Prezes może pełnić funkcję jedynie przez dwie kadencje
Zarządy związków sportowych pełnią swoją funkcję przez czteroletnią kadencję. Natomiast prezes związku może pełnić tę funkcję jedynie przez dwie kadencje następujące bezpośrednio po sobie. Takie rozwiązania do polskiego prawa wprowadziła nowa ustawa o sporcie, która weszła w życie 16 października 2010 roku.
Intencją ustawodawcy było stworzenie takich warunków, by związki sportowe, które odpowiadają za funkcjonowanie danej dyscypliny w kraju, były dobrze zarządzane. Kadencyjność i wymienność władz ma sprawić, że stare kadry będą zastępowane z czasem nowymi. Dzięki wprowadzeniu kadencyjności więcej osób będzie miało możliwość uczestniczenia w systemie zarządzania związkami sportowymi.
Związek sportowy, który jest stowarzyszeniem lub związkiem stowarzyszeń, może być założony przez co najmniej trzy kluby. Do tej pory związek mogło utworzyć minimum 15 zawodników niezrzeszonych.
Nowe przepisy określają, że minister sportu może odmówić wydania zgody na utworzenie polskiego związku sportowego, jeżeli postanowienia statutu okażą się bezprawne.
Związki sportowe mają prawo do organizowania i prowadzenia współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski oraz o Puchar Polski w danym sporcie. Decydują one o regułach sportowych, organizacyjnych i dyscyplinarnych w danej rywalizacji sportowej. Związek ma też prawo do powołania kadry narodowej oraz przygotowania jej do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich, mistrzostw świata lub mistrzostw Europy. Ponadto polski związek ma wyłączne prawo do reprezentowania tego sportu w międzynarodowych organizacjach sportowych. W przypadku dyscyplin, w których współzawodnictwo jest organizowane w formie rozgrywek ligowych, związek może utworzyć ligę zawodową.
Zgodnie z ustawą o sporcie członkowie zarządów polskich związków sportowych nie mogą łączyć swojej funkcji z innymi funkcjami w innych władzach tego związku. Ponadto taka osoba nie może prowadzić działalności gospodarczej związanej bezpośrednio z realizacją przez ten związek jego zadań statutowych. W dodatku członek zarządu nie może być osobą, która była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe ścigane z oskarżenia publicznego. Te rozwiązania mają zapobiegać także patologiom, które mogą się pojawiać na styku interesów związku i interesów biznesowych poszczególnych działaczy.
W dalszym ciągu kontrolę nad funkcjonowaniem polskich związków sportowych prowadzi minister właściwy do spraw sportu. W ramach przysługujących mu uprawnień może on żądać udostępnienia odpisów uchwał władz polskiego związku sportowego oraz udzielenia pisemnych wyjaśnień dotyczących działalności.
W przypadku kontroli minister musi powiadomić o podjętej procedurze najpóźniej w dniu rozpoczęcia czynności kontrolnych. Zakresem kontroli jest objęta działalność polskiego związku sportowego pod względem zgodności z przepisami prawa oraz postanowieniami statutu. Minister może też sprawdzić związek w zakresie wykorzystania środków publicznych czy gospodarności władz.
Jeżeli okaże się, że działalność władz związku narusza prawo lub postanowienia statutu, wówczas minister może udzielić upomnienia i zażądać działań do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. W zależności od stopnia stwierdzonych naruszeń minister może też wstrzymać decyzję związku i wezwać do jej zmiany lub uchylenia. Jeżeli w wyznaczonym przez niego terminie związek nic nie zrobi, to wówczas będzie mógł uchylić decyzję zarządu. Na tym nie koniec możliwości wpływu ministra na związek. Może on również wystąpić do sądu z wnioskiem o zawieszenie zarządu związku i jego rozwiązanie.
Decyzję o dalszych losach związku podejmie sąd. W sytuacji gdy zostanie podjęta decyzja o zawieszeniu władz polskiego związku, to sąd musi wyznaczyć kuratora. Ten z kolei w ciągu pół roku musi przeprowadzić wybory nowych władz polskiego związku sportowego. Do tego czasu kurator ma takie same uprawnienia jak zawieszone władze związku.
Sąd zadecyduje natomiast o rozwiązaniu polskiego związku sportowego, jeżeli jego działalność wykazuje rażące lub uporczywe naruszanie prawa albo postanowień statutu. Taką samą decyzję podejmie sąd, jeżeli stwierdzi, że nie ma warunków do przywrócenia działalności zgodnej z prawem lub statutem.
Związek nie musi stać cały czas z założonymi rękami, jeżeli nie zgadza się z ministrem. Jeszcze na etapie prowadzonej kontroli może próbować interweniować. Po kontroli sporządzany jest bowiem protokół z oceną działalności związku. Powstaje też wystąpienie pokontrolne z ocenami, uwagami i wnioskami. Prezesowi polskiego związku sportowego przysługuje prawo zgłoszenia zastrzeżeń do tego wystąpienia. W takim przypadku musi on na piśmie w ciągu 14 dni od dnia jego otrzymania zgłosić ministrowi swoje zastrzeżenia. Wówczas minister powołuje trzyosobową komisję, która rozpatruje zastrzeżenia. Ma na to 14 dni, a następnie przewodniczący komisji powiadamia prezesa związku sportowego o przyjęciu lub oddaleniu jego zastrzeżeń.
Zgodnie z ustawą o sporcie klub sportowy może działać jako osoba prawna. Wcześniej istniało rozwiązanie pozwalające funkcjonować klubom także jako osoba fizyczna będąca przedsiębiorcą. Określono też zasadę, zgodnie z którą członek lub osoba posiadająca udziały w klubie sportowym nie może być członkiem lub posiadać udziałów albo akcji lub innego klubu sportowego działającego w tej samej dyscyplinie sportu.
Do nowej ustawy został wprowadzony także zapis, który określa, że będzie obowiązek utworzenia ligi zawodowej, gdy więcej niż połowa klubów biorących udział w rozgrywkach działa w formie spółek akcyjnych. Zasady funkcjonowania ligi zawodowej są ustalane w umowie zawartej między polskim związkiem sportowym a spółką zarządzającą ligą zawodową. Umowa powinna zawierać m.in. udział związku w przychodach związanych z zarządzaniem ligą zawodową.
Samorządy terytorialne mają tworzyć warunki sprzyjające rozwojowi sportu. Ustawa daje możliwość samorządom, by te mogły podejmować uchwały dotyczące warunków i trybu finansowania zadania własnego, jakim jest rozwój sportu na danym terenie.
Ponadto kluby sportowe, które działają na terenie danego samorządu, ale nie są nastawione na zyski, mogą otrzymywać dotację celową np. z budżetu gminy. Środki finansowe w ramach dotacji mogą być przeznaczone na:
● realizację programów szkolenia sportowego,
● zakup sprzętu sportowego,
● pokrycie kosztów organizowania zawodów sportowych lub uczestnictwa w zawodach
● pokrycie kosztów korzystania z obiektów sportowych dla celów szkolenia sportowego,
● sfinansowanie stypendiów sportowych i wynagrodzenia kadry szkoleniowej.
Dotacja może zostać udzielona, jeżeli wpłynie ona na poprawę warunków uprawiania sportu przez członków klubu sportowego, lub zwiększy dostępność społeczności lokalnej do działalności sportowej prowadzonej przez dany klub.
Nowa ustawa określiła także kary za podawanie zawodnikom dopingu. Zgodnie z tymi przepisami za podanie młodemu sportowcowi, który przygotowuje się do zawodów, substancji niedozwolonej grozi grzywna, ograniczenie wolności lub nawet dwa lata więzienia. Ustawa określa, że dopingiem są nie tylko niedozwolone preparaty, ale i korzystanie z metod, które są zabronione.
Ustawa o sporcie określa, że również kara grzywny, ograniczenia wolności lub kara więzienia do lat dwóch grozi osobie, która poda doping dorosłemu zawodnikowi. W takim przypadku sankcje grożą, gdy zawodnik nie wie o tym, że na przykład zamiast suplementu diety czy odżywki otrzymuje substancję niedozwoloną.
W gminach mogą działać rady sportu powołane przez właściwe organy wykonawcze spośród przedstawicieli organizacji i instytucji realizujących zadania w zakresie kultury fizycznej. W takim przypadku powoływane są rady sportu. Do zadań takiej rady należy ustalenie strategii rozwoju w zakresie kultury fizycznej, projektowanie budżetu w części dotyczącej kultury fizycznej czy programu rozwoju infrastruktury sportowej na danym terenie.
Samorządy mogą też finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia za osiągnięte wyniki sportowe. Nagrody i stypendia mogą otrzymać także trenerzy, którzy osiągają wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym, jak i krajowym współzawodnictwie
Łukasz Kuligowski
lukasz.kuligowski@infor.pl
Ustawa z 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz.U. nr 127, poz. 857).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu