Dla rozstrzygania sporów podwykonawców z GDDKiA właściwy jest sąd powszechny

Zawiadomienie o nieumieszczeniu przedsiębiorcy na liście firm spełniających warunki spłaty niezaspokojonych należności, wynikających z realizacji zamówień publicznych, nie podlega kontroli sądu administracyjnego - orzekł w uchwale NSA.

Zdaniem NSA odmowa umieszczenia przedsiębiorcy na tej liście jest oświadczeniem wiedzy, a nie woli, składanym przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. W oświadczeniu tym GDDKiA stwierdza, czy przedsiębiorca, który się do niej zgłosił, spełnił warunki do wypłaty niezaspokojonych wierzytelności. Oświadczenie to, jak stwierdził NSA, nie tworzy stosunku administracyjnoprawnego, a jedynie wynika z cywilnoprawnych, równorzędnych stosunków między GDDKiA a generalnym wykonawcą oraz pomiędzy generalnym wykonawcą a podwykonawcą.

Spór, który stał się podstawą tego rozstrzygnięcia, dotyczył przedsiębiorcy, który jako podwykonawca miał wykonać część robót na budowie autostrad przed Euro 2012. Generalny wykonawca, któremu GDDKiA zleciła budowę autostrady, nie zapłacił przedsiębiorcy za roboty. W związku z tym podwykonawca chciał, by GDDKiA umieściła go na liście firm spełniających warunki spłaty niezaspokojonych należności wynikających z realizacji zamówień publicznych. Takie uprawnienie wynika z ustawy z 28 czerwca 2012 r. o spłacie niektórych niezaspokojonych należności przedsiębiorców, wynikających z realizacji udzielonych zamówień publicznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 891). Na jej podstawie mniejsze firmy mogą się domagać zapłaty od zamawiającego, z pominięciem generalnego wykonawcy. Ustawa miała zapobiec zatorom płatniczym.

GDDKiA w listopadzie 2012 r. zawiadomiła przedsiębiorcę o odmowie wpisu na listę. Dla wykonawcy oznaczało to pozbawienie możliwości zaspokojenia swoich roszczeń finansowych. Złożył on więc skargę na odmowę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ten jednak uznał, że skarga taka nie jest możliwa, bo pismo GDDKiA nie jest decyzją administracyjną.

Wątpliwości co do rozstrzygnięcia miał zaś NSA, do którego trafiła skarga kasacyjna przedsiębiorcy. Z tego powodu postanowił zwrócić się do siedmioosobowego składu sędziów o wydanie uchwały.

Zarówno prokurator Prokuratury Generalnej Anna Podsiadło, jak i pełnomocnicy generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad przekonywali, że odmowa umieszczenia podmiotu na liście przedsiębiorców spełniających warunki spłaty niezaspokojonych należności wynika ze stosunków cywilnoprawnych, więc właściwy do rozstrzygania sporu między przedsiębiorcą a GDDKiA jest sąd powszechny.

NSA również uznał w uch- wale, że GDDKiA, wypłacając podwykonawcom niezaspokojone należności, realizuje zobowiązania cywilne, których źródłem jest umowa. Dlatego właściwy dla rozstrzygania sporów w tej sprawie będzie sąd powszechny.

Elżbieta Delert

 dgp@infor.pl

ORZECZNICTWO

Uchwała NSA z 24 lutego 2014 r., sygn. akt II GPS 4/13. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia