Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie

Na postanowienie wydane na podstawie art. 34 par. 1a ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.), w sprawie niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu - zgodnie z art. 34 par. 2 tej ustawy przysługuje zażalenie.

Dyrektor izby celnej, na podstawie art. 66d par. 2 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.) zwrócił się do ministra finansów o wystąpienie do Republiki Federalnej Niemiec o dochodzenie od przedsiębiorcy należności, objętych tytułami wykonawczymi. Podstawą do wystawienia tytułów egzekucyjnych były decyzje dotyczące należności celnych. Przedsiębiorca skierował do niemieckiego organu egzekucyjnego zarzuty, podnosząc, że kierowane do niego roszczenie jest niezasadne. W związku z wyjaśnieniami przedsiębiorcy, niemiecki organ egzekucyjny zwrócił się do polskich organów o sprawdzenie zarzutów i potwierdzenie, że nadal istnieją przesłanki do przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor izby celnej uznał zarzuty skarżącego za niedopuszczalne. Wskazał, że były one rozpoznawane w postępowaniu odwoławczym od decyzji naczelnika urzędu celnego, w której stwierdzono powstanie długu celnego w przywozie. Dyrektor izby celnej po rozpoznaniu zażalenia stwierdził jego niedopuszczalność. Wskazał w uzasadnieniu, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 34 par. 1a u.p.e.a., na które stronie zażalenie nie przysługuje. Organ stwierdził, że błędne pouczenie o przysługującym zażaleniu nie tworzy uprawnienia do jego wniesienia. Na skutek skargi przedsiębiorcy WSA uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu sąd I instancji wskazał, że wierzyciel wypowiada się w formie postanowienia co do zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów, na podstawie art. 34 par. 1 lub na podstawie art. 34 par. 1a u.p.e.a. Pierwsze z tych postanowień wydawane jest, gdy wierzyciel wypowiada się merytorycznie odnośnie do zgłoszonych zarzutów, drugie zaś, wydane na podstawie art. 34 par. 1a, stanowi odmowę merytorycznego rozpatrzenia zarzutów. Sąd I instancji stwierdził, że skoro ustawodawca w art. 34 par. 2 u.p.e.a. przewidział możliwość złożenia zażalenia, nie dokonując rozróżnienia postanowień z art. 34 par. 1 i art. 34 par. 1a, to w obu tych przypadkach złożenie zażalenia jest dopuszczalne. Dyrektor izby celnej wniósł skargę kasacyjną.

NSA oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 34 par. 2 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. NSA zauważył, że stanowiskiem wierzyciela jest zarówno jego wypowiedź dokonana na podstawie art. 34 par. 1, jak i na podstawie art. 34 par. 1a u.p.e.a. Od postanowień wydanych w obu przypadkach przysługuje zażalenie. NSA wskazał, że różnicowanie wydanych przez wierzyciela na podstawie art. 34 par. 1 i art. 34 par. 1a u.p.e.a. postanowień, zawierających jego stanowisko na zgłoszone zarzuty, poprzez przyznanie prawa do złożenia zażalenia wyłącznie na postanowienie z art. 34 par. 1 tej ustawy, nie znajduje uzasadnienia w wykładni systemowej gwarantującej stronie i uczestnikom postępowania prawo zażalenia na postanowienie rozstrzygające zasadniczą dla bytu postępowania egzekucyjnego kwestię.

Szczepan Borowski

asystent sędziego NSA