Planowanie przestrzenne należy do kompetencji rady gminy

Pozbawione podstawy prawnej jest zamieszczenie w planie miejscowym przepisu nakładającego obowiązek uzgadniania koncepcji nowej zabudowy i przebudowy oraz urządzenia terenu z innym podmiotem, nawet funkcjonującym w ramach organizacyjnych gminy.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, powołując się na art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142 poz., 1591 z późn. zm.), wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W skardze spółka zarzuciła radzie gminy naruszenie szeregu przepisów przez przekroczenie granic upoważnienia ustawowego i nadanie kompetencji podmiotowi, który nie jest organem administracji publicznej. Uzasadniając swoje stanowisko, skarżąca twierdziła, że w par. 3 pkt 4 ppkt 10 zaskarżonej uchwały przyjęto z naruszeniem prawa normę kompetencyjną uprawniającą architekta miejskiego do wstępnego uzgadniania koncepcji zabudowy. Zdaniem skarżącej zapis ten jest niekonstytucyjny z uwagi na brak środka zaskarżenia i drogi do sądu w indywidualnej sprawie, którą, jej zdaniem, jest postępowanie w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę. Spółka wskazała również, że nie zawiera on żadnych gwarancji ochrony praw inwestora związanych z ponoszeniem przez niego kosztów przygotowania koncepcji zabudowy. Dodatkowo zdaniem skarżącej chociaż Prawo budowlane wprowadza wymóg współdziałania organów, ale w tym przypadku chodzi o rozstrzygnięcia, które mają podstawę w przepisach szczególnych. W konsekwencji oznacza to, że architekt miejski nie może być uznany za organ współdziałający zarówno w znaczeniu ustrojowym, jak i w znaczeniu procesowym, gdyż jest to tylko funkcja lub stanowisko, wynikające z wewnętrznej struktury urzędu obsługującego w tym przypadku burmistrza.

W ocenie wojewódzkiego sądu administracyjnego umieszczenie w planie miejscowym przepisu, według którego koncepcje nowej zabudowy i przebudowy oraz urządzenia terenu wraz z ogrodzeniem i małą architekturą należy uzgodnić wstępnie z architektem miejskim, jest sprzeczne z prawem. Taki zapis zdaniem sędziów WSA wprowadza dodatkowe obowiązki dla podmiotów zamierzających inwestować (dotyczy zabudowy i przebudowy oraz urządzenia terenu). Tym samym ogranicza prawo własności. Jednocześnie jeżeli inwestowanie polegać będzie na wykonaniu robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wprowadza dodatkowy obowiązek, którego trzeba będzie dopełnić w procesie inwestycyjnym. Zdaniem WSA do wprowadzania tego rodzaju ograniczeń w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rada gminy nie została upoważniona w żadnym z przepisów rangi ustawowej. W szczególności upoważnienia takiego nie ma w przepisach ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 z późn. zm.). Faktem jest, że gmina jest upoważniona do ustalania zasad zabudowy na poddanym jej władztwu terenie. Jeżeli jest uchwalany plan miejscowy, to jedynie rada gminy może określać zasady zabudowy i nie może przysługujących jej uprawnień scedować na inny organ gminy. Oznacza to, że rada gminy, nawet kierując się troską o właściwy poziom architektoniczny nowej zabudowy, nie może innym podmiotom władzy publicznej przekazać przysługującej jej kompetencji do określenia zasad zabudowy. Zdaniem WSA nie może też upoważniać kogokolwiek do decydowania, czy określone rozwiązania odpowiadają ustalonym przez nią w planie miejscowym zasadom. Dodatkowo zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Przepis ten nie daje zatem podstaw do tego, aby właściwy organ gminy swoje uprawnienia przekazał innemu podmiotowi, w tym nawet podmiotowi funkcjonującemu w strukturach organizacyjnych gminy. W konsekwencji zdaniem WSA to wszystko prowadzi do wniosku, że pozbawione podstawy prawnej i sprzeczne z art. 94 Konstytucji RP jest zamieszczenie w planie miejscowym przepisu nakładającego obowiązek uzgadniania koncepcji nowej zabudowy i przebudowy oraz urządzenia terenu z innym podmiotem, nawet funkcjonującym w ramach organizacyjnych gminy.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 19 października 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 494/10

Oprac. Hanna Wesołowska

@RY1@i02/2010/223/i02.2010.223.207.008a.001.jpg@RY2@

Magdalena Zienkiewicz radca prawny, WKB Wierciński, Kwieciński, Baehr

Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w orzeczeniu z 19 października 2010 r (sygn. II SA/Gd494/10) jest słuszne i zgodne z ogólnymi zasadami obowiązującego porządku prawnego. Zgodnie z art. 21 Konstytucji ochrona prawa własności jest jednym z fundamentów ustroju gospodarczego Rzeczpospolitej. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie w jakim nie narusza ona jej istoty. Prawo zabudowy nieruchomości wynika z istoty prawa własności i jest przejawem prawa do korzystania z rzeczy w granicach określonych przez ustawy, w tym ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Powołana ustawa zawiera podstawę prawną do ograniczenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania nieruchomości w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego (dalej jako mpzp), określając jednocześnie zakres dozwolonych ograniczeń. Wprowadzone na podstawie mpzp ograniczenia zabudowy nieruchomości nie mogą być sprzeczne z innymi przepisami powszechnie obowiązującymi w tym m.in. prawem budowlanym. Mpzp nie mogą wprowadzać ograniczeń, co do których brak jest ustawowego upoważnienia. W związku z faktem, iż ograniczenie prawa własności na podstawie ustaleń mpzp stanowi ustawowe odstąpienie od ogólnych zasad, przepisy planistyczne nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający, a procedury w tym zakresie powinny być prowadzone w sposób zapewniający jak najpełniejszą możliwość ochrony prawa własności.