W jaki sposób odzyskać nadpłacone cło

Nadpłacone cło wynika z nieprawidłowego zadeklarowania w zgłoszeniu celnym któregoś z elementów kalkulacyjnych (lub kilku tych elementów). Na te elementy składają się: pochodzenie towarów, wartość celna towarów bądź ich klasyfikacja taryfowa. Wszystkie te elementy mają bezpośredni wpływ na wysokość należności celnych. Jeżeli stwierdzamy, że nadpłaciliśmy cło, to przede wszystkim należy ustalić, jaki był powód nadpłaty. Najczęściej są to: nieprawidłowa klasyfikacja, nieprawidłowe obliczenie wartości celnej czy brak wniosku o zastosowanie preferencyjnej stawki celnej, mimo że towar spełniał warunki do złożenia takiego wniosku.

Kolejnym krokiem jest złożenie odpowiedniego wniosku do właściwego organu celnego o obliczenie wysokości długu celnego w prawidłowej wysokości. Ta pierwsza decyzja będzie wydana na podstawie art. 23 lub 51 ustawy z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 622 z późn. zm.). Dopiero po wydaniu takiej decyzji organ celny może wydać decyzję o zwrocie nadpłaconego cła. Ta procedura może się wydawać nieco skomplikowana, jednak przypomina postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaconego podatku, tym bardziej że w tym postępowaniu także stosuje się "odpowiednio" przepisy działu IV Ordynacji podatkowej. Ustalenie nowej stawki celnej zależy już od towaru, jego klasyfikacji, tego, czy obniżona stawka celna była odpowiednia z racji pochodzenia czy też przeznaczenia towaru, jakie reguły pochodzenia należy stosować. Kolejne pytanie dotyczy tego, czy stawka obniżona nie wynikała z kontyngentu czy też plafonu taryfowego, które mogły w międzyczasie wygasnąć. W tym wypadku ważne jest także pytanie, o zastosowanie jakiej stawki wnioskował importer. W przypadku stawek preferencyjnych organ celny z urzędu nie może sam zastosować takiej stawki, wydając decyzję o wysokości długu celnego.

W przypadku prawie każdego postępowania w sprawach celnych najważniejszym elementem jest towar. Tak więc dokumenty, które musimy zebrać, to w przypadku konieczności potwierdzenia preferencyjnego pochodzenia towarów odpowiednie świadectwo potwierdzające takie pochodzenie. Uprzywilejowane traktowanie taryfowe może wynikać także z przeznaczenia towaru, w takim przypadku niezbędne będą odpowiednie pozwolenia. W każdym przypadku, nie tylko dotyczącym klasyfikacji taryfowej, ważne są wiążące informacje taryfowe czy też wiążące informacje o pochodzeniu towarów (WIT i WIP wydaje bezpłatnie Izba Celna w Warszawie). W wielu przypadkach konieczne będzie dostarczenie dokumentacji technicznej towaru, jego zdjęć, opisu bądź próbek. Wówczas należy pamiętać, że próby powinny być pobrane zgodnie z przepisami odrębnymi, właściwymi dla danej substancji czy towaru.

Jeżeli natomiast będziemy chcieli zakwestionować wartość celną towarów, istotne mogą okazać się wszelkie wyceny dokonane przez niezależnych ekspertów, faktury i katalogi towarów podobnych, umowy licencyjne, informacje o strukturze dokonywanych zakupów, pośrednikach czy agentach. W trakcie postępowania konieczne może okazać się powoływanie biegłych, czyli osób, które posiadają wiadomości specjalne. Często rozstrzygnięcie w sprawach celnych będzie zależne od stanowiska innej niż polska administracji celnej.

To, czy płacić cło, czy też popaść w zaległość, zależy od sytuacji, i to zarówno faktycznej, jak i prawnej. Pamiętajmy, że zgłoszenie celne jest deklaracją, w której zgłaszający dokonuje samoobliczenia należności celnych. Aby towar został zwolniony do obrotu, należy tak obliczone należności zapłacić lub zabezpieczyć. Przy takim założeniu dopiero w sytuacji, w której organ celny wyda decyzje uznającą, że kwota długu celnego została zaksięgowana w nieprawidłowej wysokości, powstaje dylemat - płacić cło w nowej wysokości czy też nie płacić. Nie mogę jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Z niezapłaconym cłem wiążą się odsetki, które ponosi strona postępowania, za cło nadpłacone w określonych przypadkach koszty odsetek może ponieść organ celny. Niezapłacenie cła może spowodować negatywne skutki w przypadku niektórych procedur, kiedy podatnik jest zobowiązany złożyć zaświadczenie o niezaleganiu z cłem, fakt prowadzenia sporu z urzędem celnym powoduje, że nie otrzymamy zaświadczenia wskazującego na niezaleganie z należnościami celnymi, dług celny, o który się spieramy, został już zarejestrowany i jako niezapłacony figuruje w ewidencji administracji celnej.

Oczywiście w takich przypadkach przysługują nam środki sprzeciwu odpowiednie dla postępowania egzekucyjnego. Środki te nie zawsze są skuteczne, a najczęściej stosowana egzekucja z rachunku bankowego często stawia nas przed faktem dokonanym. Jednak przede wszystkim musimy z należytą starannością prowadzić spór w "nurcie głównym", a więc wykazywać, że naliczone w nowej wysokości przez organ celny cło jest nieprawidłowe, a więc aktywnie uczestniczyć w postępowaniu celnym, składać odwołania, wnioski dowodowe itp.

Od decyzji organu celnego przysługuje stronie odwołanie do organu drugiej instancji. W tym przypadku stosuje się przepisy działu IV Ordynacji podatkowej. Po zakończeniu toku instancyjnego decyzję ostateczną można zaskarżyć do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Od skargi do WSA pobiera się wpis. W przypadku skarg dotyczących wymiaru cła będzie to wpis stosunkowy, a jego wysokość będzie określana procentowo w zależności od wysokości kwoty spornej. Najwyższy wpis stosunkowy nie może przekroczyć 100 tys. złotych.

Pieniądze zostaną zwrócone na wskazany przez nas rachunek bankowy, oczywiście pod warunkiem że nie zalegamy wobec urzędu celnego z innymi płatnościami. Wówczas nadpłacone cło może zostać zaliczone na poczet bieżących lub zaległych należności. Często po zwrocie nadpłaconej należności celnej powstaje nowa kwestia sporna dotycząca odsetek.

rozmawiała Paulina Bąk

@RY1@i02/2010/158/i02.2010.158.086.012a.001.jpg@RY2@

Fot. Archiwum

Tomasz Rudyk, adwokat z DLA Piper Wiater

adwokat z DLA Piper Wiater