Biegły oceni, czy projekt rozbudowy jest koncepcją niepodzielną

Organy nie mają prawa rozstrzygać, że udzielone z wolnej ręki zamówienie naruszyło przepisy, jeśli nie pokusiły się o wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

Zamawiający zawarł z wykonawcą umowę na dostosowanie stadionu miejskiego do wymogów UEFA, związanych z organizacją Euro 2012 w Polsce. Planując wykonanie projektów wnętrz trybun uznał, że będzie to wymagało ingerencji w dokumentację projektową sporządzoną przez wykonawcę, któremu przysługuje ochrona prawno-autorska. Dlatego przyjął, że jest on jedynym podmiotem zdolnym do zrealizowania prac i udzielił mu zamówienia z wolnej ręki na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2004 r. nr 19, poz. 177 z późn. zm.). Stanowi on, że zamawiający może tak postąpić, gdy usługi mogą byc´ s´wiadczone tylko przez jednego wykonawcę z przyczyn związanych z ochroną praw wyłącznych, wynikających z odrębnych przepisów. Sprawą zajęła się regionalna izba obrachunkowa (RIO) i wymierzyła zamawiającemu karę upomnienia. Jej zdaniem, nie było przeszkód do udzielenia zamówienia w trybie konkurencyjnym, nawet gdyby potraktować zamówienie jako zmianę istniejącego utworu. Zamawiający złożył skargę do sądu.

Wojewódzki sąd administracyjny uchylił orzeczenie. Wyjaśnił, że w takiej sytuacji kluczowe jest przesądzenie, czy zamówienie mogło być świadczone przez jednego tylko wykonawcę. Musi zaś zostać to rozstrzygnięte z uwzględnieniem sytuacji, że wybrany wykonawca już w 2007 r. pracował nad koncepcją rozbudowy tego stadionu, a zatem obecne zamówienie stanowić mogło kontynuację pracy. Niezbędna jest więc odpowiedź na pytanie, na ile stadion jako dzieło architektoniczne jest całością niepodzielną, a na ile stanowi zbiór wielu różnorodnych i oddzielnych elementów. W tym celu konieczne będzie odwołanie się do wiedzy specjalistycznej z zakresu architektury i jej związku z prawem autorskim. I z takimi wytycznymi sąd polecił RIO zastosowanie się do wyroku. Ta zaś wniosła skargę kasacyjną.

NSA skargę oddalił. Uznał, że kategoryczne stanowisko organów stwierdzające, że zamówienie można było uzyskać od więcej niż jednego wykonawcy, naruszało prawo, gdyż organy nie pokusiły się o ustalenie istotnej dla sprawy okoliczności. W postępowaniu o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przedmiotem dowodu są fakty, ale w sytuacji związanej z naruszeniem art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. b p.z.p. niezbędne staje się skorzystanie z wiedzy specjalistycznej dla wyjaśnienia zakresu i charakteru zamówienia w związku z realizacją całego obiektu i konsekwencjami dla prawa autorskiego.

Ewa Maria Radlińska

ewa.radlinska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 21 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 1182/12.