W jaki sposób można dochodzić zwrotu pieniędzy za kartę pojazdu

Właściciele pojazdów, którzy przed 15 kwietnia 2006 r. wnieśli 500 zł opłaty za wydanie karty pojazdu, mogą teraz domagać się zwrotu części pieniędzy. W razie gdy wniosek spotka się z odmową, sprawę można skierować na drogę cywilną lub administracyjną.

500 zł opłaty za wydanie karty pojazdu dla rejestrowanego po raz pierwszy w Polsce auta przewidywało obowiązujące do 1 maja 2006 r. rozporządzenie ministra infrastruktury z 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Wyrokiem z 17 stycznia 2006 r. (sygn. U 6/04) Trybunał Konstytucyjny stwierdził jednak niekonstytucyjność fragmentu, który ustanawiał tak wysoką odpłatność. Orzekł on, że par. 1 ust. 1 ww. rozporządzenia jest niezgodny: z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 konstytucji. Zdaniem Trybunału zawyżał on wysokość opłaty i tym samym rozporządzenie wykraczało poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Przy ustalaniu wysokości opłat za kartę pojazdu uwzględniał nie tylko wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart, lecz także koszty pokrycia wydatków przeznaczonych na potrzeby związane z ewentualną utylizacją pojazdu. W efekcie wadliwe przepisy rozporządzenia miały utracić swoją moc 1 maja 2006 r.

Postanowienie w sprawie opłat wydał także 10 grudnia 2007 r. Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (w sprawie C-134/07 Piotr Kawala v. Gmina Miasta Jaworzna). Opowiedział się on za zwrotem nienależnie pobranej kwoty 425 zł tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu.

W wyniku nowelizacji przepisów rozporządzenia dotyczącego stawek pobieranych opłat od 15 kwietnia 2006 r. wysokość opłat za kartę pojazdu wynosi 75 zł. Skutkiem wyroków i zmiany obowiązujących przepisów jest możliwość ubiegania się do starostw powiatowych o zwrot kwoty 425 zł za wydanie każdej karty pojazdu.

Z uwagi na to, że ani wyrok Trybunału Konstytucyjnego, ani Trybunału Sprawiedliwości nie nakazał wprost zwrotu nadpłaconej kwoty, każda osoba, która chce ją odzyskać, może złożyć na drodze administracyjnej odpowiedni wniosek do starostwa powiatowego, które zarejestrowało samochód i wydało kartę. W razie odmowy zwrotu opłaty od decyzji starosty można odwołać się do samorządowego kolegium odwoławczego. Gdyby i ono twierdziło, że zwrot się nie należy, można zwrócić się ze skargą do właściwego miejscowo wojewódzkiego sądu administracyjnego.

O zwrot mogą ubiegać się nie tylko osoby prywatne, ale także przedsiębiorcy, którzy sprowadzili i zarejestrowali auta w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Sprawa zwrotu nienależnie pobranych opłat za wydane karty pojazdu została potraktowana przez sądy priorytetowo. Uznały one, że w sprawie o tak zakreślonym przedmiocie dopuszczalna jest zarówno droga sądowa przed sądem powszechnym, jak i przed sądem administracyjnym. Uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r. w sposób wiążący przesądziła o dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej. Z kolei o dopuszczalności dochodzenia przedmiotowych roszczeń przed sądem powszechnym postanowił Sąd Najwyższy uchwałą z 16 maja 2007 r., III CZP 35/07.

Osoba, która decyduje się na dochodzenie zwrotu różnicy w opłacie za kartę pojazdu na drodze sądowej, musi skierować powództwo przeciwko starostwu powiatowemu. Z uwagi na niską kwotę roszczenia właściwy do jego rozpoznania będzie sąd rejonowy. W pozwie można powołać się na art. 417¹ par. 1 kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie aktu normatywnego, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności tego aktu z konstytucją. A właśnie taka sytuacja miała miejsce w przypadku opłat za wydanie karty pojazdu. Kolejnym argumentem może być bezpodstawne wzbogacenie starostwa kosztem powoda. Do pozwu trzeba konieczne dołączyć dowód opłaty za wydanie karty pojazdu. Jest to dowód na to, że została ona wniesiona. Warto też dołączyć do pozwu uwierzytelnioną kopię karty pojazdu.

Nienależnie pobrane pieniądze muszą zwracać kierowcom powiaty. Problemem jest to, że w swoich budżetach już dawno nie mają one pieniędzy pobranych za wydanie dokumentów. Przychody z kart pojazdu zostały przeznaczone na zadania inwestycyjne (drogowe, oświatowe, zdrowotne), dofinansowanie do źródeł pożyczkowych. Zdaniem powiatów minister infrastruktury popełnił błąd, wydając rozporządzenie nakazujące pobieranie przy pierwszej rejestracji samochodu sprowadzonego do Polski jednolitej opłaty 500 zł za wydanie karty pojazdu. A skoro błąd popełnił minister infrastruktury, to teraz powinien naprawić go Skarb Państwa. W konsekwencji pierwsze samorządy złożyły do sądów pozwy o odszkodowania od Skarbu Państwa w związku z koniecznością zwrotu opłat za wydane karty pojazdów. Pierwsze dwie takie sprawy, z powództwa starosty ostrowskiego i bielskiego, wpłynęły już do Sądu Rejonowego w Warszawie.

Jeżeli opłata za wydanie karty pojazdu określona w rozporządzeniu ministra infrastruktury z 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. nr 137, poz. 1310 ze zm.) była zawyżona w stosunku do wysokości związanych z jej drukiem i dystrybucją, to stronie należy się zwrot różnicy kwoty faktycznie uiszczonej i kwoty opłaty obowiązującej obecnie, przy uwzględnieniu rzeczywistych kosztów wydania karty.

Sprawa o zwrot opłaty za kartę pojazdu jest sprawą administracyjną. Właściciel pojazdu, który kwestionuje wysokość opłaty, ma prawo zażądać jej od organu, a ewentualną odmowę zwrotu zaskarżyć do sądu. W ocenie NSA jednocześnie nie wyklucza to drogi cywilnej.

@RY1@i02/2010/064/i02.2010.064.183.0010.001.jpg@RY2@

Wzór pozwu o zapłatę

adam.makosz@infor.pl