Organ musi rzetelnie wyjaśnić okoliczności faktyczne

Jeśli przesłanką do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest powtarzające się zakłócanie porządku publicznego, o którym mowa w art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, to fakty prowadzące do tego rodzaju oceny nie mogą nasuwać żadnych wątpliwości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy kwestionującego decyzję o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Zebrany materiał dowodowy wskazywał na prowadzenie przez przedsiębiorcę lokalu gastronomicznego. Powstał on na skutek podziału szklanymi drzwiami dotychczasowego lokalu dyskotekowego. Drzwi te, w trakcie części organizowanych imprez, pozostawiano otwarte. Działalność w pozostałych dwóch lokalach znajdujących się w tym obiekcie prowadzona była przez innych przedsiębiorców. Łączna liczba gości przebywających w całym obiekcie przekraczała 300 osób, spełniając kryteria imprezy masowej. W związku z tym organy administracyjne wydały decyzję o zakazie organizacji imprez masowych przez przedsiębiorcę i właścicieli pozostałych lokali w tym obiekcie, podczas których oferowane byłyby do sprzedaży napoje alkoholowe. Z materiału dowodowego wynikało, że zakłócanie porządku publicznego powtarzało się w godzinach nocnych, a prowadzący punkt o imprezach nie powiadamiał organów powołanych do ochrony porządku publicznego.

W skardze kasacyjnej przedsiębiorca argumentował, że samo naruszenie porządku publicznego w pobliżu punktu sprzedaży alkoholu nie daje podstaw do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Zaprzeczył, aby doszło do naruszenia warunków sprzedaży alkoholu. Jego zdaniem ocena taka nastąpiła w związku z uchybieniem zasady bezpośredniości i braku kluczowych ustaleń okoliczności związanych z wydaniem decyzji. Nie przeprowadzono dowodów na okoliczność, że przedsiębiorca wraz z właścicielami pozostałych lokali organizowali wspólnie w prowadzonych przez siebie lokalach imprezy masowe.

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną. Wyjaśnił, że lokalu przedsiębiorcy nie można traktować jako całości z innymi lokalami i na tej podstawie dokonywać oceny charakteru naruszeń prawa. Każdy z tych lokali jest prowadzony przez inny podmiot, na podstawie oddzielnych zezwoleń i podlegają one samodzielnej ocenie. Skarżącemu przedsiębiorcy wydano wcześniej pozwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej, w tym zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Oznacza to, że postępowania te zakreśliły zakres i rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej i w tym zakresie należy dokonywać oceny - czy naruszył on prawo prowadzące w konsekwencji do cofnięcia pozwolenia. Łączenie prowadzonej działalności przez skarżącego przedsiębiorcę z działalnością prowadzoną przed inne podmioty, powoduje błąd w ustaleniach faktycznych.

Zdaniem NSA do takich wniosków obliguje okoliczność, że przedmiotem cofnięcia zezwolenia nie jest ocena wszystkich podmiotów prowadzących działalność w bliskim sąsiedztwie, a jedynie zezwolenia dotyczącego jednego przedsiębiorcy. Łączenie tych działalności powoduje, że z pola widzenia wymyka się kontrola każdego z nich. Prowadzi to do błędów w ustaleniu, kto i za co odpowiada. Za takim działaniem przemawia również to, że w sprawie jest mowa o imprezach masowych, a więc przekraczających 300 osób, podczas gdy z ustaleń wynika, że organy zatwierdziły dokumentację projektową w lokalu skarżącego jako pub na 100 osób. Z okolicznościami tymi połączono organizację masowych imprez i naruszenia warunków sprzedaży oraz podawania napojów alkoholowych wynikających z zakwestionowanego zezwolenia. Ocenę zakłócenia porządku publicznego połączono także z działalnością trzech samodzielnych lokali, z których dwa lokale do skarżącego przedsiębiorcy nie należą. Cofnięcie zezwoleń nastąpiło zaś ze względu na wystąpienie przesłanki określonej w art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, czyli sprzedaż alkoholu przy zakłócanym porządku publicznym, który powtórzył się co najmniej dwa razy w okresie sześciu miesięcy.

Sąd kasacyjny stwierdził, iż nie należy pomijać, że lokal przedsiębiorcy położony jest w ścisłym sąsiedztwie rynku. Zlokalizowane są tam również inne lokale. Dodatkowo w tym samym budynku, w którym położony jest lokal skarżącego, znajduje się inny lokal prowadzący sprzedaż alkoholu. Zlokalizowane są tam sklepy nocne, także sprzedające alkohol. Konieczne zatem było ustalenie, gdzie osoby, których interwencja dotyczyła, zakupiły i spożywały alkohol. O ile bowiem przesłanką cofnięcia jest powtarzające się zakłócanie porządku publicznego, to fakty prowadzące do tej oceny nie mogą nasuwać żadnych wątpliwości.

z 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 683/10.

asystent sędziego NSA

Przepis art. 141 par. 4 ustawy prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi pozwala na skuteczne kwestionowanie w postępowaniu kasacyjnym ustaleń faktycznych przyjętych przez organ orzekający w sprawie, które zostały zaakceptowane przez sąd administracyjny pierwszej instancji. Przedstawiona sprawa może być typowym przykładem sytuacji, w której zbyt duża swoboda w zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego doprowadziła do wykazania braku podstaw do zastosowania art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a więc cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Na organach prowadzących postępowanie w tego rodzaju sprawach spoczywa obowiązek rzetelnego wyjaśnienia okliczności faktycznych i zebrania solidnego materiału dowodowego. Uchybienia w tym zakresie, nawet gdy nie są tak ewidentne jak w tej sprawie, mogą stanowić podstawę dla formułowania przez przedsiębiorców trafnych zarzutów prowadzących do uchylania przez sądy administracyjne decyzji dotyczących cofnięcia zewolenia na sprzedaż alkoholu.