Zmienią się zasady meldunkowe

W 2011 roku zmieni się dotychczasowy kształt obowiązku meldunkowego. Według nowych zasad obywatele przebywający na terytorium naszego kraju będą zobowiązani zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30. dniu, licząc od przybycia do tego miejsca. Tym samym zniknie obowiązek rejestracji każdorazowego, krótkotrwałego miejsca przebywania. Dzisiaj osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest zobowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia.

Obowiązek meldunkowy po trzech dniach od przybycia do innej miejscowości, chociaż w większości przypadków iluzoryczny, jest dzisiaj nieuzasadnioną ingerencją w prywatność. W dodatku jego niedopełnienie to wykroczenie, za które grozi w dalszym ciągu grozi grzywna.

Zgodnie z nowymi zasadami obowiązek meldunkowy będzie ciążył w dalszym ciągu na każdym obywatelu polskim. W zależności od sytuacji będzie polegał on na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego, wymeldowaniu się z takiego miejsca oraz zgłoszeniu wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej oraz powrotu z wyjazdu.

Za osobę nieposiadającą pełnej zdolności do czynności prawnych obowiązek meldunkowy będzie wykonywał jej przedstawiciel ustawowy, opiekun prawny lub inna osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę w miejscu ich wspólnego pobytu.

Obowiązku meldunkowego można dopełnić także przez pełnomocnika. W tym celu będzie on musiał się legitymować pełnomocnictwem udzielonym w formie, o której mowa w art. 33 par. 2 ustawy z 14 czerwca 1966 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Chodzi o pełnomocnictwo udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Pełnomocnik będzie musiał także okazać urzędnikom do wglądu swój dowód osobisty lub paszport.

Bardzo istotną zmianą, która wydaje się nieodzowna w dobie postępującej informatyzacji, będzie wprowadzenie możliwości wypełnienia obowiązku meldunkowego w formie dokumentu elektronicznego przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej.

Urząd gminy dokonujący zameldowania na pobyt stały wyda z urzędu osobie zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały. Na wniosek zainteresowanego będzie wydawane także zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt czasowy. W obu zaświadczeniach znajdą się imię (imiona) i nazwisko, data i miejsce urodzenia osoby meldującej się, oznaczenie organu wydającego zaświadczenie oraz adres jej zameldowania na pobyt stały lub adres zameldowania na pobyt czasowy oraz datę upływu deklarowanego terminu pobytu czasowego. Zaświadczenia będą ważne do chwili zmiany miejsca zameldowania, przy czym zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt czasowy jest ważne nie dłużej niż do upływu terminu zameldowania

Wniosek o wydanie zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt czasowy będzie można złożyć w formie pisemnej na formularzu w organie gminy właściwym dla miejsca zameldowania, albo w formie dokumentu elektronicznego, w organie gminy właściwym dla miejsca zameldowania.

Ustawa o ewidencji ludności uchyla dodatkowo art. 147 kodeksu wykroczeń, który przewidywał karę ograniczenia wolności, grzywny albo karę nagany dla osoby, która nie dopełnia ciążącego na niej obowiązku meldunkowego.

Jeżeli wyjazd nie łączy się z zamiarem stałego pobytu, na okres dłuższy niż 6 miesięcy, obywatel będzie zobowiązany zgłosić swój wyjazd oraz powrót. Inne zasady będą dotyczyć natomiast osób, które wyjeżdżają za granicę z zamiarem stałego pobytu. One także będą miały obowiązek zgłosić swój wyjazd, jednak będzie on dodatkowo skutkował wymeldowaniem z miejsca pobytu stałego i czasowego. Zgłoszeń wyjazdów zagranicznych trzeba będzie dokonać najpóźniej w dniu opuszczenia miejsca pobytu w formie pisemnej w urzędzie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje. Będzie trzeba jednocześnie przedstawić do wglądu dowód osobisty lub paszport. Nowością będzie możliwość zgłoszenia wyjazdu zagranicznego w formie dokumentu elektronicznego na formularzu umożliwiającym wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego organu gminy (pod warunkiem otrzymania przez osobę urzędowego poświadczenia odbioru).

Konieczność zgłoszenia wyjazdu za granicę to nie tylko dodatkowa formalność, która jest często niemile widziana przez obywateli. Ma ona jednak na celu także ochronę ich interesów. Należy pamiętać, że brak informacji o zagranicznych wyjeździe i związane z tym nieodbieranie korespondencji może skutkować doręczeniem pism urzędowych po dwukrotnym ich awizowaniu.

W świetle obecnie obowiązujących przepisów osoba, która wyjeżdża za granicę na okres dłuższy niż 3 miesiące, jest obowiązana zgłosić swój wyjazd oraz powrót właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego organowi. Musi w tym celu zgłosić się do urzędu gminy właściwego ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące. Zgłoszenia wyjazdu dokonuje się najpóźniej w dniu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, a zgłoszenia powrotu - najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia powrotu. Obowiązkowi temu nie podlegają jedynie żołnierze w czynnej służbie wojskowej wyjeżdżający w celach służbowych.

Meldunku będzie można dokonać w formie pisemnej na formularzu w organie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport. Meldujący się będzie musiał jednocześnie przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego, oraz do wglądu dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu będzie mogła być w szczególności umowa cywilnoprawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna lub orzeczenie sądu. Przy zameldowaniu na pobyt czasowy będzie trzeba w dalszym ciągu wskazać deklarowany okres pobytu w tym miejscu.

Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy będzie służyło wyłącznie celom ewidencyjnym i będzie miało na celu potwierdzenie pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.

Zameldowania na pobyt stały w stosunku do dzieci obywateli polskich, urodzonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będzie dokonywał z urzędu kierownik urzędu stanu cywilnego sporządzający akt urodzenia. Zameldowanie na pobyt stały będzie następowało z dniem sporządzenia aktu urodzenia, w miejscu stałego albo czasowego pobytu rodziców albo tego z rodziców, u którego dziecko faktycznie przebywa.

Inne zasady meldowania będą dotyczyły żołnierzy w czynnej służbie wojskowej. Będą oni meldować się czasowo u dowódcy jednostki. Chociaż pierwotnie uchwalona 5 sierpnia 2010 r. wersja nowej ustawy o ewidencji ludności przewidywała takie rozwiązanie, to Senat doprecyzował przepisy w zakresie meldunku żołnierzy w czynnej służbie wojskowej. (Sejm glosował nad poprawkami na 74. posiedzeniu).

Ustawa ma przewidywać, że w przypadku żołnierzy w czynnej służbie wojskowej obowiązek meldunkowy polegający na zameldowaniu się w miejscu pobytu czasowego lub wymeldowaniu się z takiego miejsca będzie wykonywany w miejscu pełnienia tej służby u dowódcy jednostki wojskowej, a w miejscu pobytu czasowego w obiekcie wojskowym u komendanta (kierownika, szefa, dowódcy) obiektu.

Z kolei obowiązek polegający na zgłoszeniu wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej oraz powrotu z tego wyjazdu będzie wykonywany w miejscu pełnienia tej służby u dowódcy jednostki wojskowej. Wykonanie obowiązku meldunkowego w wymienionych przypadkach nastąpi poprzez stwierdzenie tego faktu w rozkazie dowódcy jednostki wojskowej lub w książce zameldowań komendanta obiektu wojskowego. Nie będzie wymagało ono zgłoszenia w organie gminy oraz ujęcia w rejestrze PESEL i rejestrach mieszkańców.

Jak wskazali senatorowie, brak regulacji szczególnej dotyczącej realizacji obowiązku meldunkowego przez żołnierzy oznaczałby, że żołnierze w czynnej służbie wojskowej byliby obowiązani do dopełnienia obowiązku meldunkowego w urzędach gmin. Takie rozwiązanie nie zapewnia jednak m.in. niejawności niektórych działań, miejsca przebywania i wykonywania obowiązków służbowych przez żołnierzy.

Zakres, sposób i tryb wykonywania obowiązku meldunkowego przez żołnierzy w czynnej służbie wojskowej określi w drodze rozporządzenia minister obrony narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych.

● nazwisko i imię (imiona)

● numer PESEL, o ile został nadany

● datę i miejsce urodzenia

● kraj urodzenia

● adres dotychczasowego miejsca pobytu stałego

● kraj poprzedniego miejsca zamieszkania

● adres nowego miejsca pobytu stałego

● podpis właściciela lokalu lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu

● nazwisko i imię pełnomocnika, o ile został ustanowiony.

● nazwisko i imię (imiona)

● numer PESEL, o ile został nadany

● datę i miejsce urodzenia

● kraj urodzenia

● adres miejsca pobytu stałego

● adres miejsca pobytu czasowego;

● deklarowany okres pobytu;

● adres dotychczasowego miejsca pobytu czasowego, o ile taki był;

● podpis właściciela lokalu lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu

● nazwisko i imię pełnomocnika, o ile został ustanowiony.

- zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

- przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (przebywanie poza miejscem pobytu stałego przez okres ponad 3 miesięcy).

Katarzyna Sawicka

dgp@infor.pl

Ustawa z 5 sierpnia 2010 r. o ewidencji ludności (ustawa została następnie zmieniona pod kątem poprawek senackich na 74. posiedzeniu Sejmu).