Ustawa z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (wybrane przepisy)

Dz.U. poz. 1650; wejdzie w życie 1 maja 2014 r.

DZIAŁY I-IV [pominięte]

DZIAŁ V

Zezwolenie na pobyt czasowy

Rozdział 1 [pominięty]

Rozdział 2

Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę

1. Zezwolenia na pobyt czasowy i pracę udziela się, gdy celem pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest wykonywanie pracy oraz spełnione są łącznie następujące warunki:

1) cudzoziemiec posiada:

a) ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

b) źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu;

2) cudzoziemiec ma zapewnione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania;

3) podmiot powierzający wykonywanie pracy nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy;

4) wysokość wynagrodzenia, która jest określona w posiadanej przez cudzoziemca umowie z podmiotem powierzającym wykonywanie pracy, będącej podstawą wykonywania pracy, zawartej w formie pisemnej, nie jest niższa niż wysokość wynagrodzenia pracowników wykonujących w tym samym wymiarze czasu pracy pracę porównywalnego rodzaju lub na porównywalnym stanowisku.

2. Wysokość miesięcznego dochodu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b, powinna być wyższa niż wysokość dochodu uprawniającego do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej określonych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r. poz. 182, ze zm.), w odniesieniu do cudzoziemca oraz każdego członka rodziny pozostającego na jego utrzymaniu.

3. Przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się, gdy:

1) zawód, który cudzoziemiec wykonuje w ramach powierzonej pracy, lub rodzaj pracy, która jest mu powierzona, znajduje się w wykazie, o którym mowa w art. 10 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub

2) cudzoziemiec bezpośrednio przed złożeniem wniosku posiadał zezwolenie na pracę lub zezwolenie na pobyt i pracę u tego samego pracodawcy na tym samym stanowisku, lub

3) cudzoziemiec spełnia warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub

4) cudzoziemiec spełnia warunki zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, określone odrębnymi przepisami.

4. Przepisu ust. 1 pkt 4 nie stosuje się, gdy cudzoziemiec spełnia warunki zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, określone odrębnymi przepisami.

●Wchodząca w życie 1 maja 2014 r. ustawa o cudzoziemcach (dalej: ustawa) wprowadza nowy typ zezwolenia, jakie mogą uzyskać cudzoziemcy planujący podjęcie pracy na terenie Polski - zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Zezwolenie to ma na celu ułatwienie cudzoziemcom podejmowanie zatrudnienia w Polsce poprzez zastąpienie dwóch odrębnych procedur administracyjnych jedną. Tak jak w przypadku innych zezwoleń na pobyt czasowy, również o to zezwolenie wniosek składa osobiście cudzoziemiec, nie później niż w ostatnim dniu legalnego pobytu w Polsce (art. 104 i 105 ustawy).

●Aby uzyskać zezwolenie, cudzoziemiec musi być objęty powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym lub posiadać potwierdzenie pokrycia przez prywatnego ubezpieczyciela kosztów leczenia w Polsce. W przypadku cudzoziemców, którzy w chwili składania wniosku już pracują (np. na podstawie zezwolenia na pracę), warunek ten będzie spełniony, bowiem z tytułu zatrudnienia będą objęci ubezpieczeniem obowiązkowym. Obowiązek posiadania prywatnego ubezpieczenia będzie dotyczyć więc tylko cudzoziemców wykonujących szeroko pojętą "pracę" na podstawie umów o dzieło, które nie wiążą się z obowiązkiem ubezpieczenia, a także tych, którzy w chwili składania wniosku przebywają legalnie w Polsce, ale nie są jeszcze zatrudnieni. W przypadku tej ostatniej kategorii cudzoziemców wystarczające będzie uzyskanie prywatnego ubezpieczenia do dnia rozpoczęcia pracy określonego w zawartej umowie o pracę (czy też umowie o świadczenie usług). Z dniem rozpoczęcia pracy zostaną oni bowiem objęci ubezpieczeniem obowiązkowym w NFZ.

●Ponadto cudzoziemiec musi posiadać źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny będących na jego utrzymaniu. Minimalna wysokość dochodu została określona w ustawie z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.) i na 1 maja 2014 r. będzie wynosić 542 zł w przypadku osoby utrzymującej tylko siebie lub 456 zł na każdego członka rodziny pozostającego na utrzymaniu cudzoziemca. Przy ocenie stabilności i regularności posiadanego źródła dochodu organ będzie uwzględniać jego legalność, niezmienność przez dłuższy okres oraz poziom, na jakim dochody kształtowały się w dłuższej perspektywie czasowej, oraz powtarzalność w określonych odstępach czasu (wyrok WSA w Warszawie z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 2141/11, LEX nr 1139722). Cudzoziemiec musi mieć też zapewnione miejsce zamieszkania na terenie Polski. Może to być własność, najem krótko- lub długookresowy, dzierżawa lub jakikolwiek inny prawnie tytuł upoważniający do zamieszkania w określonym lokalu.

●Żeby uzyskać zezwolenie, wysokość wynagrodzenia cudzoziemca nie może być też niższa niż wysokość wynagrodzenia pracowników wykonujących w tym samym wymiarze czasu pracy pracę porównywalnego rodzaju lub na porównywalnym stanowisku (ust. 2). Jest to powtórzenie ogólnej zasady wynikającej z art. 18^3c kodeksu pracy (dalej: k.p.), zgodnie z którym za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości przysługiwać powinno jednakowe wynagrodzenie.

●Ustęp 1 pkt 3 ustawy wprowadza też obowiązek przeprowadzenia tzw. testu rynku pracy. Aby spełnić ten warunek konieczne jest uzyskanie informacji starosty właściwego ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania podmiotu powierzającego wykonywanie pracy o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy na podstawie rejestru bezrobotnych i poszukujących pracy lub o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy.

Zgodnie z ust. 3 nie ma obowiązku uzyskania opinii starosty, jeżeli dany zawód znajduje się w wykazie wydawanym w formie rozporządzenia przez wojewodę dla danego województwa (pkt 1), jeśli cudzoziemiec bezpośrednio przed złożeniem wniosku posiadał zezwolenie na pracę lub zezwolenie na pobyt i pracę u tego samego pracodawcy na tym samym stanowisku (pkt 2) lub jeśli cudzoziemiec spełnia warunki określone w rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej z 29 stycznia 2009 r. w sprawie określenia przypadków, w których zezwolenie na pracę cudzoziemca jest wydawane bez względu na szczegółowe warunki wydawania zezwoleń na pracę cudzoziemców; Dz.U. nr 16, poz. 85 ze zm. (pkt 3) lub określone w odrębnych przepisach (pkt 4). Poszczególne kategorie zwolnień od obowiązku uzyskania opinii starosty odpowiadają wyłączeniom od obowiązku przedłożenia opinii starosty w postępowaniu o wydanie zezwolenia na pracę na gruncie ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.; dalej: ustawa o promocji zatrudnienia; u.p.z.). Szerzej omówiono je w komentarzu do jej art. 88c.

Uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę nie zwalnia od spełnienia określonych odrębnymi przepisami wymogów dotyczących wykonywania zawodów regulowanych lub działalności.

●Analogiczna regulacja istnieje na gruncie ustawie o promocji zatrudnienia. Również na gruncie omawianej ustawy niespełnianie wymogów dotyczących zawodów regulowanych jest przesłanką odmowy udzielenia zezwolenia (art. 117 pkt 2 lit. 1a ustawy). Ustawa nie przewiduje jednak wyraźnie cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w razie zaprzestania spełniania tych wymogów przez cudzoziemca. Niemniej, uważamy, że jest to niedopatrzenie legislacyjne, pomimo którego utrata uprawnień do wykonywania zawodu regulowanego będzie skutkować cofnięciem zezwolenia. Jeśli bowiem cudzoziemcowi nieposiadającemu wymaganych uprawnień odmawia się zezwolenia, to oznacza to, że uprawnienia te są warunkiem wydania zezwolenia. Zaprzestanie zatem spełniania tych warunków uzasadnia w naszej ocenie uchylenie zezwolenia zgodnie z ogólnym przepisem art. 101 pkt 2 ustawy.

Poza przypadkami, o których mowa w art. 99 ust. 1, odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, gdy cudzoziemiec:

1) jest pracownikiem delegowanym do pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na określony czas przez pracodawcę mającego siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej - przez cały okres delegowania lub

2) wjechał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zobowiązań określonych w umowach międzynarodowych dotyczących ułatwienia wjazdu i czasowego pobytu niektórych kategorii osób fizycznych zajmujących się wymianą handlową lub inwestycjami, lub

3) prowadzi działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

●Zgodnie z wyraźnym odesłaniem do art. 99 ustawy ogólne przesłanki odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wymienione w tym przepisie znajdują zastosowanie także w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Z odmową wszczęcia postępowania spotka się więc cudzoziemiec, który: posiada już prawo pobytu uprawniające również do pracy lub ubiega się o nie; przebywa w Polsce legalnie, ale na podstawie szczególnych tytułów prawa pobytu, nieuprawniających do ubiegania się o prawo do pracy; jest zatrzymany, tymczasowo aresztowany; został zobowiązany do opuszczenia Polski lub przebywa za granicą; lub nie złożył odcisków palców przy składaniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt.

●Ponadto wszczęcia postępowania odmawia się:

- cudzoziemcom delegowanym do pracy w Polsce na określony czas przez pracodawcę mającego siedzibę za granicą w całym okresie ich delegacji. W takim przypadku będzie miał zastosowanie inny typ zezwolenia, tj. zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy przez cudzoziemca delegowanego przez pracodawcę zagranicznego na terytorium RP (por. komentarz do art. 140 i 141 ustawy),

- cudzoziemcom, którzy wjechali na terytorium RP na podstawie zobowiązań określonych w umowach międzynarodowych dotyczących ułatwienia wjazdu i czasowego pobytu niektórych kategorii osób fizycznych zajmujących się wymianą handlową lub inwestycjami oraz

- cudzoziemcom prowadzącym działalność gospodarczą na terytorium RP. Osoby te mogą wystąpić jednak o zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Jeżeli mają zamiar wykonywać pracę jednocześnie z prowadzeniem działalności gospodarczej, to podmiot powierzający im pracę powinien uzyskać zezwolenie na pracę na zasadach określonych w ustawie o promocji zatrudnienia. Zezwolenie to, łącznie z posiadanym przez cudzoziemca zezwoleniem na pobyt w celu prowadzenia działalności gospodarczej będzie uprawniać tego cudzoziemca do równoczesnego wykonywania pracy (por. art. 87 ust. 2 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia).

Poza przypadkami, o których mowa w art. 100, udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę cudzoziemcowi odmawia się, gdy:

1) podmiot powierzający wykonywanie pracy:

a) został prawomocnie ukarany za wykroczenie, o którym mowa w art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, i w ciągu 2 lat od ukarania został ponownie ukarany za podobne wykroczenie lub

b) został prawomocnie ukarany za wykroczenia, o których mowa w art. 120 ust. 3-5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub

c) jest osobą fizyczną skazaną prawomocnym wyrokiem za przestępstwo, o którym mowa w art. 218-221 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.), zwanej dalej "Kodeksem karnym", lub

d) jest osobą fizyczną skazaną prawomocnym wyrokiem za przestępstwo, o którym mowa w art. 270-275 Kodeksu karnego, popełnione w związku z postępowaniem w sprawie wydania zezwolenia na pracę albo jest podmiotem zarządzanym lub kontrolowanym przez taką osobę, lub

e) jest osobą fizyczną skazaną prawomocnym wyrokiem za przestępstwo, o którym mowa w art. 9 lub art. 10 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub

f) został prawomocnie ukarany za wykroczenie, o którym mowa w art. 11 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) cudzoziemiec:

a) nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych i innych warunków w przypadku zamiaru powierzenia mu wykonywania pracy w zawodzie regulowanym w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz.U. Nr 63, poz. 394), lub

b) został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo, o którym mowa w art. 270-275 Kodeksu karnego, popełnione w związku z postępowaniem w sprawie wydania zezwolenia na pracę lub udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

●Omawiany artykuł wskazuje kategorie cudzoziemców, którym wojewoda odmawia wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Odmowa ta następuje przede wszystkim w razie wystąpienia jednej z ogólnych przesłanek odmowy wydania zezwolenia na pobyt czasowy, określonych w art. 100 ust. 1 pkt 1-9 ustawy. Decyzja odmowna zapada zatem m.in. jeżeli cudzoziemiec nie spełnia wymogów udzielenia zezwolenia na pobyt, a więc w przypadku zezwolenia na pobyt i pracę nie spełnia przesłanek określonych w art. 114 ustawy; jeżeli jego dane znajdują się w wykazie, o którym mowa w rozdziale 2 działu X ustawy lub w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu zgodnie z art. 96 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen z 14 czerwca 1985 r.; jeżeli w ocenie organu prowadzącego postępowanie odmowy udzielenia zezwolenia wymagają względy obronności lub bezpieczeństwa państwa; jeżeli podał we wniosku nieprawdziwe informacje lub posłużył się sfałszowanymi dokumentami; jeżeli zalega z uiszczeniem podatków lub nie zwrócił kosztów wydania i wykonania decyzji zobowiązującej go do opuszczenia kraju; a ponadto jeśli odmówił poddania się obowiązkowemu leczeniu choroby zakaźnej lub złożył wniosek, przebywając w Polsce nielegalnie.

W wyżej wskazanych przypadkach wydanie decyzji o odmowie wydania zezwolenia ma charakter obligatoryjny. Ustawodawca odsyłając do całego art. 100, a nie tylko jego ust. 1, upoważnił wojewodów do odpowiedniego stosowania w ramach omawianej procedury również art. 100 ust. 2. Dlatego wojewoda może, ale nie musi odmówić udzielenia kolejnego zezwolenia cudzoziemcowi, który nie zawiadomił go o ustaniu przyczyny udzielenia zezwolenia w terminie 15 dni od jej udzielenia, jeżeli wniosek o udzielenie kolejnego zezwolenia na pobyt czasowy złożył przed upływem roku od upływu okresu ważności poprzedniego zezwolenia.

●Z odmową udzielenia zezwolenia spotkają się również wnioski dotyczące podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, który został prawomocnie ukarany za określone wykroczenia lub przestępstwa, w tym z art. 120 ust. 1, ust. 3-5 ustawy o promocji zatrudnienia, art. 218-221 kodeksu karnego; dalej: k.k. [por. komentarz do art. 88j ustawy o promocji zatrudnienia], art. 270-275 k.k. [por. komentarz do art. 88j ustawy o promocji zatrudnienia], za przestępstwa lub wykroczenia określone w ustawie z 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

●Decyzja odmowna będzie też wydana w przypadku wniosku cudzoziemca, który miałby podjąć pracę w zawodzie lub działalności regulowanej, ale nie spełnia wymogów kwalifikacyjnych (czyli np. jako adwokat, jeśli nie posiada uprawnień upoważniających go do wpisu na listę adwokatów).

1. W decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, poza okresem ważności tego zezwolenia, wskazuje się:

1) podmiot powierzający wykonywanie pracy, a w przypadku gdy cudzoziemiec będzie pracownikiem tymczasowym - także pracodawcę użytkownika;

2) stanowisko, na jakim cudzoziemiec ma wykonywać pracę;

3) najniższe wynagrodzenie, które może otrzymywać cudzoziemiec na danym stanowisku;

4) wymiar czasu pracy;

5) rodzaj umowy, na podstawie której cudzoziemiec ma wykonywać pracę.

2. W przypadku gdy w decyzji wskazuje się kilka podmiotów powierzających wykonywanie pracy, warunki wykonywania pracy, o których mowa w ust. 1, określa się odrębnie dla każdego podmiotu.

3. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, gdy cudzoziemiec spełnia warunki zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, określone odrębnymi przepisami.

4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, w decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, poza okresem ważności zezwolenia, zamieszcza się informację, że cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na warunkach określonych w przepisie będącym podstawą zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.

●Przepis ten określa elementy, które muszą znaleźć się w treści zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Zezwolenie powinno więc wskazywać przynajmniej podmiot powierzający wykonywanie pracy, a w przypadku gdy cudzoziemiec będzie pracownikiem tymczasowym - także pracodawcę użytkownika, stanowisko, na jakim cudzoziemiec ma wykonywać pracę, najniższe wynagrodzenie, które może otrzymywać na danym stanowisku, wymiar czasu pracy oraz rodzaj umowy, na podstawie której cudzoziemiec ma wykonywać pracę. Decyzja niezawierająca któregokolwiek z tych elementów będzie wadliwa.

●Możliwe jest objęcie jedną decyzją kilku podmiotów powierzających wykonywanie pracy. W takim przypadku powinna ona wskazywać odrębnie dla każdego z tych podmiotów wszystkie warunki wymienione w ust. 1. Przykładowo będzie musiała wskazać stanowiska, jakie cudzoziemiec ma zajmować u każdego z pracodawców, a także minimalne wynagrodzenie, które może otrzymywać za pracę dla każdego z nich.

●O ile cudzoziemiec spełnia warunki zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, to w decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wskazuje się tylko okres jego ważności oraz informację, iż cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na warunkach określonych w przepisie będącym podstawą zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę (wskazując ten przepis).

Zmiana siedziby lub miejsca zamieszkania, nazwy lub formy prawnej podmiotu powierzającego wykonywanie pracy lub przejęcie pracodawcy lub jego części przez innego pracodawcę nie wymagają zmiany lub wydania nowego zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

●Przepis ten określa zdarzenia dotyczące podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, których wystąpienie nie powoduje konieczności zmiany zezwolenia - są to zmiana siedziby, nazwy lub formy prawnej podmiotu powierzającego wykonywanie pracy oraz przejęcie pracodawcy lub jego części przez innego pracodawcę. Ponieważ w rezultacie każdego z objętych zakresem tego przepisu zdarzenia nie dochodzi do istotnych zmian w zakresie stosunku prawnego łączącego cudzoziemca z pracodawcą, to niezasadne byłoby narzucanie na cudzoziemca obowiązku występowania z wnioskiem o zmianę zezwolenia lub o wydanie nowego zezwolenia.

1. Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę może być w każdym czasie, na wniosek cudzoziemca, zmienione przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce aktualnego pobytu cudzoziemca, jeżeli cudzoziemiec zamierza wykonywać pracę u innego pracodawcy użytkownika lub na innych warunkach niż określone w art. 118 ust. 1 pkt 2-5.

2. Wojewoda może odmówić zmiany zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, jeżeli:

1) cudzoziemiec nie spełnia warunków, o których mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lub 2, lub

2) podmiot, który powierza wykonywanie pracy, nie spełnia warunków, o których mowa w art. 114 ust. 1 pkt 3 lub 4.

3. Wojewoda odmawia zmiany zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, jeżeli okres ważności zmienianego zezwolenia przekroczy 3 lata.

●Ustawodawca dopuścił możliwość zmiany zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w razie zmiany podmiotu powierzającego wykonywanie pracy lub warunków określonych w art. 118 ust. 1 pkt 2-5 ustawy. Zmiana taka może być dokonana w każdym czasie na wniosek cudzoziemca.

●Wojewoda jest zobowiązany zmienić zezwolenie, o ile spełnione są warunki określone w art. 114 ust. 1 ustawy [por. komentarz do art. 114 ustawy], a w wyniku zmiany okres ważności zezwolenia nie przekroczy 3 lat, tj. ogólnego maksymalnego terminu, na jaki co do zasady może być wydane zezwolenie na pobyt czasowy każdego rodzaju zgodnie z art. 98 ust. 2 ustawy.

Cudzoziemiec przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę powiadamia pisemnie wojewodę właściwego ze względu na miejsce swojego aktualnego pobytu, w ciągu 15 dni roboczych, o utracie pracy u któregokolwiek z podmiotów powierzających wykonywanie pracy, wymienionych w zezwoleniu.

●Cudzoziemiec przebywający w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę zobligowany jest do pisemnego powiadomienia wojewody o utracie pracy u któregokolwiek z wymienionych w zezwoleniu podmiotów powierzających mu pracę. Zawiadomienie takie powinno być złożone w terminie 15 dni roboczych od utraty pracy i skierowane do wojewody właściwego ze względu na aktualne miejsce pobytu cudzoziemca (a więc niekoniecznie do tego samego wojewody, który wydał zezwolenie). Ustawa nie wyjaśnia, jak należy rozumieć termin "dni robocze", a zatem wliczeniu do tego terminu podlegają wszystkie dni, niebędące dniami wolnymi od pracy zgodnie z ustawą z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. nr 4, poz. 81 ze zm.), czyli (z wyjątkiem dni świątecznych) dni od poniedziałku do piątku, a także sobota, nawet jeśli faktycznie urząd wojewódzki jest w soboty nieczynny. Jeżeli jednak ostatni dzień terminu przypadnie w sobotę, to w naszej ocenie termin ulegnie przedłużeniu do następnego najbliższego dnia roboczego. Wynika to z poglądu wyrażonego na gruncie art. 57 par. 4 kodeksu postępowania administracyjnego przez NSA w uchwale 7 sędziów z 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OPS 1/11; ONSAiWSA 2011/5/95 (kodeks postępowania administracyjnego stosuje się wprost do postępowań w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemca w Polsce). Ww. przepis przewiduje przedłużenie terminu do najbliższego dnia powszedniego, jeśli ostatni dzień terminu przypada w dzień wolny od pracy. NSA uznał, że na potrzeby tego przepisu sobotę należy traktować jako dzień wolny od pracy.

●Celem zawiadomienia jest umożliwienie wojewodzie oceny, czy zaistniała przesłanka uzasadniająca uchylenie zezwolenia, tj. ustanie celu pobytu, będącego powodem udzielenia zezwolenia (por. art. 101 pkt 1 ustawy). Jeśli cudzoziemiec dopełni tego obowiązku, to przez 30 dni od dnia utraty pracy będzie jednak chroniony przed uchyleniem zezwolenia. Jeśli cudzoziemiec nie dopełni powyższego obowiązku, nie będzie mógł skorzystać z 30-dniowego "moratorium" na uchylenie zezwolenia. Poza tą konsekwencją ustawa nie przewiduje sankcji za niedopełnienie tego obowiązku.

Poza przypadkami, o których mowa w art. 101, wojewoda cofa zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, jeżeli stanowisko określone w zezwoleniu uległo zmianie lub wysokość wynagrodzenia została obniżona, a zezwolenie to nie zostało zmienione.

●Przepis rozszerza zakres przypadków, w których wojewoda cofa zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Poza przypadkami wynikającymi z art. 101 ustawy (ustanie celu pobytu, który był powodem udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy; zaprzestanie spełniania przez cudzoziemca wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu; wystąpienie przynajmniej jednej z okoliczności, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 lub 4-8 ustawy) wojewoda cofa zezwolenie także w wypadku zmiany stanowiska określonego w zezwoleniu lub obniżenia wysokości wynagrodzenia. Cofnięcie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę zgodnie z analizowanym przepisem nastąpi wyłącznie w razie niedokonania zmiany zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w trybie art. 120 ustawy.

●Zgodnie z art. 104 ustawy cofnięcie zezwolenia następuje w drodze decyzji wojewody. Oznacza to, że mimo spełnienia się którejś z wynikających z komentowanego przepisu przesłanek cofnięcia zezwolenia, zezwolenie to nie traci ważności z mocy prawa, lecz pozostaje formalnie ważne do chwili wydania ostatecznej decyzji o jego cofnięciu. Wątpliwości budzi kwestia, czy decyzja wojewody o cofnięciu zezwolenia unicestwia zezwolenie ze skutkiem wstecznym, czy wyłącznie na przyszłość. Cofnięcie zezwolenia ma skutek wstecz - od chwili wydania zezwolenia - jeśli jest rezultatem stwierdzenia, że zezwolenie na pobyt od początku było wadliwe (WSA w Warszawie w wyroku z 29 maja 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 385/06, LEX nr 283291), a więc np. cudzoziemiec złożył z wnioskiem fałszywe dokumenty lub nieprawdziwe informacje, ewentualnie był wpisany do wykazu niepożądanych cudzoziemców, czego organ nie zauważył). W takiej sytuacji pobyt w Polsce na podstawie cofniętego zezwolenia nie będzie liczył się cudzoziemcowi jako pobyt legalny na potrzeby ewentualnych innych postępowań (np. o wydanie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, którego wydanie wymaga uprzedniego legalnego pobytu w Polsce przez określony okres). Jeśli zaś przyczyną cofnięcia zezwolenia jest okoliczność, która powstała dopiero po jego wydaniu, np. utrata pracy przez cudzoziemca i nieznalezienie nowej przez 3 miesiące, to cofnięcie zezwolenia działa od momentu wydania ostatecznej decyzji (wyrok WSA w Warszawie z 14 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1517/13, LEX nr 1434360), a więc do tej chwili pobyt poczytuje się za legalny.

1. Przepisów art. 101 pkt 1 i 2 nie stosuje się w okresie 30 dni liczonych od dnia utraty pracy na rzecz podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, wymienionego w zezwoleniu:

1) jeżeli cudzoziemiec wykaże, że dopełnił obowiązku powiadomienia, o którym mowa w art. 121, lub

2) jeżeli powiadomienie, o którym mowa w art. 121, nie zostało doręczone wojewodzie z powodów niezależnych od cudzoziemca.

2. Do utraty pracy u wszystkich podmiotów powierzających wykonywanie pracy, wymienionych w zezwoleniu, przepis ust. 1 ma zastosowanie nie więcej niż raz w trakcie ważności zezwolenia.

●Wskazane w tym przepisie art. 101 pkt 1 i 2 określają następujące przesłanki uchylenia zezwolenia: (1) ustanie celu pobytu, który był powodem udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, lub (2) zaprzestanie spełniania przez cudzoziemca wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu. Przesłanki te nie mają jednak zastosowania w okresie 30 dni od dnia utraty pracy przez cudzoziemca, jeśli cudzoziemiec dopełnił obowiązku określonego w art. 121 ustawy, tj. powiadomił o utracie pracy wojewodę, lub jeśli niedoręczenie tego powiadomienia wojewodzie nastąpiło z przyczyn niezależnych od cudzoziemca.

●Zgodnie z ust. 2 w przypadku utraty pracy u wszystkich pracodawców wskazanych w zezwoleniu "odroczenie" o 30 dni stosowania art. 101 pkt 1 i 2 może mieć zastosowanie nie więcej niż raz w trakcie ważności zezwolenia. A contrario, do przypadków utraty pracy tylko u jednego z podmiotów wymienionych w zezwoleniu (przy jednoczesnym pozostawaniu zatrudnionym u co najmniej jednego pracodawcy) "odroczenie" decyzji o uchyleniu może być stosowane wielokrotnie.

Wojewoda zawiadamia starostę właściwego ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca o cofnięciu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, gdy decyzja w tej sprawie stanie się ostateczna.

●Przepis stanowi podstawę do przekazania ostatecznej decyzji o cofnięciu zezwolenia przez wojewodę do starosty właściwego ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca. Decyzja ostateczna to decyzja administracyjna, od której nie służy już odwołanie (tj. decyzja wydana w II instancji lub decyzja I instancji, od której w terminie nie wniesiono odwołania).

1. Do ustalenia, czy podmiot powierzający wykonywanie pracy nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy, stosuje się przepisy art. 88c ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

2. O udzielenie informacji, o której mowa w art. 88c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, występuje podmiot powierzający wykonywanie pracy.

3. Informację, o której mowa w art. 88c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, cudzoziemiec dołącza do wniosku o udzielenie lub zmianę zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

●Ustalenie braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy jest jedną z przesłanek udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt. 3 ustawy). Następuje ono w takim samym trybie, jak w przypadku postępowania o wydanie zezwolenia na pracę zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia. Dokumentem potwierdzającym spełnienie tego warunku jest opinia starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy na podstawie rejestrów bezrobotnych i poszukujących pracy lub negatywnego wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy. Procedura wydawania tej opinii jest określona w art. 88c ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia, a także w par. 5 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 29 stycznia 2009 r. w sprawie wydawania zezwolenia na pracę cudzoziemca (Dz.U. nr 16, poz. 84 ze zm.).

●Zgodnie z ust. 3 wskazana informacja powinna być załączona przez cudzoziemca do wniosku o udzielenie lub zmianę zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

1. Jeżeli wykonywanie pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej polega na pełnieniu przez cudzoziemca funkcji w zarządzie osoby prawnej podlegającej wpisowi do rejestru przedsiębiorców, której udziałów lub akcji cudzoziemiec nie posiada, zezwolenia na pobyt czasowy i pracę udziela się, jeżeli spełnia on warunki określone w art. 114 ust. 1 pkt 1 i 2, a podmiot, którym zarządza lub będzie zarządzał, spełnia wymogi, o których mowa w art. 142 ust. 1 pkt 3.

2. Do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy art. 115, art. 117 i art. 118 ust. 1 pkt 1 i 2.

●Przepis modyfikuje (ogranicza) warunki, jakie musi spełnić cudzoziemiec ubiegający się o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, w przypadku gdy wykonywanie pracy polegać będzie na pełnieniu funkcji członka zarządu osoby prawnej. Warunkiem stosowania tego przepisu jest nieposiadanie przez cudzoziemca akcji lub udziałów spółki, w której zarządzie ma pełnić funkcję. Jeżeli cudzoziemiec chce pełnić funkcję członka zarządu w spółce, której udziały lub akcje posiada, powinien ubiegać się o zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 142 ustawy.

●Warunkami udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt i pracę polegającą na pełnieniu funkcji członka zarządu są:

- posiadanie przez cudzoziemca powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego lub potwierdzenia pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium RP,

- posiadanie przez cudzoziemca źródła stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu, posiadanie miejsce zamieszkania na terytorium RP.

●Także osoba prawna, w której cudzoziemiec będzie pełnił funkcję członka zarządu, musi spełniać jeden z poniższych wymogów:

1) osiągnięcie (w roku podatkowym poprzedzającym złożenie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę) dochodu nie niższego niż 12-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w województwie (w którym osoba prawna ma siedzibę) w trzecim kwartale roku poprzedzającego złożenie wniosku (wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w województwach jest ogłaszana przez prezesa GUS na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego; t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 255),

2) zatrudnianie na czas nieokreślony i w pełnym wymiarze czasu pracy co najmniej przez okres 1 roku poprzedzającego złożenie wniosku co najmniej 2 pracowników - obywateli polskich lub cudzoziemców, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1-9 ustawy o promocji zatrudnienia,

3) wykazanie posiadania środków pozwalających na spełnienie w przyszłości warunków określonych w pkt 1 oraz 2 powyżej,

4) prowadzenie działań pozwalających na spełnienie w przyszłości warunków określonych w pkt 1 oraz 2 powyżej.

●Zgodnie z ust. 2 do wydania zezwolenia w analizowanym trybie stosuje się przepisy ustawy: art. 115 (obowiązek spełnienia określonych odrębnymi przepisami wymogów dotyczących wykonywania zawodów regulowanych lub działalności), art. 117 (przesłanki odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę) i art. 118 ust. 1 pkt 1 i 2 (elementy decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę).

Rozdział 3

Zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji

Zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji udziela się, gdy celem pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest wykonywanie pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji oraz spełnione są łącznie następujące warunki:

1) cudzoziemiec:

a) zawarł, na okres przynajmniej 1 roku, umowę o pracę, umowę o pracę nakładczą, umowę cywilnoprawną, na podstawie której wykonuje pracę, świadczy usługi lub pozostaje w stosunku służbowym,

b) spełnia wymagania kwalifikacyjne i inne warunki w przypadku zamiaru wykonywania pracy w zawodzie regulowanym w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej,

c) posiada wyższe kwalifikacje zawodowe,

d) posiada ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

e) posiada zgodę właściwego organu na zajmowanie określonego stanowiska, wykonywanie zawodu lub prowadzenie innej działalności, gdy obowiązek jej uzyskania przed zawarciem umowy wynika z odrębnych przepisów;

2) podmiot powierzający cudzoziemcowi wykonywanie tej pracy nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy;

3) roczne wynagrodzenie brutto wynikające z miesięcznego lub rocznego wynagrodzenia, wskazane w umowie, nie będzie niższe niż minimalne wynagrodzenie określone w przepisach wydanych na podstawie art. 139.

●Zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji jest szczególnym rodzajem zezwolenia. Instytucja ta istniała już na gruncie poprzedniej ustawy o cudzoziemcach (z 13 czerwca 2003 r.) i została wprowadzona w ramach wdrożenia unijnej dyrektywy Rady 2009/50/WE z 25 maja 2009 r. w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu podjęcia pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji (Dz.U.UE L nr 155, poz. 17, tzw. dyrektywa o niebieskiej karcie UE). Choć jest ona korzystna dla cudzoziemców, to niestety liczba wnioskowanych niebieskich kart jest marginalna.

●Niebieska karta UE łączy prawo do wykonywania pracy oraz prawo do pobytu w Polsce. Dodatkowo pozwala cudzoziemcowi na większą elastyczność w funkcjonowaniu na rynku pracy, bowiem po spełnieniu określonych warunków pozwala na zmianę warunków pracy, a nawet pracodawcy, bez potrzeby ubiegania się o nową kartę lub o jej zmianę.

●Zezwolenia udziela się na wniosek cudzoziemca, który powinien go złożyć osobiście do wojewody właściwego ze względu na jego miejsce pobytu, nie później niż w ostatnim dniu legalnego pobytu w Polsce (art. 104 i 105 ustawy).

●Pierwszą przesłanką udzielenia niebieskiej karty UE jest pobyt w Polsce celem wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 24 ustawy wykonywaniem pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji jest "wykonywanie pracy przez cudzoziemca posiadającego kompetencje potwierdzone wyższymi kwalifikacjami zawodowymi, który, niezależnie od zachodzącego między stronami stosunku prawnego, wykonuje pracę na rzecz lub pod kierownictwem innej osoby za wynagrodzeniem".

●Kolejna przesłanka, określona w pkt 1 lit. a, wymaga, aby cudzoziemiec miał zawartą na okres przynajmniej 1 roku umowę, na podstawie której wykonuje pracę, świadczy usługi lub pozostaje w stosunku służbowym. Nie musi być to umowa o pracę, ale także umowa cywilnoprawna, co jest spójne z szerokim pojęciem wykonywania pracy, jakim posługuje się ustawa.

●Przesłanka z pkt 1 lit. b wymaga, aby cudzoziemiec spełniał wymogi uprawniające do wykonywania pracy w zawodzie regulowanym (jeżeli taki zawód ma zamiar wykonywać w Polsce). Lista zawodów mających w Polsce status zawodu regulowanego jest opublikowana na stronie internetowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Warunki, od których uzależnione są uprawnienia do wykonywania poszczególnych zawodów regulowanych, muszą być uznane w Polsce, co regulują odrębne przepisy, np. rozporządzenie ministra transportu i budownictwa z 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U. nr 83, poz. 578) w par. 5 określa zasady uznawania zagranicznych praktyk na potrzeby procesu nadawania uprawnień budowlanych (przy czym zgodnie z tym rozporządzeniem cudzoziemiec spoza UE, aby uzyskać uprawnienia budowlane w Polsce i tak musi zdać egzamin).

●Kolejna przesłanka z pkt 1 lit. c wymaga, aby cudzoziemiec posiadał "wyższe kwalifikacje zawodowe". Wyższymi kwalifikacjami zawodowymi, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 25 ustawy, są "kwalifikacje uzyskane w wyniku ukończenia studiów wyższych albo co najmniej pięcioletnie doświadczenie zawodowe na poziomie porównywalnym z poziomem kwalifikacji uzyskanych w wyniku ukończenia studiów wyższych, niezbędne do wykonywania pracy określonej w umowie lub w ofercie pracy stanowiącej ofertę zawarcia umowy w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego". Do wyjaśnienia treści tej definicji niezbędne jest sięgnięcie do kolejnej definicji, zawartej w art. 3 pkt 6. Zgodnie z nią kwalifikacje uzyskane w wyniku ukończenia studiów wyższych to "kwalifikacje uzyskane w wyniku ukończenia z wynikiem pozytywnym, poświadczonego dyplomem, świadectwem lub innym dokumentem wydanym przez właściwy organ programu studiów wyższych, czyli cyklu zajęć prowadzonych przez instytucję edukacyjną uznaną za instytucję szkolnictwa wyższego przez państwo, w którym ma ona siedzibę, pod warunkiem że czas trwania studiów niezbędny do ich uzyskania wynosi co najmniej 3 lata". Istotne jest, aby powyższe kwalifikacje były "niezbędne do wykonywania pracy określonej w umowie lub w ofercie pracy" - oznacza to, że np. cudzoziemiec, który np. ukończył za granicą studia, ale ubiega się w Polsce o pracę, która z kierunkiem tych studiów nie ma nic wspólnego, nie będzie spełniał tej przesłanki. Z przepisu nie wynika konieczność jakiegokolwiek potwierdzania czy nostryfikacji dyplomu uzyskanego za granicą na potrzeby tej przesłanki - wystarczy, aby instytucja edukacyjna, która go wydała, była uznana za instytucję szkolnictwa wyższego przez państwo, w którym ma siedzibę. Podobnie, nie istnieje żaden formalny tryb uznawania doświadczenia zawodowego cudzoziemca za odpowiadający kwalifikacjom uzyskanym w toku studiów wyższych - ocena w tym zakresie jest dokonywana swobodnie przez wojewodę w toku postępowania o wydanie niebieskiej karty UE.

●Przesłanka z pkt 1 lit. d dotyczy ubezpieczenia zdrowotnego - cudzoziemiec powinien być albo objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, albo ubezpieczeniem prywatnym.

●Przesłanka z pkt 1 lit. e odsyła do ewentualnych odrębnych przepisów przewidujących obowiązek uzyskania zgody właściwego organu przed podjęciem pracy na danym stanowisku lub w danym zawodzie lub rozpoczęciem określonego rodzaju działalności. Ilekroć odrębny przepis przewiduje taki wymóg, spełnienie go jest jednocześnie warunkiem uzyskania przez cudzoziemca niebieskiej karty UE.

●Punkt 2 nakazuje uzyskanie zaświadczenia od starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy. Tryb ustalania, czy przesłanka ta jest spełniona, jest uregulowany w kolejnych przepisach (por. art. 129 i 136 ustawy).

●Zgodnie z pkt 3 wynagrodzenie dla cudzoziemca w zawartej z nim umowie nie może być niższe od określonego minimalnego progu - jest on określony w rozporządzeniu ministra spraw wewnętrznych w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia dla cudzoziemca wymaganego do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji (Dz.U. poz. 1463), przy czym ma ono wynosić co najmniej równowartość 150 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku kalendarzowym (art. 139 ustawy). Na 1 maja 2014 r. będzie to 63 390 zł brutto rocznie.

Zezwolenia, o którym mowa w art. 127, udziela się na okres dłuższy o 3 miesiące od okresu wykonywania pracy, nie dłuższy jednak niż 3 lata.

●Niebieską kartę UE wydaje się na okres o 3 miesiące dłuższy od okresu wykonywania pracy określonego we wniosku. Dodatkowe 3 miesiące okresu ważności niebieskiej karty UE mają pozwolić cudzoziemcowi na znalezienie nowej pracy i wystąpienie z wnioskiem o kolejną niebieską kartę. Maksymalny okres, na jaki może być wydane zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji to 3 lata. Jest to termin zbieżny z ogólnym maksymalnym okresem ważności zezwoleń pobytowych, określonym w art. 98 ust. 2 ustawy.

Przepisu art. 127 pkt 2 nie stosuje się, gdy:

1) zawód, który cudzoziemiec wykonuje w ramach powierzonej pracy, lub rodzaj pracy, która jest mu powierzona, znajduje się w wykazie zawodów i rodzajów pracy, o którym mowa w art. 10 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub

2) cudzoziemiec, bezpośrednio przed złożeniem wniosku, posiadał zezwolenie na pracę lub zezwolenie na pobyt i pracę, lub zezwolenie, o którym mowa w art. 127, u tego samego podmiotu powierzającego mu wykonywanie pracy na tym samym stanowisku, lub

3) cudzoziemiec był już legalnie zatrudniony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 2 lat na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 127, lub

4) cudzoziemiec spełnia warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub

5) cudzoziemiec spełnia warunki zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, określone odrębnymi przepisami.

●Przepis wymienia wyjątki od warunku z art. 127 pkt 2 ustawy, a więc sytuacje, w których złożenia wniosku o niebieską kartę UE nie trzeba poprzedzać procedurą mającą na celu uzyskanie opinii starosty określoną w art. 136 ustawy.

●Wyjątki wskazane w pkt 1, 4 i 5 komentowanego przepisu są wskazane odpowiednio także w art. 114 ust. 3 pkt 1, 3 i 4 ustawy (oraz w art. 88c ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy o promocji zatrudnienia). Wskazane w tych punktach przypadki zostały szerzej omówione w komentarzu do art. 88c ustawy o promocji zatrudnienia.

●Wyjątek określony w pkt 2 dotyczy cudzoziemca, który bezpośrednio przed złożeniem wniosku o niebieską kartę UE posiadał już zezwolenie uprawniające go do pracy u tego samego podmiotu na tym samym stanowisku. Nie ma przy tym wymogu, aby poprzednim tytułem prawa do wykonywania pracy również była niebieska karta UE.

●Wyjątek z pkt 3 dotyczy cudzoziemca, który przed złożeniem wniosku przez 2 lata wykonywał w Polsce pracę na podstawie niebieskiej karty UE (przesłanek zastosowania tego wyjątku nie spełnia praca na podstawie zezwolenia na pracę lub na podstawie zezwolenia na pobyt i pracę, o którym mowa w rozdziale 2 działu V). Ten przepis, w przeciwieństwie do pkt 2, nie posługuje się sformułowaniem "bezpośrednio przed złożeniem wniosku". Oznacza to, że cudzoziemiec, który przepracował w Polsce dwa lata na podstawie niebieskiej karty UE, zachowuje bezterminowo prawo do ubiegania się o kolejną kartę UE bez konieczności uzyskiwania opinii starosty, nawet jeśli w międzyczasie opuścił Polskę lub przebywał w niej na innej podstawie czy będzie chciał podjąć pracę u zupełnie innego podmiotu na zupełnie innym stanowisku.

Uzyskanie zezwolenia, o którym mowa w art. 127, nie zwalnia od spełnienia określonych odrębnymi przepisami wymogów dotyczących wykonywania zawodów regulowanych lub działalności.

●Komentowany przepis jest odpowiednikiem art. 115 ustawy dotyczącego zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Regulacja ta odpowiada też przepisowi art. 88d ustawy o promocji zatrudnienia (por. komentarz do jej art. 88d), z tą różnicą, że w przypadku niebieskiej karty UE spełnienie przez cudzoziemca odrębnych wymogów warunkujących prawo do wykonywania zawodu regulowanego jest wyraźnie wskazane jako przesłanka wydania zezwolenia (art. 127 pkt 1 lit. b ustawy). W teorii zatem nie ma prawa wystąpić sytuacja, w której cudzoziemiec będzie posiadał niebieską kartę UE wydaną w celu wykonywania danej pracy, jednocześnie nie spełniając warunków wykonywania tej pracy określonych w przepisach regulujących dany zawód regulowany. Wydaje się, że uregulowanie zawarte w komentowanym przepisie ma więc praktyczne znaczenie tylko w dwóch sytuacjach. Po pierwsze, w sytuacji nieuprawnionego uzyskania przez cudzoziemca niebieskiej karty UE za pomocą podania nieprawdziwych informacji o spełnianiu warunków dotyczących wykonywania zawodu regulowanego (w tym przypadku zezwolenie i tak podlegałoby cofnięciu, zgodnie z art. 101 pkt 3 w zw. z art. 100 ust. 1 pkt 5 ustawy). Po drugie, w razie błędu organu, który wydał cudzoziemcowi niebieską kartę UE mimo niespełniania przez niego wymogów dotyczących pracy w zawodzie regulowanym - w takiej sytuacji komentowany przepis oznaczałby tyle, że cudzoziemiec jest pozbawiony możliwości powołania się na działanie w zaufaniu do decyzji organu.

Poza przypadkami, o których mowa w art. 99, odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia, o którym mowa w art. 127, gdy cudzoziemiec:

1) ubiega się o zezwolenie, o którym mowa w art. 151, lub posiada takie zezwolenie lub

2) jest pracownikiem przedsiębiorstwa prowadzącego działalność gospodarczą w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej i jest czasowo oddelegowany przez pracodawcę w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub

3) wjechał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zobowiązań określonych w umowie międzynarodowej dotyczącej ułatwienia wjazdu i czasowego pobytu niektórych kategorii osób fizycznych zajmujących się wymianą handlową lub inwestycjami, lub

4) posiada zezwolenie, o którym mowa w art. 186 ust. 1 pkt 3 lit. a.

●Przepis określa przypadki, w których organ odmawia wszczęcia postępowania w sprawie wydania niebieskiej karty UE. Odmowa oznacza, że organ w ogóle nie przeprowadza postępowania i nie bada okoliczności sprawy, zaś rozstrzygnięcie o odmowie wszczęcia postępowania zapada w formie postanowienia, a nie decyzji administracyjnej.

●Zgodnie z wyraźnym odesłaniem do art. 99 ustawy ogólne przesłanki odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wymienione w tym przepisie znajdują zastosowanie także w postępowaniu dotyczącym niebieskiej karty UE, podobnie jak w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (por. komentarz do art. 116 ustawy). Przesłanki mające zastosowanie tylko w przypadku postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji są określone w pkt 1-4 przepisu.

●Punkt 1 dotyczy cudzoziemca, który ubiega się lub posiada już zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia badań naukowych. Analogiczne uregulowanie istniało również na gruncie poprzedniej ustawy i wynika z dyrektywy UE o niebieskiej karcie. Punkt 2 odnosi się do cudzoziemców czasowo oddelegowanych na terytorium Polski przez pracodawców prowadzących działalność gospodarczą w innym państwie UE. Wobec tej kategorii cudzoziemców ustawodawca przewidział szczególny rodzaj zezwolenia pobytowego, uregulowany w rozdziale 4 działu V ustawy. Punkt 3 dotyczy cudzoziemców, którzy wjechali do Polski na uprzywilejowanych zasadach, jakie mogą wynikać z ewentualnych zobowiązań podjętych przez Polskę w związku z umowami międzynarodowymi dotyczącymi wspierania wymiany handlowej lub inwestycji. Punkt 4 dotyczy zaś cudzoziemców posiadających zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z posiadaniem statusu długoterminowego rezydenta UE w jednym z państw członkowskich i korzystaniem z prawa do pobytu w innym państwie członkowskim w celu wykonywania pracy lub działalności na własny rachunek. Podobnie jak w przypadku cudzoziemców posiadających zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia badań naukowych również kategoria cudzoziemców wskazana w pkt 4 jest wyłączona z zakresu podmiotowego dyrektywy o niebieskiej karcie UE, w związku z czym polski ustawodawca, wdrażając dyrektywę, wykluczył ubieganie się przez tych cudzoziemców o niebieską kartę UE.

Poza przypadkami, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9, udzielenia zezwolenia, o którym mowa w art. 127, cudzoziemcowi odmawia się, gdy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 117 pkt 1 lit. a lub b.

●Przepis dotyczy przypadków odmowy udzielenia niebieskiej karty UE. Odmowa ta następuje przede wszystkim w razie wystąpienia jednej z ogólnych przesłanek odmowy wydania zezwolenia na pobyt czasowy, określonych w art. 100 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy, podobnie jak w przypadku zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (por. komentarz do art. 117 ustawy).

●Odesłanie zawarte w komentowanym artykule wyraźnie pomija jednak art. 100 ust. 1 pkt 6 i 7 - zastosowanie tych dwóch przesłanek odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt jest wyłączone w omawianym postępowaniu. Oznacza to, że zaleganie przez cudzoziemca z uiszczeniem podatków lub zaleganie ze zwrotem kosztów wydania i wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu (wydanej na zasadach określonych w rozdziale 2 działu VIII ustawy) nie uzasadnia odmowy udzielenia cudzoziemcowi niebieskiej karty UE. Wyłączenie tych dwóch ogólnych przesłanek odmowy wydania zezwolenia w komentowanym przepisie wynika z tego, że przesłanek takich nie przewiduje dyrektywa o niebieskiej karcie UE, której wdrożeniem do polskiego porządku prawnego są przepisy komentowanego rozdziału.

●Oprócz przypadków wymienionych w art. 100 ustawy udzielenia niebieskiej karty UE odmawia się także z przyczyn określonych w art. 117 pkt 1 lit. a lub b - tj. jeżeli podmiot, który będzie powierzał cudzoziemcowi pracę, został skazany za określone przestępstwa lub ukarany za określone wykroczenia.

1. Poza przypadkami, o których mowa w art. 101, cudzoziemcowi cofa się zezwolenie, o którym mowa w art. 127, gdy nie przestrzega on ograniczenia w dostępie do rynku pracy określonego w art. 135 ust. 2.

2. Przepisów art. 101 pkt 1 lub 2 nie stosuje się, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

1) okres pozostawania cudzoziemca bez pracy nie przekroczył 3 miesięcy w okresie ważności zezwolenia, o którym mowa w art. 127;

2) okres pozostawania cudzoziemca bez pracy wystąpił nie więcej niż 2 razy w okresie ważności zezwolenia;

3) cudzoziemiec wykaże, że dopełnił obowiązku powiadomienia, o którym mowa w art. 134 ust. 1, lub że powiadomienie nie zostało doręczone wojewodzie z powodów niezależnych od cudzoziemca.

●Niebieska karta UE podlega cofnięciu przede wszystkim w przypadkach określonych w art. 101 ustawy, które mają co do zasady zastosowanie do wszystkich zezwoleń na pobyt czasowy.

●Pierwszym z tych przypadków (określonym w art. 101 pkt 1) jest ustanie celu pobytu, uzasadniającego udzielenie zezwolenia. W przypadku niebieskiej karty UE zaistnienie tej przesłanki wiąże się z zaprzestaniem wykonywania przez cudzoziemca pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji. Ustęp 2 ustanawia jednak w tym zakresie wyjątek - zaprzestanie wykonywania przez cudzoziemca pracy nie będzie więc podstawą do cofnięcia zezwolenia, jeśli cudzoziemiec spełnia łącznie warunki określone w ust. 2, tj. pozostaje bez pracy nie dłużej niż 3 miesiące, pozostaje bez pracy najwyżej drugi raz w ciągu okresu ważności niebieskiej karty UE oraz wykaże, że dopełnił obowiązku powiadomienia wojewody o utracie pracy w ciągu 15 dni roboczych od jej utraty (nawet jeśli z powodów od niego niezależnych powiadomienie nie zostało wojewodzie doręczone).

●Drugi przypadek cofnięcia zezwolenia, zgodnie z art. 101 pkt 2 ustawy, ma miejsce, jeśli cudzoziemiec przestał spełniać wymogi udzielenia mu niebieskiej karty UE (wynikające z art. 127 ustawy). Literalne brzmienie ust. 2 każe stosować przewidziany w tym ustępie wyjątek również do tego przypadku, co oznacza, że w razie łącznego spełnienia warunków wymienionych w ust. 2 pkt 1-3 zaprzestanie spełniania przez cudzoziemca przesłanek wydania niebieskiej karty UE nie uzasadnia jej cofnięcia. Wprowadzenie tego wyjątku jest niezrozumiałe i może powodować praktyczne problemy. Dla przykładu jeśli cofnięcie zezwolenia miałoby nastąpić z powodu utraty uprawnień koniecznych do wykonywania zawodu regulowanego, to spełnienie warunków z ust. 2 pkt 1-3 spowoduje, że wojewoda nie będzie mógł cofnąć zezwolenia.

●Trzecia przesłanka cofnięcia zezwolenia, przewidziana w art. 101 pkt 3 ustawy, odsyła do okoliczności uzasadniających odmowę udzielenia zezwolenia, wymienionych w art. 100 ust. 1 pkt 2 lub 4-8. Jeśli któraś z tych okoliczności wystąpi po udzieleniu niebieskiej karty UE lub organ stwierdzi, że występowała ona już w chwili składania wniosku, powinien wydać decyzję o cofnięciu zezwolenia. Odesłanie do art. 100 zawarte w art. 101 pkt 3 ustawy odnosi się również do punktów 6 i 7 art. 100 ust. 1 (tj. zaleganie przez cudzoziemca z uiszczeniem podatków lub ze zwrotem kosztów wydania i wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu). Jak natomiast wskazano w komentarzu do art. 132 powyżej, przesłanki z art. 100 ust. 1 pkt 6 i 7 nie dają podstawy do odmowy udzielenia cudzoziemcowi niebieskiej karty UE. Byłoby nieracjonalne przyjęcie, że zaistnienie tych przesłanek nie pozwala organowi wydać decyzji o odmowie udzielenia niebieskiej karty UE, a jednocześnie obliguje go później do wydania decyzji o jej cofnięciu. Zaistnienie przesłanek z art. 100 ust. 1 pkt 6 i 7 nie uzasadnia zatem cofnięcia niebieskiej karty UE, a brak wyraźnego uregulowania w tym zakresie w komentowanym przepisie jest jedynie niedociągnięciem legislacyjnym.

●Oprócz przypadków cofnięcia zezwolenia określonych w art. 101 komentowany przepis ustanawia dodatkową przesłankę właściwą tylko dla cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji. Jest nią sytuacja, gdy cudzoziemiec nie przestrzega ograniczenia w dostępie do rynku pracy określonego w art. 135 ust. 2 ustawy (a więc jeśli w ciągu pierwszych dwóch lat pobytu w Polsce na podstawie niebieskiej karty UE zmieni pracodawcę lub stanowisko albo zacznie otrzymywać niższe wynagrodzenie niż określone w zezwoleniu na pobyt).

1. Cudzoziemiec przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 127, w ciągu 15 dni roboczych powiadamia pisemnie o utracie pracy wojewodę właściwego ze względu na miejsce aktualnego pobytu cudzoziemca.

2. Jeżeli w okresie pierwszych 2 lat pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 127, zmieniły się określone w zezwoleniu warunki pracy, o których mowa w art. 137 pkt 4, cudzoziemiec w ciągu 15 dni roboczych powiadamia o tej zmianie organ, o którym mowa w ust. 1.

3. Jeżeli po upływie 2 lat pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 127, nastąpiła zmiana stanowiska, wynagrodzenia na niższe lub zmiana minimalnego wymiaru czasu pracy i rodzaju umowy, na podstawie której cudzoziemiec wykonuje pracę, cudzoziemiec w ciągu 15 dni roboczych powiadamia o tej zmianie organ, o którym mowa w ust. 1.

●Cudzoziemiec przebywający w Polsce na podstawie niebieskiej karty UE ma obowiązek powiadomić wojewodę o utracie pracy na piśmie w terminie 15 dni roboczych. Pojęcie utraty pracy oznacza nie tylko ustanie stosunku pracy czy umowy cywilnoprawnej z inicjatywy pracodawcy (czy też zleceniodawcy), ale także sytuację, gdy to cudzoziemiec rezygnuje z pracy u dotychczasowego podmiotu powierzającego mu pracę (np. w celu zmiany pracy). Naruszenie przez cudzoziemca powyższego obowiązku powiadomienia może skutkować cofnięciem zezwolenia przez wojewodę zgodnie z art. 133 ustawy (chyba że powiadomienie nie zostało doręczone wojewodzie z powodów niezależnych od cudzoziemca - por. art. 133 ust. 2 pkt 3).

●W okresie pierwszych dwóch lat pobytu w Polsce na podstawie niebieskiej karty UE cudzoziemiec ma ponadto obowiązek powiadamiać wojewodę w terminie 15 dni roboczych o zmianie stanowiska, wynagrodzenia, wymiaru czasu pracy lub rodzaju umowy, na podstawie której wykonuje pracę. Obowiązek ten obejmuje wszelkie zmiany w powyższym zakresie, tj. np. zarówno zwiększenie, jak i zmniejszenie wynagrodzenia, i to także gdy nowe warunki wciąż odpowiadają warunkom określonym w zezwoleniu na pobyt. Przepis nie określa wymaganej formy tego powiadomienia, jednak wydaje się, że ze względów praktycznych powinno być składane w formie pisemnej. Z ustawy nie wynika sankcja za niedokonanie tego zawiadomienia w terminie. W szczególności nie istnieje podstawa prawna do cofnięcia zezwolenia . za sam fakt niedokonania powiadomienia. Niektóre zmiany warunków pracy wymagają jednak zmiany zezwolenia na pobyt, pod rygorem uznania, że cudzoziemiec wykonuje pracę nielegalnie (por. art. 135 poniżej).

●Zgodnie z ust. 3 po upływie dwóch lat pobytu cudzoziemca w Polsce na podstawie niebieskiej karty UE również powinien on zawiadamiać wojewodę w terminie 15 dni roboczych o zmianie warunków określonych w ust. 2. Tym razem jednak o zmianie wynagrodzenia trzeba powiadomić tylko, jeśli zmienia się ono na niekorzyść cudzoziemca. Przepis każe ponadto zawiadomić o zmianie "minimalnego wymiaru czasu pracy". Choć sformułowanie to jest niejasne, to wydaje się, że chodzi tu o zgłoszenie obniżenia wymiaru czasu pracy poniżej minimalnego wymiaru określonego w zezwoleniu na pobyt (o innych zmianach w zakresie wymiaru czasu pracy nie trzeba powiadamiać wojewody). Ustęp 3 również nie określa wymaganej formy zawiadomienia i nie określa sankcji za brak zawiadomienia.

1. Zezwolenie, o którym mowa w art. 127, może być w każdym czasie, na wniosek cudzoziemca, zmienione przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce aktualnego pobytu cudzoziemca, jeżeli cudzoziemiec zamierza rozpocząć wykonywanie pracy u innego podmiotu niż określony w zezwoleniu, zamierza zmienić stanowisko lub będzie otrzymywać niższe wynagrodzenie niż określone w zezwoleniu.

2. W okresie pierwszych 2 lat pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 127:

1) cudzoziemiec nie może rozpocząć wykonywania pracy u innego podmiotu niż określony w zezwoleniu,

2) cudzoziemiec nie może zmienić stanowiska, na jakim jest zatrudniony,

3) cudzoziemcowi nie można wypłacać wynagrodzenia niższego niż określone w zezwoleniu

- bez zmiany tego zezwolenia.

3. Zmiana zezwolenia, o którym mowa w art. 127, nie jest wymagana w przypadku zmiany nazwy lub formy prawnej podmiotu powierzającego cudzoziemcowi wykonywanie pracy, a także w przypadku przejęcia zakładu pracy lub jego części przez inny podmiot.

4. Zmiany zezwolenia, o którym mowa w art. 127, wojewoda odmawia, gdy:

1) okres, w którym cudzoziemiec pozostaje bez pracy:

a) przekracza 3 miesiące liczone od dnia utraty pracy do dnia złożenia przez cudzoziemca wniosku o zmianę zezwolenia ze względu na zmianę podmiotu powierzającego mu wykonywanie pracy lub

b) wystąpił więcej niż 2 razy w trakcie ważności zezwolenia, lub

2) cudzoziemiec nie powiadomił wojewody o utracie pracy w terminie wskazanym w art. 134 ust. 1, lub

3) cudzoziemiec przestał spełniać warunki, o których mowa w art. 127 pkt 1, lub

4) podmiot, który będzie powierzał pracę cudzoziemcowi, nie spełnia warunków, o których mowa w art. 127 pkt 2 lub 3, lub

5) okres ważności zmienionego zezwolenia przekroczy 3 lata.

●Ustęp 1 przewiduje możliwość zmiany wydanego zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, w sytuacji gdy cudzoziemiec zamierza rozpocząć wykonywanie pracy u innego podmiotu niż wskazany w dotychczasowym zezwoleniu, zamierza zmienić stanowisko lub będzie otrzymywać niższe wynagrodzenie niż określone w zezwoleniu. Zmiana następuje na wniosek cudzoziemca.

●Jak wynika z ust. 2, zmiana powyższych warunków wykonywania pracy przez cudzoziemca wymaga zmiany niebieskiej karty UE tylko w okresie pierwszych 2 lat pobytu cudzoziemca na podstawie tego rodzaju zezwolenia na pobyt. W tym okresie faktyczna zmiana warunków pracy bez dopełnienia obowiązku uzyskania zmienionej niebieskiej karty UE będzie oznaczać, że cudzoziemiec wykonuje pracę nielegalnie - tj. niezgodnie z warunkami określonymi w dokumencie uprawniającym go do wykonywania pracy.

●Po upływie pierwszych dwóch lat pobytu na podstawie niebieskiej karty UE cudzoziemiec może zmienić pracodawcę, stanowisko lub wynagrodzenie bez potrzeby występowania o zmianę zezwolenia. Z mocy art. 134 ust. 1 pozostaje jednak zobowiązany do pisemnego powiadomienia wojewody o utracie pracy u dotychczasowego pracodawcy w terminie 15 dni roboczych - naruszenie tego obowiązku może prowadzić do cofnięcia niebieskiej karty UE przez wojewodę zgodnie z art. 133. Z mocy art. 134 ust. 3 ustawy powinien również powiadamiać wojewodę o zmianie innych warunków wykonywania pracy, wymienionych w tym przepisie. Nie określono jednak żadnej sankcji za naruszenie tego obowiązku.

●W przypadkach określonych w ust. 3 (zmiana nazwy lub formy prawnej podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, przejęcie części lub całości zakładu pracy przez inny podmiot) zmiana zezwolenia nie jest wymagana ani w ciągu pierwszych dwóch lat pobytu na podstawie niebieskiej karty UE, ani później.

●Ustęp 4 określa przesłanki odmowy wydania przez wojewodę decyzji o zmianie niebieskiej karty UE. Zgodnie z pkt 1-2 tego ustępu wojewoda odmawia zmiany, jeśli od dnia utraty poprzedniej pracy do dnia złożenia przez cudzoziemca wniosku o zmianę zezwolenia upłynęły ponad 3 miesiące lub jeśli okres pozostawania bez pracy w związku ze zmianą pracy wystąpił już w okresie ważności niebieskiej karty UE więcej niż 2 razy, a ponadto jeśli cudzoziemiec nie powiadomił wojewody o utracie pracy w terminie 15 dni roboczych. Punkty 3-4 przewidują w przypadku postępowania o zmianę niebieskiej karty UE obowiązek spełnienia tych samych wymogów, które obowiązują przy ubieganiu się o jej wydanie - odmowa nastąpi więc, jeśli cudzoziemiec nie spełnia już wymogów określonych w art. 127 pkt 1 lub jeśli nowy pracodawca nie spełnia wymogów określonych w art. 127 pkt 2 i 3. Dodatkowo zgodnie z pkt 5 komentowanego ustępu zmiana niebieskiej karty UE nie jest możliwa, jeśli okres ważności zmienionej karty przekroczyłby 3 lata. W takiej sytuacji konieczne jest wystąpienie przez cudzoziemca o nową niebieską kartę UE.

1. Do ustalenia, czy podmiot powierzający wykonywanie pracy nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy, stosuje się przepisy art. 88c ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

2. O udzielenie informacji, o której mowa w art. 88c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, występuje podmiot powierzający wykonywanie pracy.

3. Informację, o której mowa w art. 88c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, cudzoziemiec dołącza do wniosku o udzielenie lub zmianę zezwolenia, o którym mowa w art. 127.

●Ustalenie, czy podmiot, który ma powierzać cudzoziemcowi wykonywanie pracy, spełnia warunek określony w art. 127 pkt 2 ustawy, następuje w takim samym trybie, jak w przypadku postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (por. komentarz do art. 125 ustawy) lub w przypadku postępowania o wydanie zezwolenia na pracę zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia (por. komentarz do jej art. 88c).

●Opinię starosty musi uzyskać podmiot powierzający cudzoziemcowi pracę. Jako że wnioskodawcą w postępowaniu o wydanie niebieskiej karty UE jest jednak tylko cudzoziemiec, podmiot powierzający mu pracę powinien przekazać opinię starosty cudzoziemcowi, który dołącza ją do wniosku o niebieską kartę.

W decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia, o którym mowa w art. 127, określa się okres ważności tego zezwolenia i wskazuje się:

1) podmiot, u którego cudzoziemiec ma wykonywać pracę;

2) stanowisko, na jakim cudzoziemiec ma być zatrudniony;

3) wynagrodzenie;

4) minimalny wymiar czasu pracy i rodzaj umowy, na podstawie której cudzoziemiec ma wykonywać pracę.

●Przepis wskazuje elementy treści decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji. Zezwolenie określa okres jego ważności, a ponadto identyfikuje podmiot powierzający wykonywanie pracy, stanowisko, które ma być cudzoziemcowi powierzone, oraz jego wynagrodzenie. Jak wynika z art. 135 ust. 2 ustawy, po upływie dwóch lat pobytu w Polsce na podstawie niebieskiej karty UE cudzoziemiec może podjąć pracę w innych warunkach niż określone w zezwoleniu w zakresie pkt 1-4 tego artykułu. Każdorazowa zmiana warunków wymaga jednak powiadomienia wojewody w terminie 15 dni roboczych zgodnie z dyspozycją art. 134 ust. 1-3 ustawy.

Wojewoda przekazuje Szefowi Urzędu odpis decyzji o:

1) udzieleniu, odmowie udzielenia i cofnięciu zezwolenia, o którym mowa w art. 127, cudzoziemcowi, który zamieszkiwał przez okres 18 miesięcy w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej na podstawie dokumentu pobytowego, o którym mowa w art. 1 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1030/2002, z adnotacją "Niebieska Karta UE";

2) udzieleniu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE posiadaczowi zezwolenia, o którym mowa w art. 127.

●Przepis stanowi podstawę do przekazywania przez wojewodę do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców odpisów decyzji o udzieleniu, odmowie udzielenia i cofnięciu zezwolenia wydanych wobec cudzoziemców, którzy posiadali już przez co najmniej 18 miesięcy niebieską kartę UE wydaną w innym kraju UE, a także odpisów decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE cudzoziemcowi posiadającemu niebieską kartę UE w Polsce. Przekazywanie tych dokumentów szefowi Urzędu ds. Cudzoziemców znajduje uzasadnienie w art. 22 ustawy, zgodnie z którym organ ten jest organem odpowiedzialnym za kontakty z organami innych państw członkowskich UE w kwestiach dotyczących wydanych zezwoleń na pobyt rezydenta długoterminowego UE oraz zezwoleń na pobyt czasowy w celu wykonywania zawodu wymagającego wysokich kwalifikacji.

Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, wysokość minimalnego wynagrodzenia wymaganego do udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia, o którym mowa w art. 127, w taki sposób, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia nie była niższa niż równowartość 150% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku kalendarzowym obliczanego na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłaszanego w danym roku na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1440).

●Przepis ustanawia upoważnienie dla ministra spraw wewnętrznych do wydania rozporządzenia określającego minimalne wynagrodzenie, jakie cudzoziemiec musi otrzymywać od podmiotu powierzającego pracę, aby spełniać warunek wydania niebieskiej karty UE określony w art. 127 pkt 3 ustawy. Na dzień ukończenia niniejszego komentarza rozporządzenie takie nie zostało jeszcze wydane, jednak z mocy przepisu przejściowego - art. 520 pkt 1 ustawy - do czasu jego wydania, lecz nie dłużej niż przez 12 miesięcy od wejścia w życie ustawy, czyli od 1 maja 2014 r., moc zachowuje rozporządzenie wydane na podstawie poprzedniej ustawy. Zgodnie z tym rozporządzeniem wysokość minimalnego wynagrodzenia dla cudzoziemca wymaganego do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji wynosi rocznie 63 390 zł.

Rozdział 4

Zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy przez cudzoziemca delegowanego przez pracodawcę zagranicznego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

1. Zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy przez cudzoziemca delegowanego przez pracodawcę zagranicznego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, jeżeli:

1) posiada zezwolenie na pracę w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia mu pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane;

2) posiada ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

3) posiada źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu;

4) ma zapewnione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania.

2. Do ustalenia, czy cudzoziemiec ubiegający się o udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, posiada dochód, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, stosuje się przepis art. 114 ust. 2.

●Przepis określa przesłanki udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, gdy jest on delegowany na terytorium RP przez pracodawcę zagranicznego. Przepis dotyczy zarówno cudzoziemców delegowanych przez podmioty mające siedzibę w UE, jak i przez podmioty z krajów trzecich. Tak jak w przypadku innych zezwoleń na pobyt czasowy również o to zezwolenie wniosek składa cudzoziemiec, który już przebywa w Polsce.

●Warunkiem udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w tym trybie jest przede wszystkim posiadanie przez cudzoziemca zezwolenia na pracę (określonego w ustawie o promocji zatrudnienia) albo (w sytuacji gdy zezwolenie na pracę nie jest wymagane) pisemnego oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu pracy.

●Ponadto cudzoziemiec musi spełniać określone w ust. 1 pkt 2-4 warunki dotyczące ubezpieczenia, źródła dochodu i miejsca zamieszkania. Warunki te odpowiadają dokładnie warunkom udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. a i b oraz art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy. W przypadku tego zezwolenia źródłem dochodu służącym spełnieniu przesłanki z ust. 1 pkt 3 będzie wynagrodzenie otrzymywane przez cudzoziemca w związku z zatrudnieniem, w ramach którego został delegowany do pracy w Polsce.

Przepisu art. 100 ust. 1 pkt 9 nie stosuje się do cudzoziemca czasowo oddelegowanego w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, uprawnionego do przebywania i zatrudnienia na terytorium tego państwa.

●Zgodnie z przywołanym art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia cudzoziemcowi, który złożył wniosek podczas nielegalnego pobytu na terytorium RP lub przebywa na tym terytorium nielegalnie, odmawia się zezwolenia na pobyt czasowy. Jego stosowanie zostało wyłączone w sytuacji określonej w art. 141. Oznacza to, że jeśli cudzoziemiec ma prawo przebywania i zatrudnienia w innym kraju UE (lub np. Norwegii, Islandii), a jego pracodawca mający siedzibę w tym kraju deleguje go do pracy w Polsce, to nie można odmówić mu w Polsce udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy dlatego, że jego pobyt w Polsce jest nielegalny (a więc np. posiada wizę krajową kraju pracodawcy, ale polskiej już nie). Przepis ten został wprowadzony ze względu na treść wyroku TSUE z 21 września 2006 r., sygn. akt C-168/04, z którego wynika, że uzależnienie przyznania prawa pobytu w kraju członkowskim A cudzoziemcowi delegowanemu z kraju członkowskiego B przez podmiot z kraju członkowskiego B od stwierdzenia legalności jego pobytu w kraju A ograniczałoby swobodę świadczenia usług przez ten podmiot.

Rozdział 5

Zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej

1. Zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej udziela się cudzoziemcowi, jeżeli celem jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest prowadzenie działalności gospodarczej na podstawie przepisów obowiązujących w tym zakresie na tym terytorium oraz spełnione są następujące warunki:

1) cudzoziemiec posiada:

a) ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

b) źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu,

c) zgodę właściwego organu na zajmowanie określonego stanowiska lub wykonywanie zawodu, gdy obowiązek jej uzyskania wynika z przepisów odrębnych;

2) cudzoziemiec ma zapewnione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania;

3) podmiot, który prowadzi działalność gospodarczą:

a) w roku podatkowym poprzedzającym złożenie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemca osiągnął dochód nie niższy niż 12-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w województwie, w którym podmiot ten ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, w trzecim kwartale roku poprzedzającego złożenie wniosku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (Dz. U. z 2013 r. poz. 255) lub zatrudnia na czas nieokreślony i w pełnym wymiarze czasu pracy co najmniej przez okres 1 roku poprzedzającego złożenie wniosku co najmniej 2 pracowników będących obywatelami polskimi lub cudzoziemcami, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub

b) wykaże, że posiada środki pozwalające na spełnienie w przyszłości warunków określonych w lit. a lub prowadzi działania pozwalające na spełnienie w przyszłości tych warunków, w szczególności przyczyniające się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji lub tworzenia miejsc pracy.

2. Przepis ust. 1 pkt 3 stosuje się do utworzonej przez cudzoziemca spółki komandytowej, komandytowo-akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej albo do spółki, do której cudzoziemiec przystąpił lub której udziały lub akcje objął lub nabył.

3. Zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej udziela się cudzoziemcowi, którego celem pobytu jest wykonywanie pracy poprzez pełnienie funkcji w zarządzie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej, którą utworzył lub której udziały lub akcje objął lub nabył, o ile cudzoziemiec spełnia warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, a spółka spełnia warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 3.

4. Do ustalenia, czy cudzoziemiec ubiegający się o udzielenie mu zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, posiada dochód, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b, stosuje się przepisy art. 114 ust. 2.

5. W postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, obywatelowi Republiki Tureckiej w związku z prowadzeniem lub zamiarem prowadzenia przez niego działalności gospodarczej na własny rachunek na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie przepisów obowiązujących w tym zakresie na tym terytorium, stosuje się przepis art. 41 ust. 1 Protokołu dodatkowego do Układu ustanawiającego stowarzyszenie między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Turcją (Dz. Urz. WE L 293 z 29.12.1972, str. 4, z późn. zm.).

●Przepis określa odrębny rodzaj zezwolenia, jakie może zostać udzielone cudzoziemcowi - zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Tak jak w przypadku innych zezwoleń na pobyt czasowy również o to zezwolenie wniosek składa cudzoziemiec, który już przebywa w Polsce.

●Przesłanki udzielenia tego zezwolenia można podzielić na dwie grupy - dotyczące cudzoziemca (posiadanie ubezpieczenia, źródła dochodu, ewentualnej zgody organu na zajmowanie określonego stanowiska lub wykonywanie zawodu oraz zapewnionego miejsca zamieszkania na terytorium RP), a także dotyczące podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (m.in. osiąganie określonego dochodu).

●Wymogi dotyczące osoby cudzoziemca, wskazane w art. 142 ust. 1 pkt 1 lit. a i b oraz art. 142 ust. 1 pkt 2, występują także przy ubieganiu się przez cudzoziemca o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę (por. komentarz do art. 114) oraz w przypadku ubiegania się o zezwolenie na pobyt czasowy dla cudzoziemca delegowanego przez pracodawcę zagranicznego (por. komentarz do art. 140).

●Jeśli chodzi o określone w ust. 1 pkt 3 lit. a i b wymogi dotyczące podmiotu, który prowadzi działalność gospodarczą, to odpowiadają one dokładnie wymogom dotyczącym podmiotu ubiegającego się o wydanie dla cudzoziemca zezwolenia na pracę typu B, określonym w art. 88c ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia - zostały one omówione w komentarzu do art. 88c tej ustawy.

●Zgodnie z ust. 2 komentowanego przepisu wymogi określone w ust. 1 pkt 3 mają zastosowanie do spółek utworzonych przez cudzoziemca lub do których cudzoziemiec przystąpił, lub których udziały lub akcje objął, lub nabył.

●Z ust. 3 wynika, iż wymogi, jakie musi spełnić cudzoziemiec, którego celem pobytu jest wykonywanie pracy poprzez pełnienie funkcji w zarządzie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej (utworzonej przez cudzoziemca lub której udziały lub akcje cudzoziemiec objął lub nabył) są takie same jak wymogi dotyczące uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Przepis nie wskazuje, jaką część udziałów lub akcji osoby prawnej cudzoziemiec powinien posiadać, aby to zezwolenie na pobyt czasowy miało zastosowanie. Wystarczające będzie zatem posiadanie przez cudzoziemca nawet jednej akcji/udziału.

●Ustęp 4 potwierdza, że przesłanki uznania dochodu cudzoziemca za wystarczający są takie same jak w komentowanym powyżej art. 114 ust. 2 ustawy.

●Przywołany w ust. 5 art. 41 ust. 1 Protokołu dodatkowego do układu ustanawiającego stowarzyszenie między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Turcją stanowi, iż "Umawiające się Strony powstrzymują się od wprowadzenia wobec siebie nowych ograniczeń w swobodzie przedsiębiorczości i swobodzie świadczenia usług".

Do odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia, o którym mowa w art. 142 ust. 3, stosuje się przepisy art. 117.

●Komentowany przepis nakazuje, aby do odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na pełnieniu funkcji w zarządzie spółki z o.o. lub spółki akcyjnej, którą cudzoziemiec utworzył lub której udziały lub akcje objął, lub nabył, stosować przepisy art. 117 ustawy. Przywołany przepis zawiera kilka przesłanek, których wystąpienie powoduje odmowę wydania zezwolenia.

●Przesłanki odmowy udzielenia zezwolenia wskazane w art. 117 pkt 1 lit. a-f odnoszą się do podmiotu powierzającego cudzoziemcowi wykonywanie pracy. Na gruncie postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt dla cudzoziemca członka zarządu spółki, w której posiada on udziały, podmiotem tym będzie więc przedmiotowa spółka. Ze względów praktycznych przesłanki te nie będą mogły mieć zastosowania, bowiem dotyczą one wyłącznie osób fizycznych skazanych za określone przestępstwa lub ukaranych za określone wykroczenia. Spółka z o.o. oraz spółka akcyjna nie są oczywiście osobami fizycznymi, więc żadna z tych przesłanek nie może w ich przypadku zachodzić.

●Wobec powyższego wydaje się, iż realne zastosowanie odesłania z komentowanego przepisu ograniczy się w praktyce do art. 117 pkt 2 lit b. Przepis ten stanowi o odmowie wydania zezwolenia w przypadku prawomocnego skazania cudzoziemca za przestępstwa określone w tym przepisie.

DZIAŁY VI-XIII [pominięte]