Przegląd orzecznictwa WSA

Wójt nie może wskazać inkasenta

Jedynie rada gminy w drodze uchwały może wyznaczyć inkasenta. Nie może nim być pracownik upoważniony przez wójta.

Rada gminy podjęła uchwałę w sprawie określenia stawek opłaty targowej, zasad jej ustalania oraz określenia wysokości wynagrodzenia za inkaso obowiązujących w gminie Bestwina. W par. 3 ust. 1 uchwały radni postanowili, że inkasentem opłaty targowej będzie pracownik upoważniony przez wójta gminy.

Skargę na powyższą uchwałę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wniósł prokurator rejonowy w Pszczynie. Twierdził, że narusza ona art. 19 pkt 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613; dalej: u.p.o.l.). Zaznaczył, że stosownie do art. 19 ust. 2 u.p.o.l. rada gminy może uchwałą zarządzić pobór opłaty targowej w drodze inkasa, określając inkasentów i wysokość przysługującego im wynagrodzenia. Zdaniem skarżącego inkasenta może wskazać jedynie rada gminy. Powinno to nastąpić w uchwale, z której musi w sposób jednoznaczny i wolny od wątpliwości wynikać, kto pełni taką funkcję. Podniósł też, że zachowanie tej reguły ma istotne znaczenie dla podatników. Mają oni bowiem prawo do tego, aby po zapoznaniu się z ogłoszonym aktem prawa miejscowego wiedzieć, kto jest uprawniony do poboru podatku.

Rada gminy w pełni uznała zarzuty skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach doszedł do wniosku, że skarga jest zasadna. Paragraf 3 ust. 1 uchwały nie czynił zadość wymogom określonym w art. 19 pkt 2 u.p.o.l. Zdaniem sędziów nie ulega wątpliwości, że rada gminy może podejmować uchwały tylko na podstawie i w granicach wyraźnej delegacji ustawowej. Wyznaczenie inkasenta należy do wyłącznej kompetencji rady gminy. Nadto kompetencja ta nie może być przenoszona na inne podmioty, w tym na pozostałe, upoważnione przez nią organy gminy. Status inkasenta zobowiązanego do poboru opłaty targowej powinien wynikać wprost z aktu prawa miejscowego, jakim jest uchwała rady gminy wydana na podstawie upoważnienia ustawowego. Tylko wtedy uchwała mieści się w granicach upoważnienia ustawowego, które jest precyzyjnie określone w art. 19 pkt 2 u.p.o.l. Pełni ona też funkcje gwarancyjne, polegające na tym, że na podstawie jej treści wszystkie zainteresowane podmioty, zobowiązane do przestrzegania tego prawa, mogą ustalić nieokreślone ustawą kwestie istotne dla ich praw i obowiązków.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 20 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 1297/12

Podsumowanie

Zgodnie z art. 19 pkt 2 u.p.o.l. wskazanie inkasenta należy do wyłącznej kompetencji rady gminy, która może to uczynić w drodze uchwały poprzez podanie bezpośrednio w uchwale cech indywidualizujących inkasenta w sposób niebudzący wątpliwości, na kogo obowiązek poboru opłaty targowej został nałożony.

Czy żądanie jest informacją publiczną

Jeśli strona żąda udostępnienia informacji publicznej, organ ma obowiązek załatwić zgłoszony wniosek w sposób przewidziany ustawą o dostępie do informacji publicznej.

P.S. 21 listopada 2012 r. wystąpił do wójta gminy o udzielenie w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. 2001 nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) informacji dotyczących przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Zażądał też dodatkowo wskazania, czy na działkę tę były wydawane warunki zabudowy, a jeżeli nie, to czy takie warunki były wydawane na działki przyległe. W uzasadnieniu podał, że sąd rejonowy powołał go na biegłego w celu określenia wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu.

Pismem z 10 stycznia 2013 r. organ wezwał mężczyznę do uzupełnienia wniosku poprzez uiszczenie opłaty skarbowej za wydanie zaświadczenia w wysokości 17 zł. Wyjaśnił również, że żądane informacje sporządzane są w formie zaświadczenia.

P.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność organu w załatwieniu jego sprawy.

WSA stwierdził, iż skarga jest usprawiedliwiona. Zdaniem sędziów wójt dokonał błędnej oceny zgłoszonego wniosku. Mimo że mężczyzna domagał się udzielenia informacji publicznej na zasadach i w trybie przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, organ zaniechał rozważenia zasadności wniosku i zastosowania procedury wynikającej z tej ustawy. Domagał się z kolei, aby skarżący uiścił opłatę skarbową za wydanie zaświadczenia, mimo że ten takowego nie żądał. W związku z powyższym wójt w sposób samowolny zakwalifikował wniosek jako konieczność wydania zaświadczenia. Sędziowie zwrócili uwagę, że tych dwóch trybów postępowania nie można utożsamiać. W obu przypadkach organ jest związany treścią wniosku. Jednak nie może samodzielnie nadawać żądaniu strony innej treści, niż to wynika z jej wniosku. Nie powinien więc potraktować go odmiennie, jeżeli żądanie wprost wynika z jego treści.

Sąd podkreślił, że skoro mężczyzna żądał udostępnienia informacji publicznej, to obowiązkiem wezwanego organu było załatwienie zgłoszonego wniosku w sposób przewidziany ustawą o dostępie do informacji publicznej. W pierwszej kolejności organ powinien dokonać oceny, czy informacja, której żąda strona, jest informacją publiczną, albo zawiadomić stronę, że żądane informacje nie są informacją publiczną. Mógł także udostępnić żądane dane albo odmówić udostępnienia informacji w procesowej formie decyzji administracyjnej.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 19 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Ol 5/13

Podsumowanie

Bezczynność organu w zakresie dostępu do informacji publicznej zachodzi wtedy, gdy jest on zobligowany udzielić informacji publicznej, a jej nie udziela i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia takiej informacji.

Firma poda dane przez internet

Rada gminy może nałożyć na przedsiębiorcę, starającego się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, obowiązek posiadania środków technicznych umożliwiających przekazywanie danych pracownikom urzędu drogą elektroniczną.

Rada Gminy M. podjęła uchwałę w sprawie wymagań, jakie ma spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. W par. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b i c określiła, że powinien on posiadać środki techniczne umożliwiające przekazywanie upoważnionym i wskazanym przez wójta gminy M. pracownikom urzędu gminy M. drogą elektroniczną danych wymaganych powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Natomiast gdyby przedsiębiorca nie posiadał środków technicznych celem wywiązania się z powyższego obowiązku, zobowiązany jest poinformować o tym wójta gminy M. i przekazywać dane w formie pisemnej. Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdził nieważność powyższych zapisów. Jako przyczynę wskazał ich sprzeczność z art. 7 ust. 3a ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 391 z późn. zm.). Jego zdaniem uchwały podejmowane na podstawie tego przepisu dotyczą przedsiębiorców, którzy ubiegają się o zezwolenie, a radni faktycznie nałożyli na przedsiębiorcę ubiegającego się o zezwolenie obowiązki, jakie powinien realizować już po uzyskaniu zezwolenia. Gmina wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

WSA uznał skargę za zasadną. Zdaniem sądu zakwestionowane zapisy uchwały nie stanowią przekroczenia delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 3a ustawy. Zostały one bowiem skierowane właśnie do przedsiębiorców, którzy zamierzają prowadzić działalność w omawianym zakresie. Zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem uchwała powinna określać opis wyposażenia technicznego niezbędnego do realizacji zadań. W ocenie sędziów za takie wyposażenie uznać należy również środki techniczne służące do przekazu informacji drogą elektroniczną. Nie można zatem uznać, że zakwestionowany zapis uchwały wykracza poza delegacjię ustawową. Rada gminy przewidziała również sytuację, w której umożliwiła ubieganie się o zezwolenie przedsiębiorcy, który nie dysponuje środkami przekazu elektronicznego. W tym celu określiła warunki, jakie powinien wówczas spełnić. Taki zapis także nie jest przekroczeniem delegacji ustawowej. Sąd uznał, że pozwala on ubiegać się o zezwolenie także firmom nieposiadającym internetu.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 25 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 85/13

Podsumowanie

Zgodnie z art. 7 ust. 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wymagania, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, uwzględniając opis wyposażenia technicznego niezbędnego do realizacji zadań.

Jak potwierdzić przebywanie w lokalu

Kiedy organ wydaje decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego, musi wyczerpująco wyjaśnić kwestię dotyczącą przebywania danej osoby w lokalu. W tym celu powinien ustalić, czy w okresach przerw między pobytami w areszcie śledczym czy zakładzie karnym osoba ta nie przebywała w mieszkaniu.

Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego w W. zwrócił się z prośbą do organu meldunkowego o udzielenie informacji o aktualnym miejscu zamieszkania właścicieli nieruchomości położonej przy ul. A. 12 w W. Organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne o wymeldowanie P.S. z pobytu stałego. Ustalił, że współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości są bracia: P.S. i Pi.S. Pi.S. został wymeldowany i nie wniósł odwołania, P.S. zaś obecnie przebywa w zakładzie karnym w S. Organ meldunkowy orzekł o wymeldowaniu P.S. z mieszkania. W uzasadnieniu wskazał, że mężczyzna trwale opuścił sporny lokal przed kilkunastu laty, jeszcze przed zatrzymaniem i osadzeniem go w zakładzie karnym.

Od powyższej decyzji P.S. odwołał się do wojewody, który utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uznał, że doszło do trwałego opuszczenia miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. nr 14, poz. 85 z późn. zm.).

Mężczyzna wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

WSA uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie dwóch przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Faktyczne opuszczenie lokalu ma miejsce wtedy, gdy osoba dobrowolnie rezygnuje z zamieszkiwania w nim.

Według sądu organy miały obowiązek ustalić, czy P.S. opuścił bez wymeldowania, dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Przyjmuje się, że odbywanie kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym nie pozwala zakwalifikować związanej z tym sytuacji jako dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu stałego. W związku z powyższym zasadnicze znaczenie dla oceny niniejszej sprawy ma opuszczenie nieruchomości przez skarżącego jeszcze przed datą osadzenia w zakładzie karnym. W toku postępowania organy administracji nie uzyskały wystarczających informacji o przebiegu kar pozbawienia wolności odbywanych przez mężczyznę. Z ustaleń nie wynika, że w okresach przerw między kolejnymi pobytami w areszcie śledczym czy zakładzie karnym skarżący nie przebywał w lokalu. Należy pamiętać, że sporadyczne wizyty w mieszkaniu nie spełniają wymogów pobytu stałego, jednak brak jakichkolwiek ustaleń w powyższym zakresie uniemożliwia prawidłowa ocenę przesłanki opuszczenia lokalu.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 19 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 1021/12

Podsumowanie

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Wyroki opracowała Ewelina Stępień