Kiedy przedsiębiorca może być członkiem wspierającym

Stowarzyszenie może założyć prawie każda osoba fizyczna. Przywileju tego są pozbawione osoby prawne. Mogą być jedynie członkami wspierającymi stowarzyszenie.

Prawo tworzenia stowarzyszeń przysługuje obywatelom polskim, mającym pełną zdolność do czynności prawnych (tzn. osoby, które ukończyły 18 lat i nie są ubezwłasnowolnione), niepozbawionym praw publicznych.

Istnieją od tych wymogów pewne wyjątki, a mianowicie:

● małoletni poniżej 16 lat może należeć do stowarzyszenia, jeśli wyrażą na to zgodę jego przedstawiciele ustawowi (np. rodzice), jednak osoba taka nie może brać udziału w głosowaniu na walnym zebraniu członków oraz być wybierana do organów stowarzyszenia;

● małoletni w wieku 16-18 lat, mający tzw. ograniczoną zdolność do czynności prawnych, mogą należeć do stowarzyszenia, głosować na walnym zebraniu członków oraz być wybierani do organów stowarzyszenia, jednak w składzie zarządu danego stowarzyszenia większość muszą stanowić osoby o pełnej zdolności do czynności prawnych;

● cudzoziemcy, niemający miejsca zamieszkania na terytorium Polski, mogą wstąpić do stowarzyszenia, którego statut przewiduje taką możliwość. Cudzoziemcy, mający miejsce zamieszkania w Polsce, mogą tworzyć stowarzyszenia oraz do nich przystępować zgodnie z przepisami obowiązującymi obywateli polskich.

Przynależność do stowarzyszenia jest dobrowolna.

W Polsce funkcjonują dwa rodzaje stowarzyszeń - stowarzyszenia zwykłe i zarejestrowane. Stowarzyszenie zwykłe mogą utworzyć co najmniej trzy osoby. Uchwalają one nazwę, cele, określają regulamin działalności (pełni taką rolę jak statut w stowarzyszeniu zarejestrowanym), siedzibę i wybierają swojego przedstawiciela, który będzie reprezentował stowarzyszenie. Następnie zgłaszają pisemnie utworzenie stowarzyszenia do organu nadzorującego. Nadzór nad stowarzyszeniem prowadzi starosta właściwy ze względu na siedzibę stowarzyszenia. Stowarzyszenie zwykłe może rozpocząć działalność, jeśli w ciągu 30 dni od dnia uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia zwykłego, w starostwie powiatowym nie zostanie wydany zakaz jego działalności (np. z powodu niezgodności regulaminu z konstytucją).

Działalność takiego stowarzyszenia jest ograniczona. Nie może ono powoływać swoich oddziałów terenowych, łączyć się w związki stowarzyszeń, zrzeszać osób prawnych, prowadzić działalności gospodarczej, przyjmować darowizn, spadków, zapisów, otrzymywać dotacji, korzystać z ofiarności publicznej. Stowarzyszenie zwykłe nie ma zdolności prawnej ani zdolności do czynności prawnych. Za zobowiązania związane z działalnością stowarzyszenia odpowiadają całym swoim majątkiem ci członkowie stowarzyszenia, którzy je zaciągnęli.

Stowarzyszenie zwykłe jest organizacją społeczną - oznacza to, że ma zdolność sądową w sprawach związanych z celami zapisanymi w swoim regulaminie.

Stowarzyszenie zarejestrowane ma więcej praw, ale zakładając je, należy liczyć się z większymi formalnościami i kosztami. Stowarzyszenie tego typu może prowadzić działalność gospodarczą, jednakże dochód z tej działalności służy jedynie realizacji celów statutowych i nie może być przeznaczony do podziału między jego członków. Majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej. W zakresie uregulowanym przez odpowiednie przepisy stowarzyszenie zarejestrowane może ubiegać się oraz otrzymywać dotację.

Stowarzyszenie zarejestrowane nabywa osobowość prawną z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Z dniem tego wpisu stowarzyszenie to staje się odrębnym od założycieli podmiotem praw i obowiązków. Stowarzyszenie zarejestrowane musi być powołane przez co najmniej 15 osób, które uchwalają statut stowarzyszenia i wybierają komitet założycielski. Od tego momentu zaczyna się postępowanie rejestrowe, które kończy się wpisem do KRS. Sąd może odmówić także zarejestrowania stowarzyszenia, jeśli jego statut sprzeczny z konstytucją i innymi przepisami prawa lub jego założyciele nie spełniają wymogów określonych ustawą. Zakładane stowarzyszenie nie może na przykład odwoływać się w statucie do totalitaryzmu, nazizmu czy nakłaniać do nienawiści rasowej.

Statut musi zawierać podstawowe informacje o stowarzyszeniu, w tym m.in.:

● nazwę, która musi odróżniać się dostatecznie od innych organizacji lub instytucji;

● cele i sposoby ich realizacji;

● władze stowarzyszenia, tryb dokonywania ich wyboru, uzupełniania składu oraz ich kompetencje;

● sposób reprezentowania stowarzyszenia oraz zaciągania zobowiązań majątkowych, a także warunki ważności jego uchwał;

● sposób uzyskiwania środków finansowych oraz ustanawiania składek członkowskich;

● sposób rozwiązania się stowarzyszenia.

Najwyższą władzą stowarzyszenia jest walne zebranie członków. W sprawach, w których statut nie określa właściwości władz stowarzyszenia, podejmowanie uchwał należy do walnego zebrania członków. Statut może przewidywać zamiast walnego zebrania członków zebranie delegatów lub zastąpienie walnego zebrania członków zebraniem delegatów, jeżeli liczba członków przekroczy określoną w statucie wielkość. Stowarzyszenie jest obowiązane posiadać zarząd i organ kontroli wewnętrznej.

Pierwszym krokiem prowadzącym do zarejestrowania stowarzyszenia jest zwołanie zebrania założycielskiego. Na zebraniu założycielskim należy podjąć uchwałę o powołaniu do życia stowarzyszenia. Komitet założycielski, w ciągu siedmiu dni od zamknięcia zebrania założycielskiego, składa do sądu rejestrowego, właściwego ze względu na siedzibą stowarzyszenia, następujące dokumenty:

● wniosek o rejestrację wraz ze statutem (w dwóch egzemplarzach);

● listą założycieli, zawierającą imiona i nazwiska, datę i miejsce urodzenia, miejsce zamieszkania oraz własnoręczne podpisy założycieli (w dwóch egzemplarzach);

● protokół z wyboru komitetu założycielskiego (w dwóch egzemplarzach);

● informację o adresie tymczasowej siedziby stowarzyszenia.

Wniosek o zarejestrowanie stowarzyszenia sąd rejestrowy rozpoznaje niezwłocznie, a rozstrzygnięcie powinno nastąpić nie później niż w ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku. Sąd rejestrowy doręcza organowi nadzorującemu odpis wniosku o rejestrację. Organ ten ma prawo wypowiedzieć się w sprawie wniosku w terminie 14 dni, licząc od dnia jego doręczenia, a także przystąpić, za zgodą sądu, do postępowania jako zainteresowany. Sąd rejestrowy wydaje postanowienie o zarejestrowaniu stowarzyszenia po stwierdzeniu, że jego statut jest zgodny z przepisami prawa i założyciele spełniają wymagania ustawowe. Sąd przed wydaniem postanowienia o zarejestrowaniu stowarzyszenia, jeżeli uzna za niezbędne dokonanie dodatkowych ustaleń, wyznacza w tym celu posiedzenie wyjaśniające. Na posiedzenie wyjaśniające sąd rejestrowy wzywa uczestników postępowania.

Stowarzyszenie może rozpocząć działalność z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.

Postępowanie w sprawach o wpis stowarzyszenia do rejestru stowarzyszeń jest wolne od opłat. Nie dotyczy to wpisów do rejestru przedsiębiorców. Gdy stowarzyszenie prowadzi działalność gospodarczą, za wpis do rejestru zapłacimy 1000 zł oraz 500 zł za ogłoszenie wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Za każdą zmianę w rejestrze przedsiębiorców zapłacimy 400 zł. Do tego trzeba dodać koszty wydania numeru REGON przez wojewódzki urząd statystyczny, ale dopiero po wpisie stowarzyszenia do KRS.

katarzyna.wojcik@infor.pl

Ustawa z 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 855 z późn. zm.).

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).