Ułatwienia dla działalności gospodarczej

Za jedną z najważniejszych zmian przedsiębiorcy postrzegają zmiany związane z ograniczeniem uciążliwości kontroli. Dotychczas organy kontroli podejmowały swoje działania głównie na podstawie ustaw szczegółowych, omijając w ten sposób szereg ograniczeń wynikających z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (u.s.g.). Stanowi to wyraźne naruszenie art. 77 u.s.g., który jasno stwierdza, że organy administracji publicznej kontrolują przedsiębiorców na zasadach określonych w tej ustawie, a tylko w zakresie nieuregulowanym jej przepisami - stosuje się przepisy ustaw szczególnych. Przy okazji znowelizowano około 60 ustaw, co powinno w sposób jednoznaczny utrwalić zasadę nadrzędności przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zakresie procedur kontrolnych. Na poparcie zasługują także przepisy ograniczające czas trwania kontroli u mikro- i małych przedsiębiorców.

Niestety, pozostała możliwość prowadzenia kontroli na legitymację. Zdaniem przedsiębiorców kontrola wszczynana przez urzędników samodzielnie nie powinna być stosowana. Rozwój metod komunikacji z przełożonymi umożliwia bowiem przygotowanie w bardzo krótkim czasie odpowiednich dokumentów, na podstawie których wszczęcie kontroli odbędzie się na zasadach ogólnych.

Dotychczas obowiązująca ustawa o swobodzie działalności gospodarczej w praktyce nie wspomina o tym, co może uzasadniać przedłużenie czasu trwania kontroli. Organ kontroli może więc podać w uzasadnieniu każdą okoliczność, łącznie z potrzebą posiadania większej ilości czasu na przeprowadzenie kontroli. Zgodnie z nowymi regulacjami - przedłużenie czasu trwania kontroli będzie możliwe tylko z przyczyn niezależnych od organu kontroli. Będzie ono również musiało się zmieścić w granicach limitu czasu wyznaczonego na przeprowadzenie kontroli przez organ kontroli dla poszczególnych przedsiębiorców.

Za bardzo ważne dla zwiększenia ochrony prawnej kontrolowanego przedsiębiorcy należy uznać wprowadzenie zasady, że dowody zebrane podczas kontroli z przekroczeniem upoważnienia lub dokonanej z naruszeniem przepisów prawa nie mogą stanowić dowodu w żadnym postępowaniu - administracyjnym, podatkowym, karnym lub karnym skarbowym. Wprowadzenie takiej normy powinno w sposób zasadniczy zmienić nastawienie organów kontrolnych wobec przedsiębiorców. Nowelizacja wprowadziła też instytucję sprzeciwu. Przedsiębiorca może wnieść go do organu kontroli, który naruszył na przykład zakaz równoczesności kontroli albo przekroczył limit czasu jej trwania. Dotychczas przedsiębiorcy nie dysponowali środkami prawnymi, które służyłyby ochronie ich interesów.

Przedsiębiorcy pozytywnie też oceniają zasady utworzenia i funkcjonowania Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Wdrażaniu CEIDG powinny towarzyszyć prace mające na celu stopniową likwidację tradycyjnej formy papierowej na rzecz elektronicznych pojedynczych punktów kontaktowych w każdej gminie. Proponujemy zastosowanie systemu zachęt - m.in. finansowych - dla przejścia w całości z formy papierowej na elektroniczną. Mamy jednocześnie świadomość tego, że prawdopodobnie nie będzie możliwa całkowita rezygnacja z formy papierowej w przewidywalnej przyszłości. Istotnym dla powodzenia CEIDG jest wprowadzenie podpisu elektronicznego oraz szeroka akcja informacyjna i szkoleniowa. Należy pamiętać, że CEIDG wymaga synchronizacji i koordynacji z podstawowymi rejestrami państwowymi (REGON, NIP, PESEL itd.). Właściwy i od początku znany podział kompetencji pomiędzy resortami odpowiedzialnymi za poszczególne rejestry, a także ustalenie sposobu wymiany danych pomiędzy systemami będzie niezbędny dla sukcesu całego przedsięwzięcia. Chodzi tu przede wszystkim o stworzenie bazy danych zawierającej informacje dotyczące faktycznie działających podmiotów gospodarczych (w tym tych przedsiębiorców, którzy zdecydowali się działalność zawiesić). Obecnie funkcjonujące rejestry zawierają obok danych osób prowadzących aktywną działalność gospodarczą również dane podmiotów, które nigdy nie rozpoczęły działalności. Liczę na to, że wprowadzenie spójnego centralnego rejestru, do którego dostęp będą miały wszystkie organy administracyjne, powinno przyczynić się do całkowitego zniesienia wymogu przekazywania przez przedsiębiorców zaświadczeń.