Czy strażak ma prawo do zapłaty za nadgodziny

Mieszkaniec Katowic jest strażakiem. Chciałbym skierować do sądu pozew o zapłatę 5 tys. zł za przepracowane godziny nadliczbowe.

– Czy sąd uwzględni takie powództwo – pyta pan Marian.

Z orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że stosunki zatrudnienia w służbach mundurowych mają charakter administracyjnoprawny – mimo że obejmują wiele elementów właściwych stosunkom pracy. Wszelkie uprawnienia i obowiązki funkcjonariuszy tych służb są określone całościowo w pragmatykach służbowych, czyli w przepisach o statusie prawnym poszczególnych kategorii funkcjonariuszy.

W sprawach nieuregulowanych w tych przepisach stosuje się posiłkowo przepisy prawa pracy, ale tylko w oparciu o specjalne odesłania, a nie na podstawie art. 5 kodeksu pracy, który stanowi, że jeżeli stosunki pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, to stosuje się przepisy kodeksu w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami.

W uchwale z 18 marca 2008 r. (sygn. akt II PZP 3/08, OSNP 2008/17-18/249) Sąd Najwyższy stwierdził, że do funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej, który pełnił służbę w przedłużonym czasie służby – zgodnie z art. 35 ust. 9 i 10 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej – nie mają zastosowania, w oparciu o art. 5 k.p., przepisy tego kodeksu o wynagrodzeniu za pracę w godzinach nadliczbowych.

Sąd Najwyższy zwrócił także uwagę, że z pragmatyk służb mundurowych tylko ustawa z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 z późn. zm.) przewiduje możliwość wypłacenia rekompensaty pieniężnej za czas służby przekraczający ustaloną normę, zamiast udzielenia czasu wolnego od służby w takim samym wymiarze.