpieniu do rozprawy, przedmiocie sprawy i stronach.

Nieobecność stron na rozprawie, o ile zostały prawidłowo wezwane, nie stanowi przeszkody do jej przeprowadzenia (zasada ta dotyczy jedynie stron - patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 1714/07). Rozprawa powinna zostać odroczona w sytuacji, gdy wezwanie strony zostało dokonane w sposób poważnie nieprawidłowy [przykład], niestawiennictwo strony zostało spowodowane trudną do przezwyciężenia przeszkodą bądź też z innej ważnej przyczyny. Taką inną ważną przyczyną może być np. nieobecność świadka lub biegłego, których obecność uznana została za niezbędną przez kierującego rozprawą.

W tym zakresie należy przypomnieć o treści art. 96 k.p.a., zgodnie z którym za niewłaściwe zachowanie w czasie rozprawy strony, świadkowie, biegli i inne osoby uczestniczące w rozprawie mogą być, po uprzednim ostrzeżeniu, wydalone z miejsca rozprawy przez kierującego rozprawą oraz ukarane grzywną do 100 zł. Uznać jednak należy, że ostrzeżenie takie będzie miało jedynie cel informacyjny. Ostrzeżenie poprzedzające wydalenie i ukaranie grzywną powinno zaś zaistnieć każdorazowo w odniesieniu do konkretnej sytuacji w trakcie rozprawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 20 września 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 607/07). Ukaranie następuje w formie postanowienia. [wzór]

Ten etap powinno rozpocząć nakazanie opuszczenia sali przez świadków oraz (według uznania kierującego) przez biegłych. Świadkowie powinni być wzywani po kolei do składania zeznań oraz konfrontowani w przypadku ich sprzeczności (wyrok NSA w Warszawie z 26 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 2162/99). Pytania mogą zadawać zarówno kierujący rozprawą, jak i strony postępowania. Kierujący rozprawą ma przy tym obowiązek dbać o prawidłowy przebieg rozprawy, o zachowanie powagi czynności urzędowych, o utrzymanie spokoju i porządku oraz dobrych obyczajów (wyrok WSA w Łodzi z 20 września 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 607/07). Może on tym samym uchylić zadawane świadkom, biegłym i stronom pytania, jeżeli uzna, że nie mają one istotnego znaczenia dla sprawy. W trakcie rozprawy stronom przysługuje prawo do składania wyjaśnień, zgłaszania żądań, propozycji i zarzutów oraz przedstawiania dowodów na ich poparcie. Mogą także wypowiadać się co do wyników postępowania dowodowego. Wyjaśnienia stron (w przeciwieństwie do przesłuchania stron uregulowanego w art. 86 k.p.a.) nie stanowią środka dowodowego, chociaż strony mają prawo składać dowody na ich poparcie (wyrok NSA w Łodzi z 2 lipca 1997 r., sygn. akt SA/Łd 3192/95).

W trakcie rozprawy sporządza się protokół rozprawy (art. 67 par. 2 pkt 4 k.p.a.). Z protokołu tego powinno wynikać, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Odczytuje się go wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole (art. 68 par. 2 k.p.a.). Artykuł 68 k.p.a. nie przewiduje, aby zachodziła konieczność podpisania każdej strony protokołu (wyrok WSA w Warszawie z 26 listopada 2004 r., sygn. akt II SA 4763/03). Protokół należy sporządzić w trakcie rozprawy. Oznacza to, że nie można wpisać do niego pytań przed jej rozpoczęciem (wyrok WSA w Szczecie z 23 września 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 544/09).

PRZYKŁAD

Omyłka w dacie

W części wezwań na rozprawę wskazano omyłkowo datę jej przeprowadzenia. W konsekwencji kierujący rozprawą stwierdził, że wezwanie stron zostało dokonane w sposób poważnie nieprawidłowy i odroczył rozprawę.

Wzór

Powiatowy InspektorJasnogóra, 7 stycznia 2013 r.

Nadzoru Budowlanego

w Jasnogórze

Na podstawie art. 96 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.),

postanawiam

ukarać świadka - Zbigniewa Nowaka - karą grzywny w wysokości 100 zł za niewłaściwe zachowanie się w czasie rozprawy.

7 stycznia 2013 r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Jasnogórze przeprowadzona została rozprawa administracyjna w sprawie wydania decyzji nakazującej właścicielowi budynku przy ul. Kamiennej 5 w Jasnogórze jego rozbiórkę i uporządkowanie terenu. W trakcie rozprawy świadek Zbigniew Nowak zaczął krzyczeć na właściciela budynku, grożąc mu pobiciem, i pomimo ostrzeżenia nie zmienił swojego zachowania. Stosownie do treści art. 96 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) kierujący rozprawą postanowił wydalić świadka z miejsca rozprawy oraz ukarać go grzywną w wysokości 100 zł.

1. Grzywnę należy wpłacić w terminie 3 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia na rachunek nr 1234567890.

2. Na niniejsze postanowienie ukaranemu przysługuje zażalenie w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Zażalenie należy wnieść za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Jasnogórze do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Jasnogórze.

Otrzymują:...............................................

@RY1@i02/2013/127/i02.2013.127.088001000.802.jpg@RY2@

dr Jacek Murzydło starszy specjalista ds. prawnych w Okręgowym Urzędzie Górniczym w Poznaniu

dr Jacek Murzydło

 starszy specjalista ds. prawnych w Okręgowym Urzędzie Górniczym w Poznaniu