Tryb postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa powinien zostać zmieniony

Podstawową kompetencją Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) jest kontrolowanie, czy niezawisłość sędziowska nie jest naruszona. W konstytucji mamy tylko ogólny zakres zadań KRS, nie ma więc zamkniętego katalogu jej kompetencji. Tę sprawę ustawodawca powierzył ustawom. Zatem wszystkie sprawy dotyczące postępowania przed Radą, kwestie związane z prawami i wolnościami obywatelskimi powinny być uregulowane ustawowo.

Konstytucja wyraźnie stanowi, że ustrój, zakres działania i tryb pracy KRS muszą być uregulowane ustawowo, a nie w drodze rozporządzenia. Tymczasem art. 12 ust. 6 ustawy o KRS daje możliwość regulowania tych spraw prezydentowi. Ma on określić szczegółowy tryb pracy KRS.

Trybunał Konstytucyjny w swoim orzeczeniu uznał ten ustęp art. 12 za niekonstytucyjny (wyrok z 19 listopada 2009 r., sygn. akt K 62/07). Przepis ten utraci moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw.

Trybunał orzekł, że w przypadku gdy ustawa nie reguluje w sposób wystarczający albo w ogóle danej materii, przekazanie jej do uregulowania w akcie wykonawczym prowadzi do niedopuszczalnego uzupełnienia ustawy aktem niższej rangi. Pozostawienie władzy wykonawczej możliwości samodzielnego kształtowania zasadniczych elementów regulacji prawnej prowadzi w ten sposób do naruszenia standardów demokratycznego państwa prawnego zakazujących ustawodawcy przekazywania funkcji prawodawczych organom władzy wykonawczej. Tym samym przekazanie do uregulowania w akcie podustawowym kwestii szczegółowych związanym z postępowaniem przed Krajową Radą Sądownictwa Trybunał uznał za sprzeczne z art. 187 ust. 4 w związku z art. 2 konstytucji. Niedopuszczalne jest bowiem wprowadzenie aktem niższego rzędu rozwiązań prawodawczych dotyczących spraw, które zgodnie z konstytucją zastrzeżone są wyłącznie dla materii ustawowej.

Do zadań Rady zawartych w ustawie należy m.in.:

● podejmowanie uchwały w sprawie wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niezależności sądów i niezawisłości sędziów

● ocena kandydatur na stanowiska sędziowskie

● przedstawianie wniosków o powołanie sędziów

● przeniesienie sędziego w stan spoczynku i rozpatrywanie wniosków o ich powrót do aktywności zawodowej

● wybieranie rzecznika dyscyplinarnego i wyrażanie opinii w sprawie wyboru wiceprezesów sądów

● uchwalanie zbioru zasad etyki

Podstawa prawna

Art. 2 i art. 12 ust. 6 ustawy z 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. nr 100, poz. 1082 z późn. zm.).

Rozporządzenie Prezydenta RP z 13 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu działania KRS oraz postępowania przed Radą (Dz.U. nr 219, poz. 1082 z późn. zm.).