Jaka pomoc dla przedsiębiorców zagrożonych w wyniku kryzysu

Od 9 sierpnia 2010 r. obowiązuje rozporządzenie ministra rozwoju regionalnego w sprawie udzielania przedsiębiorcom ograniczonej kwoty pomocy zgodnej ze wspólnym rynkiem w ramach regionalnych programów operacyjnych.

Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Jak stanowią przepisy zawarte w art. 2 ustawy, przez politykę rozwoju rozumie się zespół wzajemnie powiązanych działań podejmowanych i realizowanych w celu zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju, spójności społeczno-gospodarczej, regionalnej i przestrzennej, podnoszenia konkurencyjności gospodarki oraz tworzenia nowych miejsc pracy w skali krajowej, regionalnej lub lokalnej.

Z kolei z art. 3 ustawy wynika, że politykę rozwoju prowadzą:

● Rada Ministrów;

● samorząd województwa;

● samorząd powiatowy i gminny.

Według art. 3a ustawy, minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego koordynuje realizację strategii rozwoju współfinansowanych ze środków budżetu państwa lub środków rozwojowych pochodzących z Unii Europejskiej lub z innych źródeł zagranicznych przez:

● podejmowanie inicjatyw w zakresie programowania strategicznego, w tym polityki rozwoju;

● programowanie i realizację polityki regionalnej;

● okresową ocenę realizacji strategii w odniesieniu do celów i priorytetów średniookresowej strategii rozwoju kraju oraz przedstawianie opinii o zgodności strategii i programów ze średniookresową strategią rozwoju kraju;

● monitorowanie i ocenę rozwoju kraju w ujęciu regionalnym i przestrzennym oraz przedstawianie Radzie Ministrów rekomendacji w tym zakresie;

● opracowywanie raportu o rozwoju społeczno-gospodarczym, regionalnym oraz przestrzennym wraz z rekomendacjami dla polityki rozwoju;

● wyznaczanie obszarów problemowych o znaczeniu krajowym i ponadregionalnym wymagających interwencji państwa;

● inne instrumenty określone w odrębnych ustawach.

Natomiast art. 4 ustawy przewiduje, że politykę rozwoju prowadzi się na podstawie strategii rozwoju, przy pomocy programów służących osiąganiu celów, o których mowa we wspomnianym art. 2, z wykorzystaniem środków publicznych.

Polityka rozwoju może być prowadzona również na podstawie instrumentów prawnych i finansowych określonych w odrębnych przepisach.

Istotne postanowienia zawarte są w art. 21 ust. 1 ustawy. Przepis ten stanowi, że w zakresie, w którym finansowanie projektów w ramach programów stanowi pomoc spełniającą przesłanki określone w art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską albo pomoc de minimis, do tego finansowania mają zastosowanie szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy.

Zgodnie z art. 21 ust. 2, podmiotami udzielającymi pomocy, o której mowa we wspomnianym art. 21 ust. 1, są instytucje zarządzające, instytucje pośredniczące, instytucje wdrażające lub beneficjenci. Z kolei regulacje art. 21 ust. 3 przewidują, że właściwy minister albo minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego - w zakresie programów operacyjnych, w ramach których zarząd województwa pełni funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania pomocy, o której mowa we wspomnianym już art. 21 ust. 1, mając w szczególności na uwadze konieczność zapewnienia zgodności udzielanej pomocy z warunkami jej dopuszczalności, w przypadku gdy odrębne przepisy nie określają szczegółowych warunków i trybu udzielania tej pomocy.

I właśnie na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wydane zostało rozporządzenie ministra rozwoju regionalnego w sprawie udzielania przedsiębiorcom ograniczonej kwoty pomocy zgodnej ze wspólnym rynkiem w ramach regionalnych programów operacyjnych.

Rozporządzenie określa szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania przedsiębiorcom ograniczonej kwoty pomocy zgodnej ze wspólnym rynkiem, o której mowa w pkt 4.2.2 komunikatu Komisji - Tymczasowe wspólnotowe ramy prawne w zakresie pomocy państwa ułatwiające dostęp do finansowania w dobie kryzysu finansowego i gospodarczego (Dz.Urz. UE C 83 z 7 kwietnia 2009 r., str. 1, z późn. zm.), w ramach regionalnych programów operacyjnych. Wynika to z przepisów par. 1 rozporządzenia ministra rozwoju regionalnego.

Zgodnie natomiast z regulacjami zawartymi w par. 3, przepisów rozporządzenia nie stosuje się do przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w sektorze:

● rybołówstwa objętego rozporządzeniem Rady (WE) nr 104/2000 z 17 grudnia 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury (Dz.Urz. WE L 17 z 21 stycznia 2000, str. 22, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 4, t. 4, str. 198, z późn. zm.);

● produkcji pierwotnej produktów rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1857/2006 z 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu w odniesieniu do pomocy państwa dla małych i średnich przedsiębiorstw prowadzących działalność związaną z wytwarzaniem produktów rolnych oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 70/2001 (Dz.Urz. UE L 358 z 16 grudnia 2006 r., str. 3), nazywanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1857/2006;

● przetwarzania produktu rolnego oraz obrotu produktem rolnym w rozumieniu art. 2 pkt 3 i 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1857/2006, jeżeli:

a) wartość pomocy jest ustalana na podstawie ceny lub ilości takich produktów zakupionych od producentów surowców lub wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorców objętych pomocą lub

b) udzielanie pomocy zależy od jej przekazania w części lub w całości producentom surowców.

Z kolei według przepisów par. 4 rozporządzenia pomoc nie może być:

● udzielana na działalność związaną z wywozem do państw trzecich lub państw członkowskich Unii Europejskiej, jeżeli pomoc ta jest bezpośrednio związana z ilością wywożonych produktów, tworzeniem i funkcjonowaniem sieci dystrybucyjnej lub innymi wydatkami bieżącymi związanymi z prowadzeniem działalności eksportowej;

● udzielona ani wypłacona przedsiębiorcy, na którym ciąży obowiązek zwrotu pomocy, wynikający z decyzji Komisji Europejskiej uznającej pomoc za niezgodną z prawem oraz ze wspólnym rynkiem;

● uwarunkowana pierwszeństwem korzystania z towarów krajowych w stosunku do towarów sprowadzanych z zagranicy.

Pomoc może być udzielana przedsiębiorcom, którzy nie byli zagrożeni 1 lipca 2008 r., ale którzy stali się zagrożeni po tym dniu w wyniku światowego kryzysu finansowego i gospodarczego.

Pomoc na jednego przedsiębiorcę nie może przekroczyć równowartości w złotych kwoty 500 tys. euro brutto, obliczonej według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w dniu udzielenia pomocy.

Pomoc może być udzielana na projekty:

● w zakresie kontynuacji rozpoczętych inwestycji, których realizacja może być zagrożona w wyniku światowego kryzysu finansowego i gospodarczego, mających na celu kontynuowanie bieżącej działalności gospodarczej,

● związane z doraźnymi potrzebami inwestycyjnymi przedsiębiorców, w tym w szczególności umożliwiającymi kontynuowanie produkcji, świadczenie usług, zmianę profilu prowadzonej działalności gospodarczej,

● w zakresie usług doradczych, prawnych, finansowych lub technicznych związanych z poprawieniem efektywności prowadzenia działalności gospodarczej w warunkach zmiennej koniunktury rynkowej.

Pomoc może być udzielana na projekty realizowane w województwie objętym danym regionalnym programem operacyjnym. Regulacje te zawarte w par. 5 rozporządzenia.

Według przepisów par. 6 pomoc może być udzielana na pokrycie części lub całości wydatków kwalifikowalnych.

Do wydatków kwalifikowalnych rozporządzenie zalicza niezbędne do realizacji projektu wydatki poniesione w szczególności na zakup materiałów budowlanych, maszyn, urządzeń technicznych, narzędzi, przyrządów i aparatury.

Oprócz tego do wydatków kwalifikowalnych zalicza się te, które poniesiono na zakup nowych lub używanych środków trwałych w rozumieniu przepisów o rachunkowości, oraz ich instalację i uruchomienie, jeżeli spełniają łącznie następujące warunki:

● będą wykorzystywane wyłącznie na cele projektu objętego pomocą,

● będą podlegać amortyzacji zgodnie z przepisami o rachunkowości,

● będą nabyte od osób trzecich na warunkach rynkowych, przy czym kupujący nie może sprawować nad sprzedawcą, a sprzedawca nad kupującym kontroli, o której mowa w art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 z 20 stycznia 2004 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw (rozporządzenie WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw) (Dz.Urz. UE L 24 z 29 stycznia 2004 r., str. 1; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 8, t. 3, str. 40),

● będą stanowić aktywa przedsiębiorcy, który otrzymał pomoc, przez co najmniej pięć lat, a w przypadku mikroprzedsiębiorcy, małego lub średniego przedsiębiorcy przez co najmniej trzy lata.

Na tym nie koniec, bowiem do wydatków kwalifikowalnych zaliczają się również wydatki poniesione na adaptację gruntów, budynków, budowli, maszyn, urządzeń, aparatury lub wyposażenia, w tym:

● wyburzenie,

● rozbiórkę,

● rekultywację terenu,

● roboty budowlane,

● budowę, przebudowę, modernizację infrastruktury technicznej, w szczególności wodnej, kanalizacyjnej, transportowej, energetycznej, gazowej, deszczowej, telekomunikacyjnej, sieci specjalistycznych.

Wydatkami kwalifikowanymi są też wydatki na nadzór techniczny i inwestorski.

W myśl rozporządzenia do wydatków kwalifikowalnych zalicza się te, które poniesiono na nabycie wartości niematerialnych i prawnych w formie: patentów, licencji, know-how, nieopatentowanej wiedzy technicznej, technologicznej lub z zakresu organizacji i zarządzania, jeżeli spełniają łącznie następujące warunki:

● będą wykorzystywane wyłącznie na cele projektu objętego pomocą,

● będą podlegać amortyzacji zgodnie z przepisami o rachunkowości,

● będą nabyte od osób trzecich na warunkach rynkowych, przy czym kupujący nie może sprawować nad sprzedawcą, a sprzedawca nad kupującym kontroli, o której mowa w art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 z 20 stycznia 2004 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw (rozporządzenie WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw),

● będą stanowić aktywa przedsiębiorcy, który otrzymał pomoc, przez co najmniej pięć lat, a w przypadku mikroprzedsiębiorcy, małego lub średniego przedsiębiorcy przez co najmniej trzy lata.

Ponadto wydatkami kwalifikowanymi są wydatki na zakup usług, w tym doradczych, prawnych, finansowych lub technicznych, bezpośrednio prowadzących do poprawy efektywności prowadzenia działalności gospodarczej w warunkach zmiennej koniunktury rynkowej.

Rozporządzenie ministra rozwoju regionalnego przewiduje, że wymienione wydatki kwalifikowane pomniejsza się o naliczony podatek od towarów i usług, chyba że przedsiębiorcy nie przysługuje prawo jego zwrotu lub odliczenia.

Zgodnie z przepisami par. 11 rozporządzenia ministra rozwoju regionalnego pomoc jest udzielana do 31 grudnia 2010 r.

Słownik

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:

- należy przez to rozumieć mikroprzedsiębiorstwo, małe lub średnie przedsiębiorstwo spełniające warunki określone w załączniku I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz.Urz. UE L 214 z 09.08.2008, str. 3);

- należy przez to rozumieć przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 1 załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych);

- należy przez to rozumieć:

a) dużego przedsiębiorcę, przez którego rozumie się przedsiębiorcę innego niż mikroprzedsiębiorca, mały lub średni przedsiębiorca, który spełnia kryteria przedsiębiorstwa zagrożonego w rozumieniu pkt 2.1 komunikatu Komisji - Wytyczne wspólnotowe dotyczące pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz.Urz. UE C 244 z 01.10.2004, str. 2, z późn. zm.),

b) mikroprzedsiębiorcę, małego lub średniego przedsiębiorcę, który spełnia warunki określone w art. 1 ust. 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych).

Pomoc może być udzielana przedsiębiorcom, którzy nie byli zagrożeni 1 lipca 2008 r., ale którzy stali się zagrożeni po tym dniu w wyniku światowego kryzysu finansowego i gospodarczego

Krzysztof Tomaszewski

krzysztof.tomaszewski@infor.pl

Ustawa z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra rozwoju regionalnego z 3 sierpnia 2010 r. w sprawie udzielania przedsiębiorcom ograniczonej kwoty pomocy zgodnej ze wspólnym rynkiem w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz.U. nr 142, poz. 953).