Pracownik służby cywilnej może tworzyć partię, jednak nie wolno mu manifestować poglądów politycznych

Czy radca wojewody zatrudniony w delegaturze urzędu wojewódzkiego ma prawo tworzenia partii politycznych i uczestniczenia w nich?

OPINIA PRAWNA z 12 lutego 2010 r., znak: DP.171-51(2)/10/EŁ

Odpowiadając na pismo Urzędu X dotyczące przynależności do partii politycznej radcy wojewody zatrudnionego w delegaturze urzędu wojewódzkiego, Departament Prawny Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wyraża następującą opinię.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. Nr 227, poz. 1505, z późn. zm.), dalej: ustawa, korpus służby cywilnej tworzą pracownicy zatrudnieni na stanowiskach urzędniczych w urzędach wojewódzkich. Radca wojewody zatrudniony w delegaturze urzędu wojewódzkiego jest więc członkiem korpusu służby cywilnej i mają do niego zastosowanie przepisy ustawy.

Ustawa wprowadza szereg ograniczeń oraz zakazów służących zachowaniu konstytucyjnych wartości służby cywilnej, a przede wszystkim zasady bezstronnego i politycznie neutralnego wykonywania zadań państwa.

Stosownie do art. 78 ust. 2 ustawy, członkowi korpusu służby cywilnej nie wolno publiczne manifestować poglądów politycznych, natomiast w oparciu o ust. 5 i 7 tego samego artykułu, urzędnik służby cywilnej oraz pracownik służby cywilnej zajmujący wyższe stanowisko w służbie cywilnej nie ma prawa tworzenia partii politycznych ani uczestniczenia w nich.

Zatem, zakaz tworzenia oraz uczestniczenia w partiach politycznych dotyczy wyłącznie urzędnika służby cywilnej oraz pracownika służby cywilnej, który zajmuje wyższe stanowisko w służbie cywilnej. Natomiast pracownik służby cywilnej może tworzyć oraz uczestniczyć w partiach politycznych, jednakże nie wolno mu publicznie manifestować poglądów politycznych ani naruszać innych obowiązków wynikających z ustawy.

Wydaje się, że członkostwo w partii politycznej, w tym ewentualne sprawowanie funkcji we władzach partii bez jednoczesnego publicznego manifestowania poglądów politycznych, jest niezwykle trudne, o ile w ogóle możliwe. Należy mieć jednak na uwadze, że ewentualne naruszenie zakazu publicznego manifestowania poglądów politycznych, jak i pozostałych obowiązków członka korpusu służby cywilnej, jest zagrożone karą dyscyplinarną (art. 113 ust. 1 ustawy). Zainicjowanie ewentualnego postępowania dyscyplinarnego w tym zakresie należy do kompetencji dyrektora generalnego urzędu (kierownika terenowego urzędu administracji rządowej), w którym jest zatrudniona osoba naruszająca te obowiązki.

Jak wynika ze wspomnianego na wstępie pisma, w przedmiotowym przypadku problem dotyczy kierownika delegatury urzędu wojewódzkiego. Analiza jego statutu oraz regulaminu organizacyjnego wskazuje, iż delegatury działają w ramach wydziałów urzędu i realizują w terenie zadania wydziałów. Delegaturami kierują kierownicy delegatur. Tymi kierownikami są natomiast pracownicy biura wojewody realizujący zadania w zakresie współpracy ze społecznościami lokalnymi. W oparciu o tak zdefiniowaną strukturę organizacyjną należy uznać, iż kierownik delegatury zatrudniony na stanowisku radcy wojewody w urzędzie wojewódzkim nie jest pracownikiem zatrudnionym na wyższym stanowisku w służbie cywilnej.

Reasumując, należy stwierdzić, iż w przypadku gdy członek korpusu służby cywilnej zatrudniony na stanowisku radcy wojewody jest urzędnikiem służby cywilnej, zgodnie z art. 78 ust. 5 ustawy, nie może tworzyć partii politycznych ani być ich członkiem. Natomiast brak jest przeszkód prawnych, aby tworzył i był członkiem partii politycznej radca wojewody posiadający status pracownika służby cywilnej. W takim wypadku działalność partyjna nie może jednak prowadzić do naruszania przez niego obowiązków członka korpusu służby cywilnej, tj. zakazu publicznego manifestowania poglądów politycznych oraz nie może wpływać na bezstronność realizowanych zadań służbowych. Kwestie ewentualnego naruszania ww. obowiązków członka korpusu służby cywilnej powinny być rozstrzygane indywidualnie i sankcjonowane odpowiednią do stopnia i rodzaju naruszenia obowiązków karą dyscyplinarną.

Dobrosław Dowiat-Urbański,

Zastępca Dyrektora

Ewa Łukasik,

Radca Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Michał Graczyk,

Radca Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

@RY1@i02/2013/001/i02.2013.001.08800040a.802.jpg@RY2@