Nie każdy przedsiębiorca może się domagać zwrotu nadpłaconego cła

Wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 11 grudnia 2007 r. dotyczący zwrotu należności celnych wywiera bezpośredni skutek tylko w obszarze tych decyzji, które w chwili jego wydania były przedmiotem skargi administracyjnej lub sądowej. Obowiązek zwrotu pobranych należności może dotyczyć tylko tych aktów administracyjnych, które w chwili wydania wyroku były przedmiotem odwołania lub skargi do sądu administracyjnego.

W lutym 2009 r. spółka akcyjna złożyła do organu celnego wniosek o zwrot należności z tytułu wprowadzenia towarów na obszar celny Wspólnoty pobranych od 1 maja do 1 października 2004 r. Chodziło o należności i odsetki związane ze 146 zgłoszeniami celnymi.

Organ celny odmówił zwrotu należności celnych przywozowych za towary objęte procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wniosku. Organ wyjaśnił, że wniosek pełnomocnika o zwrot należności wpłynął 11 lutego 2009 r. W tej dacie obowiązującymi przepisami prawa, na podstawie których organy celne orzekają o zwrocie należności celnych, jest wspólnotowy kodeks celny i pozostałe przepisy wymienione przez pełnomocnika strony we wniosku nie mają zastosowania. Zgodnie z regulacjami zawartymi w WKC zwrot należności celnych może zostać dokonany wyłącznie w przypadku zaistnienia przesłanek i spełnienia warunków w nich wymienionych.

Należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane po złożeniu wniosku przed upływem trzech lat, licząc od dnia powiadomienia dłużnika o tych należnościach. Wniosek taki należy złożyć we właściwym urzędzie celnym. Termin do jego złożenia może zostać przedłużony na wniosek strony. Organ odniósł się też do wskazanego w uzasadnieniu wniosku wyroku ETS C-161/06 z 11 grudnia 2007 r. Jego zdaniem wyrok ten wywiera bezpośredni skutek tylko w obszarze tych decyzji, które w chwili wydania wyroku były przedmiotem skargi administracyjnej lub sądowej. Organ wywodził, że w takim stanie rzeczy obowiązek zwrotu pobranych należności może dotyczyć tylko tych aktów administracyjnych, które w chwili wydania wyroku ETS były przedmiotem odwołania lub skargi do sądu administracyjnego.

Spółka zaskarżyła odmowę do sądu, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił jej skargę. Co prawda w ocenie sądu organ błędnie przyjął, że dniem powiadomienia dłużnika o należnościach celnych jest dzień dokonania zgłoszenia celnego. Za dzień ten bowiem należało przyjąć 1 października 2004 r., tj. dzień, w którym wszedł w życie na terytorium RP wspólnotowy kodeks celny. Wobec powyższego termin na złożenie wniosku o zwrot należności celnych upłynął 1 października 2007 r. Strona złożyła wniosek 9 lutego 2009 r. W związku z tym zdaniem WSA błędne określenie początku biegu terminu do złożenia wniosku nie miało więc wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.

Sąd zgodził się, że spółka nie wskazała żadnych nieprzewidzianych okoliczności lub losowych wypadków spowodowanych działaniem siły wyższej, które przyczyniły się do uchybienia terminowi do złożenia wniosku o zwrot uiszczonego cła.

Sąd potwierdził też, że nie ma podstaw do dokonania przez organ celny zwrotu uiszczonych należności celnych. Jak zauważył sąd, ETS podkreślił, że nie można powołać się na rozporządzenie wobec jednostek w państwie członkowskim w języku, w którym nie zostało ono opublikowane. Nie ma przy tym znaczenia to, że stanowiąc część dorobku wspólnotowego, przepisy tego rozporządzenia wiążą zainteresowane państwo członkowskie od dnia przystąpienia.

W kontekście wyroku ETS sąd uznał, że obowiązek zwrotu pobranych należności celnych może dotyczyć tylko aktów administracyjnych, które w chwili jego wydania były przedmiotem odwołania lub skargi do sądu administracyjnego.

opracowała Aleksandra Tarka